იმპორტის კვოტები და სატარიფო რეგულაციები — ამ თემაზე საუბრისას პირველივე ნაბიჯად სიზუსტეა საჭირო: იმპორტის კვოტირება ქართულ სატარიფო სისტემაში არ გამოიყენება. საქართველო ტარიფულ რეგულაციას საგადასახადო კოდექსით ახორციელებს: იმპორტისას დამატებითი ღირებულების გადასახადის დაბეგვრის დროით, გათავისუფლებების ჩამონათვლით და იმპორტის გადასახადის განაკვეთით. ამ გვერდზე განვმარტავთ ამ სამ საყრდენს და ვაჩვენებთ, რომ იმპორტიორისთვის გადამწყვეტი კითხვები საბაჟო ვალდებულების წარმოშობის მომენტსა და განაკვეთებს ეხება, და არა კვოტებს.
დაბეგვრის დრო იმპორტისას
საქონლის იმპორტის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საბაჟო კანონმდებლობის შესაბამისად საბაჟო ვალდებულების წარმოშობის მომენტში. თუ საქონელი იმპორტისას არ იბეგრება ან გათავისუფლებულია იმპორტის გადასახადისგან, დაბეგვრა ხდება იმ მომენტში, როდესაც ეს საქონელი დაიბეგრებოდა, გადასახადისგან გათავისუფლებული რომ არ ყოფილიყო. ეს წესი ბულიონს რთავს გათავისუფლებულ პარტიებსაც: განთავისუფლება შემდგომ გადამუშავებასა და გაყიდვას არ ათავისუფლებს დაბეგვრის საფრთხისგან მაშინ, როცა საქონელი ბაზარზე გადის.
იმპორტის დღგ-ისგან გათავისუფლება
კოდექსი განსაზღვრავს იმპორტის დღგ-ისგან გათავისუფლებულ საქონლის ფართო ჩამონათვალს. მათ შორის არის: სამკურნალო/ფარმაცევტული მიზნისთვის განკუთვნილი ნედლეული, სუბსტანციები და სამკურნალო/სამედიცინო მიზნის საქონელი — ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრისა და ფინანსთა მინისტრის ერთობლივი ბრძანებით დადგენილი ნუსხის შესაბამისად; შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა გადაადგილებისთვის აუცილებელი საქონელი, ეტლები და მათი ნაწილები; ჩვილ ბავშვთა კვების პროდუქტები და ბავშვთა ჰიგიენის ნაწარმი; სასოფლო-სამეურნეო პესტიციდები, აგროქიმიკატები და სათესი-სარგავი მასალები მთავრობის ნუსხით; წიგნები, ჟურნალ-გაზეთები და ნოტები; ფული და ფასიანი ქაღალდები; განძეულობა და სახელმწიფო საკუთრებაში მიქცეული მოძრავი ნივთები; საინვესტიციო ოქრო; დიაბეტური პური; ელექტროენერგიის წარმოებისთვის ბუნებრივი აირი; ელექტროძრავიანი ავტობუსები.
ცალკე ბლოკი საერთაშორისო სტატუსებს ეხება: დიპლომატიური და საკონსულო წარმომადგენლობების ქონება და საერთაშორისო შეთანხმებებით გათავისუფლებული საქონელი; ჰუმანიტარული დახმარება; გრანტის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საქონელი; საერთაშორისო საავიაციო და საზღვაო რეისებისთვის განკუთვნილი საქონელი და საწვავი; ასევე — საბაჟო კოდექსის შესაბამისად დაბრუნებული საქონელი და გარე გადამუშავების პროდუქტი, თუ პირობები სრულდება. ავტოსატრანსპორტო საშუალებით შემომსვლელი პირის სტანდარტულ ავზში არსებული საწვავიც გათავისუფლებულია. ეს ჩამონათვალი იმპორტიორის დასაბეგრ ბაზას პირდაპირ ზრდის ან ზღუდავს, ამიტომ თითოეული პოზიციის სიზუსტე თქვენი ფინანსური გეგმის ნაწილია.
იმპორტის გადასახადის განაკვეთები
იმპორტის გადასახადის განაკვეთები კოდექსის დანართითაა დადგენილი: ათზე მეტი სასაქონლო ჯგუფის ფართო ნუსხა იბეგრება თორმეტპროცენტიანი განაკვეთით საბაჟო ღირებულებად. ჩამონათვალი მოიცავს სოფლის მეურნეობის პროდუქციის მთელ სპექტრს — ცოცხალი შინაური ფრინველი, ხორცი და ხორცის სუბპროდუქტები, რძის პროდუქტები, კვერცხი, თაფლი, ბოსტნეული, ხილი, ჩაი, ფქვიზელი და ფქვილი, შაქარი და საკონდიტრო ნაწარმი, წვენები და უალკოჰოლო სასმელები, ლუდი, თამბაქო — აგრეთვე მარილს, ზედაპირულად აქტიურ ნივთიერებებს, პლასტმასის ნაწარმს, სამშენებლო ხე-ტყესა და ქვის ნაწარმს, ლითონის კონსტრუქციებსა და ნაწარმს, საიუველირო ნაკეთობებს. განაკვეთი საბაჟო ღირებულებაზე გამოითვლება, ანუ ტვირთის ღირებულების ზუსტი დეკლარირება გადასახადის საფუძველს პირდაპირ განსაზღვრავს.