კომუნალური სფეროს რეგულაცია ენერგეტიკის შესახებ კანონით ხუთი ურთიერთდაკავშირებული ნორმათა ბლოკზეა აგებული: ზოგადი პრინციპები, საჯარო მომსახურების ინსტიტუტი, სავალდებულო ავტორიზაცია (ლიცენზირება), სალიცენზიო პირობები და ავტორიზაციაზე გადასვლის წესი. ამ გვერდზე ეს ხუთივე განვმარტავთ ერთად — სწორედ მათ ერთობლიობაშია კომუნალური ბიზნესის სამართლებრივი რუკა.
ზოგადი პრინციპები
ენერგეტიკული საქმიანობის მარეგულირებელ პრინციპებში ფიგურირებს: სისტემების ოპერირების უსაფრთხოება და საიმედოობა; მომხმარებლებისთვის ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის უსაფრთხო მიწოდება; სისტემებზე შეუზღუდავი დაშვება და მიმწოდებლის შეცვლის უფლება; კონკურენცია, გამჭვირვალობა, არადისკრიმინაციულობა და სამართლებრივი განსაზღვრულობა; გადაცემისა და განაწილების დამოუკიდებლობა კომერციული ინტერესებისგან; ეფექტიანობის გაზრდა და „ჭკვიანი“, გარემოსთვის უსაფრთხო ტექნოლოგიების ხელშეწყობა. ეს პრინციპები ყველა დეტალური ნორმის ინტერპრეტაციის საწყისია.
საჯარო მომსახურება
საერთო ეკონომიკური ინტერესიდან გამომდინარე, მიწოდების უსაფრთხოების, უწყვეტობის, სათანადო ხარისხისა და ფასის, გარემოს დაცვისა და ენერგოეფექტურობის მიზნით ენერგეტიკულ საწარმოს შესაძლოა დაეკისროს საჯარო მომსახურების გაწევის ვალდებულება. ეს ვალდებულება აკისრებს მთავრობა კომპეტენტურ ორგანოებთან, კომისიასთან და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთან კონსულტაციის შემდეგ; ის დროებითი ღონისძიებაა და რეგულარულ გადახედვას ექვემდებარება. ვალდებულება უნდა იყოს გამჭვირვალე, არადისკრიმინაციული, პროპორციული და ადვილად გადამოწმებადი; კომპენსაცია ან ექსკლუზიური უფლება გამჭვირვალე გზით ენიჭება და არ უნდა აღემატებოდეს შესაბამის ხარჯებს მიღებული შემოსავლისა და გონივრული მოგების გათვალისწინებით. კომისია უფლებამოსილია დაადგინოს ტარიფი ამ ვალდებულების შესრულებისთვის.
სავალდებულო ავტორიზაცია
კომისია ლიცენზიებს გასცემს ელექტროენერგეტიკის სექტორში წარმოებაზე, გადაცემაზე, განაწილებასა და ბაზრის ოპერირებაზე, ბუნებრივი გაზის სექტორში შესაბამის საქმიანობებზე და წყალმომარაგებაზე. ამ საქმიანობის განხორციელება მოქმედი ლიცენზიის გარეშე აკრძალულია. ლიცენზირებას არ საჭიროებს საკუთარი მოხმარებისთვის ქსელთან მიუერთებელი წარმოება, ექსპლუატაციაში მიღების პერიოდის წარმოება და მცირე/მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურები — ასეთი საქმიანობის შესახებ განცხადება კეთდება.
სალიცენზიო პირობები
ლიცენზია გაიცემა იმ საწარმოზე, რომელიც აკმაყოფილებს დადგენილ პირობებს. ლიცენზიის მაძიებელი დოკუმენტაციით ასაბუთებს: ტექნიკურ, ეკონომიკურ, ფინანსურ და ოპერატიულ შესაძლებლობებს; გასაწევი მომსახურების ხარისხის უზრუნველსაყოფად საჭირო ზომების მიღების შესაძლებლობას; და, შესაბამის შემთხვევებში, საჯარო მომსახურების ვალდებულებების შესრულების შესაძლებლობას. თუ ლიცენზიის მაძიებელი ვერ დაამტკიცებს ამ შესაძლებლობებს, კომისია ლიცენზიას არ გასცემს. ლიცენზიატი ვალდებულია სალიცენზიო პირობების შესრულება უზრუნველყოს ლიცენზიის მოქმედების მთელი პერიოდის განმავლობაში, ხოლო მოთხოვნის შეუსრულებლობა სალიცენზიო პირობების დარღვევად ითვლება და პასუხისმგებლობას იწვევს.