მომეტებული საფრთხე და ლიცენზირების კანონის სფერო
მომეტებული საფრთხის შემცველი საქმიანობა ლიცენზირების შესახებ კანონის რეგულირების სფეროს ცენტრშია: ეს კანონი არეგულირებს ისეთ ორგანიზებულ საქმიანობას ან ქმედებას, რომელიც ეხება პირთა განუსაზღვრელ წრეს, ხასიათდება ადამიანის სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის მომეტებული საფრთხით, მოიცავს განსაკუთრებით მნიშვნელოვან სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს ან დაკავშირებულია სახელმწიფო რესურსებით სარგებლობასთან. კანონით დადგენილ შემთხვევაში მისი მოქმედება შეიძლება გავრცელდეს არაორგანიზებულ საქმიანობაზეც. იგი ასევე აწესრიგებს ლიცენზიითა და ნებართვით რეგულირებულ სფეროს, განსაზღვრავს სახეების ამომწურავ ჩამონათვალს და ადგენს გაცემის, ცვლილებების შეტანისა და გაუქმების წესებს. ამიტომ, თუ თქვენი საქმიანობა მომეტებულ საფრთხეს ატარებს, საკითხი რეგისტრაციის ფორმით კი არა, სალიცენზიო ან სანებართვო რეჟიმით წყდება — და ამ რეჟიმის სახეები სწორედ ამ კანონშია ჩამოთვლილი.
საქმიანობის ლიცენზიის სახეები
კანონი საქმიანობის ლიცენზიის სახეებს დეტალურად ჩამოთვლის, და ეს ჩამონათვალი ზუსტად ასახავს იმ სფეროებს, რომლებიც მომეტებულ საფრთხედ ან განსაკუთრებულ ინტერესად არის შეფასებული: ჩვილ ბავშვთა და ბავშვთა კვების პროდუქტების წარმოება-დაფასოების ლიცენზიები; ბირთვული და რადიაციული საქმიანობის ლიცენზია; ცოცხალი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების ჩაკეტილ სისტემაში გამოყენების ლიცენზია; ბიოლოგიური პესტიციდების წარმოების ლიცენზია; სამხედრო პროდუქციის დამზადების, შეკეთებისა და ვაჭრობის გენერალური ლიცენზიები; სამოქალაქო იარაღისა და ცეცხლსასროლი იარაღის ძირითადი ელემენტების დამზადების, შეკეთებისა და ვაჭრობის ლიცენზიები; დაკვირვების ელექტრონული საშუალებების და ელექტრონული კომუნიკაციების გადაჭერის სისტემების დამზადების, შეძენის, იმპორტის ან ექსპორტის ლიცენზიები. ეს სახეები სახელმწიფოს მხრიდან განზრახ ჩამოყალიბებული სიაა: ლიცენზია მხოლოდ მაშინ ითხოვება, როდესაც საქმიანობა ამ ჩამონათვალშია.
გაცემის ზოგადი წესი და ვადები
საჯარო ადმინისტრაციული წარმოებით გაიცემა მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრული ლიცენზიის სახეები, და დაუშვებელია წარმოების იმ ფორმის შეცვლა, რომელსაც კანონი არ ითვალისწინებს. გამცემი ორგანო გადაწყვეტილებას იღებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით განსაზღვრული საჯარო ადმინისტრაციული წარმოების წესით. ლიცენზიის მაძიებლის მიერ წარდგენილი განაცხადისა და თანდართული საბუთების შესაბამისობა გამცემი 3 დღის ვადაში ამოწმებს. განაცხადის წარმოებაში მიღების შემდეგ გამცემი დაუყოვნებლივ აქვეყნებს ცნობას საჯარო გაცნობისთვის, ხოლო საჯარო გაცნობისთვის წარდგენიდან 20 დღის განმავლობაში ნებისმიერი პირი უფლებამოსილია წერილობით წარადგინოს მოსაზრებები; მოსაზრებების ვადის გასვლიდან არა უგვიანეს 7 დღისა იმართება ზეპირი მოსმენა.
ყველაზე მნიშვნელოვანი ვადაა საბოლოო გადაწყვეტილების ვადა: გამცემი ვალდებულია ლიცენზიის გაცემის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს განაცხადის წარდგენიდან 30 დღის ვადაში, და თუ ამ ვადაში გადაწყვეტილება არ მიიღება, ლიცენზია გაცემულად ჩაითვლება. ვადის გასვლის შემდეგ მაძიებელი უფლებამოსილია მოითხოვოს სალიცენზიო მოწმობა, რომლის დაუყოვნებლივ გაცემასაც გამცემი ვალდებულია. ვადების გაგრძელებაც შესაძლებელია: კანონით განსაზღვრული სახეებისთვის გამცემს შეუძლია წარმოება 3 თვემდე გააგრძელოს — გადაწყვეტილებით, რომელიც განაცხადიდან 15 დღის ვადაში უნდა მიიღოს; მთავრობას — დამატებით 3 თვემდე; ხოლო მომეტებული საფრთხისა და ფართო საზოგადოებრივი ინტერესების შემთხვევაში — 6 თვემდეც კი. გაგრძელება დაუშვებელია, თუ მაძიებელს განაცხადის წარდგენიდან 20 დღის ვადაში არ ეცნობება.
რა არ არის ამ ნორმებში
ამ ნორმები არ შეიცავს თითოეული ლიცენზიის დეტალურ ტექნიკურ მოთხოვნებს — კაპიტალის ოდენობას, პერსონალის კვალიფიკაციას ან სპეციალურ დოკუმენტაციას: ეს დეტალები თითოეული სფეროს ცალკე კანონმდებლობით და გამცემი ორგანოს აქტებით დგინდება. ასევე არ არის აქ სალიცენზიო მოსაკრებლის ოდენობა — იგი მოსაკრებლების შესახებ ცალკე კანონით განისაზღვრება. გვერდის ამოცანა ჩარჩოს ჩვენებაა: რატომ არის თქვენი საქმიანობა ლიცენზირებადი, რომელი წარმოებით გაიცემა და რა ვადებით.
ჩამონათვალის ამომწურავობას კიდევ ერთი გამარტივებული პრინციპი ახლავს: ლიცენზია ბაზარზე შესვლის გადასახადი არ არის, არამედ განსაზღვრული საფრთხის მართვის ინსტრუმენტი. სახელმწიფო იმ სფეროებს რთავს ლიცენზირებაში, სადაც შეცდომის ფასი ადამიანის სიცოცხრე ან ჯანმრთელობაა, სადაც ინტერესი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ან სადაც სახელმწიფო რესურსი იხარჯება. ამიტომ მომეტებული საფრთხის შემცველ საქმიანობაზე საუბრისას სწორი კითხვა არა ის არის, რამდენად რთულია ლიცენზიის აღება, არამედ ის, რომელ კონკრეტულ უსაფრთხოების მოთხოვნებთან არის დაკავშირებული ეს რეჟიმი და საიდან იწერება ეს მოთხოვნები — პასუხი თითოეული სფეროს ცალკე კანონმდებლობაში იძებნება.
პრაქტიკული რეკომენდაციები
პირველი: გადაამოწმეთ, არის თუ არა თქვენი საქმიანობა ლიცენზიის სახეთა ჩამონათვალში — ჩამონათვალი ამომწურავია და მის ფარგლებს გარეთ ლიცენზიის მოთხოვნა უსაფუძვლოა. მეორე: დაადგინეთ გამცემი ორგანო და წარმოების ფორმა — საჯარო წარმოება გაცნობასა და მოსმენას მოიცავს. მესამე: აკონტროლეთ ვადები — 3 დღე დოკუმენტების შემოწმება, 20 დღე საჯარო გაცნობა, 7 დღე მოსმენამდე და 30 დღე საბოლოო გადაწყვეტილებამდე. მეოთხე: თუ ვადა გავიდა და გადაწყვეტილება არ არის, მოითხოვეთ სალიცენზიო მოწმობა — კანონი გამცემს ავალდებულებს. მეხუთე: დეტალური ტექნიკური მოთხოვნები სფეროს ცალკე კანონმდებლობიდან მოიძიეთ.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვაჯამებთ ამ თემასთან დაკავშირებულ ხშირად დასმულ კითხვებს.
რატომ არის მომეტებული საფრთხის შემცველი საქმიანობა ლიცენზირებადი?
ლიცენზირების შესახებ კანონი არეგულირებს ისეთ ორგანიზებულ საქმიანობას, რომელიც ეხება პირთა განუსაზღვრელ წრეს, ხასიათდება ადამიანის სიცოცხლისთვის ან ჯანმრთელობისთვის მომეტებული საფრთხით, მოიცავს განსაკუთრებით მნიშვნელოვან სახელმწიფო ან საზოგადოებრივ ინტერესებს ან დაკავშირებულია სახელმწიფო რესურსებით სარგებლობასთან.
რომელი სახეებია ჩამოთვლილი?
მაგალითად: ჩვილ ბავშვთა და ბავშვთა კვების პროდუქტების წარმოება-დაფასოება, ბირთვული და რადიაციული საქმიანობა, გენმოდიფიცირებული ორგანიზმების ჩაკეტილ სისტემაში გამოყენება, ბიოლოგიური პესტიციდების წარმოება, სამხედრო პროდუქციის გენერალური ლიცენზიები და იარაღის წარმოება-ვაჭრობა.
რამდენ დღეში გაიცემა ლიცენზია?
გადაწყვეტილება განაცხადის წარდგენიდან 30 დღის ვადაში უნდა იყოს მიღებული; წინააღმდეგ შემთხვევაში ლიცენზია გაცემულად ჩაითვლება და მაძიებელს შეუძლია მოითხოვოს სალიცენზიო მოწმობა.
სად არის დეტალური ტექნიკური მოთხოვნები?
თითოეული სფეროს ცალკე კანონმდებლობასა და გამცემი ორგანოს აქტებში; მოსაკრებლის ოდენობა მოსაკრებლების შესახებ ცალკე კანონით დგინდება.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები დაგეხმარებთ მომეტებული საფრთხის შემცველი საქმიანობის ლიცენზირების საკითხებში: განვსაზღვრავთ, ექვემდებარება თუ არა თქვენი საქმიანობა ლიცენზირებას, დაგეხმარებთ განაცხადის მომზადებაში და შევაფასებთ უარის შემთხვევაში გასაჩივრების პერსპექტივას. მიმართეთ საქმიანობის დაწყებამდე.