სადაზღვევო ბროკერის რეგისტრაცია და ლიცენზირება ორ სამართლებრივ ბლოკად იშლება: თვითონ ბროკერის საშუამავლო საქმიანობა ლიცენზიას არ საჭიროებს და სამსახურში რეგისტრაციით რეგულირდება, ხოლო სადაზღვევო საქმიანობის ლიცენზია — მზღვევლისთვის არის სავალდებულო. ამ გვერდზე განვმარტავთ ორივე რეჟიმს: როგორ რეგისტრირდება ბროკერი, როგორ გაიცემა სადაზღვევო ლიცენზია და როდის უარდება თუ გაუქმდება ის.
დაზღვევის აგენტი და სადაზღვევო ბროკერი
დაზღვევის სფეროში საშუამავლო საქმიანობას ორი სუბიექტი ახორციელებს: დაზღვევის აგენტი და სადაზღვევო ბროკერი. მზღვეველს შეუძლია სადაზღვევო საქმიანობა განახორციელოს როგორც უშუალოდ, ისე აგენტისა და ბროკერის მეშვეობით. საგანგეშო დეტალი: ზოგიერთი სახის სადაზღვევო საქმიანობა მზღვეველმა მხოლოდ შესაბამისი წესით რეგისტრირებული სადაზღვევო ბროკერის მეშვეობით უნდა განახორციელოს. საშუამავლო საქმიანობად არ მიიჩნევა ისეთი ქმედება, რომელსაც მზღვეველი ან მისი თანამშრომელი ახორციელებს, და სხვა პროფესიული საქმიანობის ფარგლებში დამატებითი ინფორმაციის მიწოდებაც არ არის საშუამავლო, თუ მიზანი ხელშეკრულებაში დახმარება არ არის.
ბროკერის სტატუსს სახელწოდების დაცვაც ახლავს: იმ პირის საფირმო სახელწოდება, რომელიც სადაზღვევო ბროკერის საქმიანობას ახორციელებს, უნდა შეიცავდეს სიტყვებს „სადაზღვევო ბროკერი“ ან ამ სიტყვებით სიტყვათწყობას; სამსახურის წესით რეგისტრაციის გარეშე ამ სიტყვების გამოყენება არავის აქვს უფლება. ეს ნორმა მომხმარებლის დაცვას ემსახურება: სახელწოდება ბროკერული სტატუსის გარანტია უნდა იყოს.
სადაზღვევო საქმიანობის ლიცენზირება
სადაზღვევო საქმიანობის ლიცენზიას გასცემს სამსახური, და ის შეიძლება გაიცეს მხოლოდ სააქციო საზოგადოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიულ პირზე. ლიცენზია გაიცემა მხოლოდ სამ საქმიანობაზე: სიცოცხლის დაზღვევა; დაზღვევა (არა სიცოცხლის); გადაზღვევა. სიცოცხლის ხანგრძლივობით ანუიტეტის გაცემის უფლებამოსილება მხოლოდ იმ მზღვეველს აქვს, რომელსაც სიცოცხლის დაზღვევის ლიცენზია გააჩნია. ლიცენზია გაიცემა განუსაზღვრელი ვადით, კონკრეტულ მზღვეველზე და მისი სხვა იურიდიული პირისთვის გადაცემა დაუშვებელია.
ლიცენზიის მაძიებელი ზოგადი სალიცენზიო პირობების გარდა ასრულებს დამატებით პირობებსაც: წერილობითი განცხადება; სადმაფუძნებლო დოკუმენტები; სახელმწიფო რეგისტრაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი; აქციონერთა განაწილების ამონაწერი ფასიანი ქაღალდების რეესტრიდან; საბანკო დაწესებულებების დოკუმენტები მინიმალური კაპიტალისა და ფულადი სახსრების შესახებ; მნიშვნელოვანი წილისა და ადმინისტრატორთა საიდენტიფიკაციო დოკუმენტაცია; შესაფერისობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის დამოწმებული ინფორმაცია; კაპიტალის წარმოშობის შესახებ ინფორმაცია; სამი წლის ბიზნესგეგმა გადაზღვევის პროგრამის ჩათვლით; სათავო ოფისისა და ფილიალების ადგილმდებარეობა; ორგანიზაციული სტრუქტურისა და აუდიტის კომიტეტის ინფორმაცია; და სალიცენზიო მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი. აღებული ლიცენზია რეგულარულად უნდა გამოიყენებოდეს: მზღვეველი ვალდებულია სადაზღვევო საქმიანობის განხორციელების ყოველი ექვსი თვის განმავლობაში ერთხელ მაინც გამოიყენოს ის.
პიროვების შესაფერისობა
კანონი მზღვეველის მართვის პიროვებზეც აწესებს მოთხოვნებს: მნიშვნელოვანი წილის მფლობელ აქციონერებს, სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებს და ხელმძღვანელ პირებს შესაფერისობის კრიტერიუმები უნდა აკმაყოფილებდნენ. პირს ეკრძალება იყოს მნიშვნელოვანი წილის მფლობელი, თუ ის ნასამართლევია მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულისთვის, ეკონომიკური დანაშაულისთვის, ან წარსულში მისი საქმიანობის პერიოდში კომპანია გაკოტრებულად გამოცხადდა. ხელმძღვანელ პირს კი, გარდა ამისა, საფინანსო ან სადაზღვევო სფეროში მუშაობის არანაკლებ ხუთი წლის გამოცდილება და ხელმძღვანელ თანამდებობაზე მუშაობის არანაკლებ ორი წლის გამოცდილება უნდა ჰქონდეს, ასევე უმაღლესი განათლების დიპლომი.
უარი და გაუქმება
სამსახური არ გასცემს ლიცენზიას, თუ დოკუმენტები მოთხოვნებს არ აკმაყოფილებს და დადგენილ ვადაში არ გამოსწორდა; თუ ინფორმაცია არაზუსტია; თუ ადმინისტრატორები და მნიშვნელოვანი წილის მფლობელები შესაფერისობის კრიტერიუმებს ვერ აკმაყოფილებენ; თუ მიმართავს პირი, რომელსაც არ აქვს საქართველოში სადაზღვევო საქმიანობის უფლება; თუ მაძიებელს ამავე სფეროში გაუქმებული აქვს ლიცენზია და საფუძვლები არ აღმოფხვრილა; ან თუ მისი მნიშვნელოვანი წილის მფლობელის მიმართ მიმდინარეობს ლიკვიდაციის ან გაკოტრების საქმე. უარის შემთხვევაში განმცხადებელს ეძლევა მოტივირებული პასუხი წერილობით, მიზეზების მითითებით, და გადაწყვეტილება გასაჩივრდება.
ლიცენზია შეიძლება გაუქმდეს მხოლოდ სამსახურის გადაწყვეტილებით: ორგანიზაციის თხოვნის საფუძველზე; ეკონომიკური ლიმიტებისა და ნორმატივების სისტემატურად დარღვევის შემთხვევაში; თუ ლიცენზიის გამოყენების მოთხოვნა არ შესრულდა; თუ მზღვეველი ეწევა ფინანსური მდგომარეობისთვის საფრთხის შემქმნელ ან არაჯანსაღ სადაზღვევო პრაქტიკას; ან თუ ის გადახდისუუნაროა. გაუქმების შესახებ გადაწყვეტილების მომენტიდან მზღვეველს აღარ შეუძლია ახალი საქმიანობა — გარდა ადრე აღებული ვალდებულებების შესრულებისა ხელშეკრულების ვადის გასვლამდე; გადაწყვეტილების ძალაში შესვლიდან სამი დღის ვადაში ის ლიცენზიას სამსახურს აბარებს, და გაუქმებიდან იწყება ლიკვიდაციის პროცესი.
ცვლილებების შეტყობინება
ლიცენზირებული სუბიექტის ცხოვრება მუდმივ განახლებას მოითხოვს: მზღვეველი ვალდებულია ლიცენზიისთვის წარდგენილ დოკუმენტებში ცვლილების შემთხვევაში სამსახურს წერილობით აცნობოს და წარუდგინოს სათანადო დოკუმენტები ცვლილებიდან შვიდი სამუშაო დღის ვადაში. გადაზღვევის საქმიანობის დაწყებაზეც არსებობს შეტყობინების ვალდებულება: ათი სამუშაო დღის ვადაში. ეს მოთხოვნები ზედამხედველობის უწყვეტობას უზრუნველყოფს — და მათი დარღვევა სწორედ ის დეტალია, რომელიც ჯანსაღ კომპანიას არაჯანსაღისგან განასხვავებს.
ხშირად დასმული კითხვები
რა ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმაა საჭირო ლიცენზიისთვის?
სადაზღვევო საქმიანობის ლიცენზია მხოლოდ სააქციო საზოგადოების ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის იურიდიულ პირზე გაიცემა.
რა ვადით გაიცემა ლიცენზია?
განუსაზღვრელი ვადით; ის კონკრეტულ მზღვეველზე გაიცემა და სხვა იურიდიული პირისთვის გადაცემა დაუშვებელია.
შეიძლება თუ არა სახელწოდებაში „სადაზღვევო ბროკერის“ გამოყენება რეგისტრაციის გარეშე?
არა — ეს სიტყვები საფირმო სახელწოდებაში მხოლოდ დადგენილი წესით რეგისტრირებულ ბროკერს შეუძლია გამოიყენოს.
რომელ ვადაში ეცნობება სამსახურს დოკუმენტებში ცვლილება?
შესაბამისი ცვლილების შეტანიდან 7 სამუშაო დღის ვადაში, წერილობით, სათანადო დოკუმენტებთან ერთად.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
სადაზღვევო ბროკერის რეგისტრაცია და ლიცენზირება დოკუმენტურად მრავალფენოვანი პროცესია. Legal.ge-ზე შეგიძლიათ დაუკავშირდეთ საფინანსო სფეროს იურისტს, რომელიც შეაფასებს სალიცენზიო პირობებს და მოგიმზადებთ სახელმწიფო სამსახურისთვის წარსადგენ პაკეტს. შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე და მიიღეთ კვალიფიციური დახმარება.