მაუწყებლობის სფერო და საქმიანობის საფუძვლები
საქართველოში მაუწყებლობის სფერო „მაუწყებლობისა და მასმედიის შესახებ“ კანონითაა მოწესრიგებული და ავტორიზაციისა და ლიცენზირების მიზნებისთვის მას მიეკუთვნება მედიამომსახურებები და ვიდეოგაზიარების პლატფორმის მომსახურებები. საქმიანობა ხორციელდება საზოგადოებრივი მაუწყებლისა და მისი აჭარის ტელევიზიისა და რადიოს მიერ, აგრეთვე ლიცენზირების ან/და ავტორიზაციის საფუძველზე. გადამწყვეტი ნიშანი: მაუწყებლობა, გარდა საეთერო რადიომაუწყებლობისა, ავტორიზაციას ექვემდებარება, ლიცენზია კი გაიცემა მხოლოდ რადიომაუწყებლობისთვის და მხოლოდ მაშინ, თუ ის სამაუწყებლო გადამცემების მეშვეობით, რადიოსიხშირული სპექტრის გამოყენებით ხორციელდება. ტელემაუწყებლობა ასე რომ ავტორიზაციის რეჟიმშია, სპექტრით მაუწყებელი რადიო კი — კონკურსისა და ლიცენზიის წესით; ავტორიზაცია განუსაზღვრელი ვადით ხორციელდება, მაგრამ ავტორიზებულ პირზე მოთხოვნების მკაცრი პაკეტი არსებობს.
მაუწყებლობის სახეები და აუცილებელი მითითებები
სახეობებია სათემო, კერძო და საუნივერსიტეტო მაუწყებლობა; კერძოს ქვესახეობები — საერთო და სპეციალიზებული, სპეციალიზებულის შემთხვევაში მითითებული უნდა იყოს პროგრამების თემატიკა. გეოგრაფიული არეალის მიხედვით მაუწყებლობა ეროვნული ან ადგილობრივია, ხელმისაწვდომობის მიხედვით — ფასიანი ან უფასო. ლიცენზირებისას თუ ავტორიზაციისას მითითებული უნდა იყოს ენა, ტექნოლოგია, დაწყების ვადა და სავარაუდო გეოგრაფიული ზონა; საეთერო ტელემაუწყებლობის მინიმალური ხანგრძლივობა დღე-ღამეში 12 საათი უნდა იყოს. სპექტრით რადიომაუწყებლობის ტრანზიტი დაიშვება მხოლოდ ლიცენზირებული რადიომაუწყებლის უცვლელი სახით, თავისუფალი საეთერო დროის განმავლობაში, როდესაც ტრანზიტის უზრუნველმყოფელი საკუთარ მაუწყებლობას არ ახორციელებს; სხვა სახელმწიფოს რეზიდენტის ტრანზიტი მხოლოდ შესაბამისი საერთაშორისო ხელშეკრულების არსებობისას არის დასაშვები.
ლიცენზიის ვადა და კონკურსის პროცედურა
ლიცენზია გაიცემა 10 წლის ვადით; ვადის ამოწურვის შემდეგ ის ერთხელ, იმავე ვადით გრძელდება ავტომატურად, თუ მფლობელის მიმართ კანონით გათვალისწინებული სანქციები არ გამოყენებულა — ამ დროს იხდება სალიცენზიო მოსაკრებელი და გაგრძელების მომენტისთვის დადგენილი საწყისი გადასახდელიც. სხვა შემთხვევაში მფლობელი ვადის ამოწურვამდე 6 თვით ადრე მიმართავს კომისიას კონკურსის გამოცხადების თაობაზე. საეთერო მაუწყებლობის ლიცენზია გაიცემა კონკურსის საფუძველზე: გამოცხადებაში მითითებულია გასაცემი ლიცენზიის სახე, სახეობა და ქვესახეობა, ხანგრძლივობა და გეოგრაფიული ზონა, პროგრამირების მოთხოვნები, ტექნიკური პარამეტრები, გადასახდელი და სხდომების თარიღები.
გამოქვეყნებიდან მომდევნო 1 თვის განმავლობაში მიიღება განცხადებები; მიღების დასრულებიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში ტარდება მოსამზადებელი სხდომა, არასრული დოკუმენტაციისთვის კომისია დამატებით 5 სამუშაო დღეს განსაზღვრავს, საფოსტო გზავნილით მიწოდება კი იკრძალება. განცხადებები საჯარო გაცნობისთვის 20 დღის ვადაშია ხელმისაწვდომი, შესაბამისი ცნობის გამოქვეყნებიდან 20 დღის შემდეგ კი ზეპირი მოსმენა ტარდება. შეფასება პროგრამირების ასპექტით მიმდინარეობს — მრავალფეროვნება, აუდიტორიის ინტერესები, სხვა მაუწყებლების არსებობა; სათემო რადიოსთვის — თემის ინტერესები და არსებული მომსახურება. თანაბარი შეფასებისას მოიგებს ის მაძიებელი, რომელიც ადრე ამავე სიხშირეებზე მაუწყებლობდა; ერთადერთი მონაწილე გადახდის დადასტურებისას ხდება გამარჯვებული. სხვა უწყების ნებართვის საჭიროებისას კომისია ერთი გაჩერების პრინციპით მიმართავს უწყებებს 5 სამუშაო დღის ვადაში, უარი კი მომდევნო 20 სამუშაო დღეში მხოლოდ დასაბუთებული შეიძლება იყოს. გამარჯვებულის მიერ გადასახდელის 20%-ის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობისას ლიცენზიაზე უარი ითქმება და მაძიებელს 2 წლით ეზღუდება კონკურსში მონაწილეობა.
ავტორიზაციის წესი და რეესტრი
სათემო, კერძო, საუნივერსიტეტო მაუწყებლობის ან გამოძახებით აუდიოვიზუალური მედიამომსახურების მსურველი პირი კომისიას მიმართავს განცხადებით, რომლის ფორმასაც კომისია ამტკიცებს; ვიდეოგაზიარების პლატფორმის მომსახურების მსურველი წარადგენს ავტორიზაციის შეტყობინებას და ავტორიზებულად ითვლება წარდგენის დღიდანვე. კომისია შეტყობინებას ამოწმებს 5 სამუშაო დღის ვადაში და შესაბამისობის შემთხვევაში პირს რეესტრში არეგისტრირებს; ხარვეზისას განისაზღვრება არანაკლებ 5 სამუშაო დღიანი ვადა, დამატებითი ინფორმაციის ვადა კომისიას მხოლოდ ერთხელ, არაუმეტეს 15 სამუშაო დღით შეუძლია გააგრძელოს. განცხადებაში მითითებული უნდა იყოს პირის იდენტიფიკაციის მონაცემები — ფიზიკური პირისთვის სახელი, გვარი, დაბადების ადგილი და თარიღი, მისამართი, მოქალაქეობა; იურიდიული პირისთვის საფირმო სახელწოდება, სამართლებრივი ფორმა, მისამართი, რეგისტრაციის მონაცემები, წარმომადგენელი, პარტნიორები და აქციონერები, რომლებიც აქციების 5%-ს ან 5%-ზე მეტს ფლობენ — ასევე მაუწყებლობის სახე, ენა, მინიმალური ხანგრძლივობა, ტექნოლოგია, გეოგრაფიული ზონა და საქმიანობის აღწერა.
თანდართული პაკეტი მოიცავს რეესტრის ამონაწერს, შესაბამისობის დეკლარაციას, დაფინანსების გეგმას წყაროებით, მედიამომსახურების კონცეფციას და ქონებრივ დეკლარაციებს. განცხადების მიღებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში კომისია ავტორიზაციას რეესტრში რეგისტრაციით ახორციელებს; თუ ამ ვადაში დოკუმენტების შესავსებად ვადა არ განისაზღვრა, პირი ავტორიზებულად ჩაითვლება. ავტორიზებულ პირზე ამონაწერი გაიცემა 3 სამუშაო დღის ვადაში, მომსახურების შეწყვეტის ან მოდიფიცირების შესახებ კი კომისიას 7 სამუშაო დღით ადრე ეცნობება.
ავტორიზებული პირის ვალდებულებები და ავტორიზაციის შეჩერება
ავტორიზებული პირი ვალდებულია იცავდეს მოქმედ კანონმდებლობასა და კომისიის აქტებს, ავტორიზაციის ყველა პირობას, მომხმარებლის უფლებებს, და წინასწარ აცნობებს მას მომსახურების პირობების შესაძლო ცვლილებებზე. მაუწყებელი ყოველკვირეულად აქვეყნებს და კომისიას მიაწოდებს მომდევნო კვირის განრიგს დასახელებებით და ანოტაციებით; გამოძახებით მომსახურების მიმწოდებელი კატალოგების ინფორმაციას ორ კვირაში ერთხელ წარუდგენს კომისიას; პროგრამების გავრცელების უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია საქმიანობის დაწყებამდე 10 დღით ადრე წარედგინება. ავტორიზებულმა პირმა საკუთარ ვებგვერდზე უნდა უზრუნველყოს სახელის, მისამართების, საკონტაქტო მონაცემებისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა იმის შესახებ, რომ კომისია კომპეტენტური მარეგულირებელი ორგანოა.
კომისია ავტორიზაციას შეაჩერებს პირის მოთხოვნით მითითებული ვადით, ანდა საკუთარი ინიციატივით — თუ პირი 1 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, ერთობლივად, არ ახორციელებს საქმიანობას, არ წარადგენს გაანგარიშებებს ან ნულოვანს წარადგენს და არ იხდის საფასურს; აგრეთვე გაფრთხილებისა და ჯარიმის გამოყენების შემდეგ. შეჩერების გადაწყვეტილება მიღებიდან 7 დღის ვადაში, წერილობით, მოტივის მითითებით ეცნობება პირს; განახლება ხდება განახლების შეტყობინებიდან 3 სამუშაო დღის ვადაში, დარღვევის აღმოფხვრის დადასტურებიდან კი 7 დღის ვადაში. ავტორიზაცია გაუქმდება პირის განცხადებით, როცა ვალდებულებები შესრულებულია, ანდა გარდაცვალებისას ან ლიკვიდაციისას — და ეს ხელახალი ავტორიზაციის უფლებას არ ართმევს.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის არის საჭირო ლიცენზია და როდის — ავტორიზაცია?
ლიცენზია გაიცემა მხოლოდ რადიომაუწყებლობისთვის და მხოლოდ მაშინ, თუ ის სამაუწყებლო გადამცემების მეშვეობით, სპექტრის გამოყენებით ხორციელდება; დანარჩენი მაუწყებლობა ავტორიზაციას ექვემდებარება.
რამდენი ხნით გაიცემა ლიცენზია?
10 წლის ვადით; ამოწურვის შემდეგ ერთხელ, იმავე ვადით გრძელდება ავტომატურად, თუ სანქციები არ გამოყენებულა, წინააღმდეგ შემთხვევაში მფლობელი 6 თვით ადრე მიმართავს კომისიას.
რამდენ ხანში ხდება ავტორიზაცია?
განცხადების მიღებიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში, რეესტრში რეგისტრაციით; არასრული დოკუმენტაციისთვის განისაზღვრება 5 სამუშაო დღე, და ვადის განუსაზღვრელობისას პირი ავტორიზებულად ჩაითვლება.
რა ემუქრება კონკურსის გამარჯვებულს გადახდის გამო?
სალიცენზიო გადასახდელის 20%-ის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობისას კომისია ლიცენზიის გაცემაზე უარს იტყვის და მაძიებელს 2 წლით ეზღუდება კონკურსში მონაწილეობა.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ზე შეგიძლიათ იპოვოთ მედიასამართლის იურისტები, რომლებიც დაგეხმარებით კონკურსისთვის მომზადებაში, სალიცენზიო დოკუმენტაციის შედგენაში, ავტორიზაციის განცხადების ფორმირებასა და ავტორიზებული პირის ვალდებულებების შესაბამისობის აწყობაში. შეარჩიეთ სპეციალისტი, განიხილეთ თქვენი პროექტი და მიიღეთ კანონზე დაფუძნებული გეგმა დაწყებისთვის.