ბრენდთან პარტნიორობის ხელშეკრულება — კრეატორისა და ბრენდის თანამშრომლობის გარიგება — საქართველოს კანონმდებლობაში ცალკე ხელშეკრულების ტიპად არ არსებობს. ამ ურთიერთობის სამართლებრივი ჩონჩხი სპონსორობის შესახებ წესებით და ზოგადი ხელშეკრულებითი სამართლით იშვრება, და ეს უნდა ითქვას პირდაპირ: სპეციალური „ბრენდ-პარტნიორობის“ კანონი არ არსებობს, მოქმედებს კი რეკლამის შესახებ კანონის სპონსორობის ნორმები. ქვემოთ განვმარტავთ ამ ჩარჩოს კანონის მეცათოთხმეტე, მეთხუთმეტე, ოცდამეოცე და ოცდამეერთე მუხლების მიხედვით და ვაჩვენებთ, როგორ გადანაწილდება პასუხისმგებლობა კამპანიის მონაწილეებს შორის.
როდის ითვლება გარიგება სპონსორობად
მეცათოთხმეტე მუხლის თანახმად, სპონსორობა არის ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა მიერ სხვა ფიზიკური და იურიდიული პირის საქმიანობაში წვლილის შეტანა — ფულადი სახსრების, ქონების, ინტელექტუალური მოღვაწეობის შედეგების, მომსახურების გაწევის, გაწეული მომსახურების, სამუშაოს შესრულების სახით — იმ პირობით, რომ გავრცელდება სპონსორის მიერ წარმოებული საქონლის რეკლამა. სპონსორული შენატანი განიხილება რეკლამის ღირებულებად, სპონსორი — რეკლამის დამკვეთად, ხოლო დასპონსორებული — რეკლამის გამავრცელებლად. კრეატორთან ბრენდის გარიგება, როცა ბრენდი ანაზღაურების სანაცვლოდ თავისი პროდუქტის ხსენებას ითხოვს, სწორედ ამ განსაზღვრებას ემორჩილება; აქედან გამომდინარეობს და წესიერი შედეგიც: რადგან სპონსორული შენატანი რეკლამის ღირებულებად განიხილება, მისი ოდენობა და ფორმა ხელშეკრულებაში რეკლამის ღირებულების წესით უნდა აისახოს.
სპონსორს უფლება არ აქვს, ჩაერიოს რეკლამის მწარმოებლისა და გამავრცელებლის საქმიანობაში — ეს ნორმა კრეატორის შემოქმედებითი დამოუკიდებლობის გარანტიაა. სპონსორობის უფლება არ აქვს იმ პირსაც, რომლის ნაწარმის ან საქმიანობის გავრცელებაც ამ კანონით აკრძალულია. თამბაქოს ნაწარმის, თამბაქოს აქსესუარის ან/და თამბაქოს მოხმარებისთვის განკუთვნილი მოწყობილობის მწარმოებლის, იმპორტიორისა და რეალიზატორის მიერ პირდაპირი ან არაპირდაპირი — ანუ სხვა ფიზიკური თუ იურიდიული პირის საშუალებით — სპონსორობა აკრძალულია. ბრენდისთვის ეს კატეგორიული ზღვარია: აკრძალული სპონსორის როლის მიმალვა შუამავლის მეშვეობით კანონდარღვევას ვერ განამარტლებს.
მასალის შენახვის ვალდებულება
მეთხუთმეტე მუხლი თითოეულ მონაწილეს ავალდებულებს: რეკლამის დამკვეთი, მწარმოებელი და გამავრცელებელი ვალდებულნი არიან შეინახონ სარეკლამო მასალები ან მათი ასლები, მათში შემდგომ შეტანილი ყველა ცვლილების ჩათვლით, რეკლამის უკანასკნელად გავრცელების დღიდან 2 თვის განმავლობაში, ხოლო თუ სარეკლამო მასალა სადავო გახდა — შესაბამისი ორგანოების მიერ ამ დავის გადაწყვეტამდე. კამპანიის ყოველი მონაწილისთვის ეს ნიშნავს, რომ კონტენტის ფაილების და ცვლილებების აღრიცხვა ორი თვით მაინც უნდა შენარჩუნდეს; ვერსიების ისტორია სწორედ ის მტკიცებულებაა, რომელიც დავის დროს თითოეულ მხარეს პოზიციას ამყარებს.
პასუხისმგებლობის გამიჯვნა
ოცდამეოცე მუხლი განსაზღვრავს, თუ ვინ რომელ ნაწილზე პასუხს აგებს: რეკლამის დამკვეთი პასუხს აგებს რეკლამის შესაქმნელად წარდგენილი ინფორმაციის შინაარსზე, თუ არ დამტკიცდა, რომ დარღვევა მწარმოებლის ან გამავრცელებლის მიზეზით მოხდა. მწარმოებელი პასუხს აგებს იმ ნაწილში, რომელიც ეხება რეკლამის გაფორმებას, წარმოებას ან მომზადებას, ხოლო გამავრცელებელი — გავრცელების დროს, ადგილს ან საშუალებებს. ბრენდ-კრეატორ ურთიერთობაში ეს გამიჯვნა ხელშეკრულების მნიშვნელოვანი ნაწილია: წინასწარ შეთანხმებული როლები იმას განსაზღვრავს, თუ რომელი მონაწილე რომელ დარღვევაზე უპასუხებს.
პასუხისმგებლობა და დაცული უფლებები
ოცდამეერთე მუხლის მიხედვით, რეკლამის შესახებ კანონმდებლობის დარღვევისთვის დამკვეთებს, მწარმოებლებსა და გამავრცელებლებს პასუხისმგებლობა ეკისრებათ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესრულებას უზრუნველყოფს მუნიციპალიტეტის შესაბამისი ორგანო ან თვითმმართველი ქალაქის მიერ დაფუძნებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი, ხოლო სამაუწყებლო რეკლამის მარეგულირებელი ნორმების შეუსრულებლობისთვის პასუხისმგებლობა საქართველოს კომუნიკაციების ეროვნული კომისიას ეკისრება. პირებს, რომელთა უფლებები და ინტერესები დარღვეულია არასათანადო რეკლამის შედეგად, უფლება აქვთ დადგენილი წესით, სარჩელით მიმართონ სასამართლოს ჯანმრთელობისა და ქონებისთვის, სახელის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციისთვის მიყენებული ზიანის კომპენსაციის თაობაზე და მოითხოვონ არასათანადო რეკლამის საჯაროდ უარყოფა.
პასუხისმგებლობის დაკისრება მონაწილეებს არ ათავისუფლებს დარღვევის აღკვეთისაგან და კონტრრეკლამის განხორციელების თაობაზე გადაწყვეტილების შესრულებისაგან. დამკვეთს, მწარმოებელს და გამავრცელებელს კი უფლება აქვთ, სასამართლოს მიმართონ განცხადებით შესაბამისი ორგანოს გადაწყვეტილების სრულად ან ნაწილობრივ ბათილად ცნობის შესახებ, თუმცა ეს განაცხადი გადაწყვეტილების შესრულებას თავად არ აჩერებს, თუ სასამართლომ შეჩერების გადაწყვეტილება არ გამოიტანა.
ხშირად დასმული კითხვები
ბრენდთან გარიგებებზე ყველაზე ხშირად იკითხებენ სპონსორობის კვალიფიკაციას, მასალის შენახვას, პასუხისმგებლობის გამიჯვნას და თამბაქოს სპონსორობის აკრძალვას.
როდის ხდება კრეატორის გარიგება სპონსორობად?
როცა ბრენდი წვლილს შეაქვს კრეატორის საქმიანობაში ფულის, ქონების ან მომსახურების სახით იმ პირობით, რომ გავრცელდება მისი საქონლის რეკლამა — ასეთი გარიგება სპონსორობაა, ბრენდი კი რეკლამის დამკვეთი.
შეიძლება თუ არა ბრენდის ჩარევა კონტენტში?
სპონსორს უფლება არ აქვს, ჩაერიოს რეკლამის მწარმოებლისა და გამავრცელებლის საქმიანობაში — კრეატორი კონტენტს თავად ქმნის.
რამდენ ხანს ინახება სარეკლამო მასალა?
რეკლამის უკანასკნელად გავრცელების დღიდან 2 თვის განმავლობაში, ყველა ცვლილების ჩათვლით; სადავო შემთხვევაში — დავის გადაწყვეტამდე.
ვინ პასუხობს კამპანიის რომელ ნაწილზე?
დამკვეთი — წარდგენილი ინფორმაციის შინაარსზე, მწარმოებელი — გაფორმებასა და წარმოებაზე, გამავრცელებელი — გავრცელების დროზე, ადგილსა და საშუალებებზე; დარღვევის შემთხვევაში დაზარალებულს სასამართლოში სარჩელის უფლებაც აქვს.
შეუძლია თუ არა თამბაქოს ბრენდს კრეატორის სპონსორობა?
არა — თამბაქოს ნაწარმის, აქსესუარის ან მოხმარებისთვის განკუთვნილი მოწყობილობის მწარმოებლის, იმპორტიორისა და რეალიზატორის პირდაპირი თუ არაპირდაპირი სპონსორობა აკრძალულია.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის გუნდი მუშაობს კრეატორებთან და ბრენდებთან: ვამზადებთ პარტნიორობის ხელშეკრულებებს სპონსორობის ნორმებთან შესაბამისობაში, ვაწესრიგებთ მასალის შენახვის წესებს და ვამიჯნავთ პასუხისმგებლობას მონაწილეებს შორის.
თუ გეგმავთ ბრენდთან თანამშრომლობას ან სარეკლამო დავა გაქვთ, მოგვწერეთ Legal.ge-ზე — შევაფასებთ პირობებს და დავიცავთ თქვენს ინტერესებს კანონის საფუძველზე.