მედია სამართალი და რეგულაციებთან შესაბამისობა (Compliance) თანამედროვე ციფრულ ეპოქაში კრიტიკულად მნიშვნელოვანია ყველა მედია ორგანიზაციისთვის, ჟურნალისტისა და ციფრული პლატფორმისთვის. ეს სერვისი სცდება მხოლოდ ტრადიციული მაუწყებლობის ფარგლებს და მოიცავს ონლაინ გამოცემებს, ბლოგებს, სოციალური მედიის არხებსა და ბეჭდურ მედიას. საქართველოში მედია გარემო თავისუფალია, თუმცა არსებობს მკაცრი საკანონმდებლო მოთხოვნები ცილისწამების, პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის, პერსონალური მონაცემების დაცვისა და სიძულვილის ენის წინააღმდეგ. მედია რეგულაციებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფა გულისხმობს სამართლებრივი რისკების პრევენციას, რაც სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია მედია საშუალების რეპუტაციისა და ფინანსური სტაბილურობისთვის. კვალიფიციური იურისტი ეხმარება ორგანიზაციას, დაიცვას ბალანსი გამოხატვის თავისუფლებასა და სხვათა უფლებებს შორის.
რას მოიცავს მედია რეგულაციებთან შესაბამისობის სერვისი?
ეს სერვისი მრავალწახნაგოვანია და მიზნად ისახავს მედია ორგანიზაციის საქმიანობის სრულ სამართლებრივ გამართვას. სპეციალისტები გთავაზობენ:
- სარედაქციო პოლიტიკის სამართლებრივ აუდიტს: არსებული სარედაქციო სახელმძღვანელოების შემოწმებას და მათ შესაბამისობაში მოყვანას საქართველოს კანონმდებლობასთან და საერთაშორისო სტანდარტებთან.
- წინასწარ კონსულტაციას პუბლიკაციამდე (Pre-publication Review): მაღალი რისკის შემცველი ჟურნალისტური გამოძიებების ან სტატიების სამართლებრივ შემოწმებას გამოქვეყნებამდე, რათა გამოირიცხოს ცილისწამების საფუძვლით სარჩელის აღძვრის რისკი.
- ცილისწამებისა და შეურაცხყოფის დავების მართვას: დაცვას სასამართლოში პატივის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციის შემლახველი ცნობების გავრცელებასთან დაკავშირებულ დავებში.
- პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის დაცვას: კონსულტაციას იმის შესახებ, თუ სად გადის ზღვარი საჯარო ინტერესსა და პირად ცხოვრებას შორის.
- ინფორმაციის თავისუფლებას: საჯარო ინფორმაციის გამოთხოვასთან დაკავშირებული ადმინისტრაციული საჩივრებისა და სარჩელების მომზადებას საჯარო უწყებების წინააღმდეგ.
- რეკლამისა და სპონსორობის წესების დაცვას: კომერციული კომუნიკაციების სამართლებრივ შეფასებას.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
მედია იურისტის დახმარება აუცილებელია შემდეგი ტიპის რეალურ სცენარებში:
- ჟურნალისტური გამოძიების გამოქვეყნება: როდესაც მედია ამზადებს რეპორტაჟს კორუფციის შესახებ და არსებობს მაღალი რისკი, რომ „მხილებული“ ჩინოვნიკი სასამართლოში იჩივლებს ცილისწამებისთვის. იურისტი ამოწმებს მტკიცებულებების სტანდარტს.
- საჯარო ინფორმაციის დაბლოკვა: როდესაც სამინისტრო ან მერია უარს ამბობს ინფორმაციის გაცემაზე. იურისტი ამზადებს სარჩელს ინფორმაციის იძულებით გაცემის მოთხოვნით.
- სოციალური მედიის კრიზისი: როდესაც ონლაინ გამოცემის Facebook გვერდზე ვრცელდება სიძულვილის ენა კომენტარებში, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს პლატფორმის სანქციები ან სამართლებრივი დავა.
- ფოტო/ვიდეო მასალის გამოყენება: როდესაც საჭიროა სხვისი ინტელექტუალური საკუთრების ან გამოსახულების გამოყენება რეპორტაჟში ისე, რომ არ დაირღვეს საავტორო ან პირადი უფლებები.
- შესწორების და უარყოფის მოთხოვნა: როდესაც მედიას მიმართავენ მცდარი ფაქტის უარყოფის მოთხოვნით და საჭიროა გადაწყვეტილების მიღება — დაკმაყოფილდეს მოთხოვნა თუ არა.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
მედია რეგულაციების ქვაკუთხედია „საქართველოს კანონი სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ“, რომელიც ერთ-ერთი ყველაზე ლიბერალურია რეგიონში და ადგენს მტკიცების ტვირთს მოსარჩელეზე ცილისწამების დავებში. ასევე უმნიშვნელოვანესია „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“, რომელიც არეგულირებს პირის პატივის, ღირსებისა და საქმიანი რეპუტაციის დაცვის მექანიზმებს.
საჯარო ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას უზრუნველყოფს „საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი“ (თავი III). პერსონალური მონაცემების დამუშავება მედიის მიერ რეგულირდება „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონით, რომელიც ადგენს ბალანსს ინფორმაციის თავისუფლებასა და მონაცემთა დაცვას შორის. გარდა ამისა, მოქმედებს „მაუწყებელთა ქცევის კოდექსი“ და „ჟურნალისტური ეთიკის ქარტიის“ პრინციპები, რომლებიც, მართალია, თვითრეგულირების ნაწილია, თუმცა ხშირად გამოიყენება სასამართლოში სტანდარტის განსასაზღვრად.
პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი
მედია სამართლის სპეციალისტთან მუშაობა დინამიური პროცესია:
- რისკების შეფასება: იურისტი ეცნობა მოსამზადებელ მასალას (სტატიას, სიუჟეტის სკრიპტს) და ახდენს პოტენციური სამართლებრივი რისკების იდენტიფიცირებას.
- რეკომენდაციების გაცემა: სპეციალისტი გასცემს რეკომენდაციას ფრაზების ფორმულირების შეცვლაზე (მაგ. ფაქტის ნაცვლად მოსაზრებად ჩამოყალიბება), რათა მასალა გახდეს სამართლებრივად დაცული.
- მოლაპარაკება და მედიაცია: დავის შემთხვევაში, იურისტი აწარმოებს მოლაპარაკებას მოდავე მხარესთან შესწორების ტექსტზე ან დავის მორიგებით დასრულებაზე.
- სასამართლო წარმომადგენლობა: საჭიროების შემთხვევაში, იურისტი იცავს მედია ორგანიზაციის ან ჟურნალისტის ინტერესებს სასამართლოს ყველა ინსტანციაში.
რატომ Legal.ge?
Legal.ge აერთიანებს მედია სამართლის წამყვან ექსპერტებს, რომლებსაც აქვთ გამოცდილება როგორც ტრადიციულ, ისე ახალ მედიასთან მუშაობაში. ჩვენს პლატფორმაზე თქვენ იპოვით იურისტებს, რომლებმაც იციან, როგორ დაიცვან სიტყვის თავისუფლება და ამავდროულად აარიდონ კლიენტს სამართლებრივი პრობლემები. Legal.ge გეხმარებათ იპოვოთ ბალანსი თამამ ჟურნალისტიკასა და სამართლებრივ უსაფრთხოებას შორის.
განახლდა: ...