ავტორის პირადი არაქონებრივი უფლებების კატალოგი
საავტორო უფლებების შესახებ კანონის მუხლი 17 ავტორის პირად არაქონებრივ უფლებებს დეტალურად აღწერს. ავტორს უფლება აქვს აღიარებულ იქნეს ნაწარმოების ავტორად და მოითხოვოს ასეთი აღიარება ნაწარმოების ყოველ ეგზემპლარზე ან ნებისმიერი სახით გამოყენებისას — ავტორობის უფლება. მას შეუძლია ფსევდონიმი მიუთითოს სახელის ნაცვლად, მოითხოვოს ასეთი მითითება და უარი თქვას სახელის აღნიშვნაზე — სახელის უფლება. მხოლოდ ავტორს გადაწყვეტს, როდის, სად და რა ფორმით გახადოს ცნობილი ნაწარმოების შექმნის ფაქტი. ნება დართოს სხვა პირებს, შეიტანონ ცვლილებები როგორც თვით ნაწარმოებში, ისე მის სახელწოდებაში და ავტორის სახელში, აგრეთვე წინ აღუდგეს თანხმობის გარეშე ცვლილებების შეტანას — ნაწარმოების ხელშეუხებლობის უფლება. ავტორს უფლება აქვს დაიცვას ნაწარმოები ყოველგვარი დამახინჯებისაგან ან სხვაგვარი ხელყოფისაგან, რომელმაც შეიძლება შელახოს მისი პატივი, ღირსება ან საქმიანი რეპუტაცია. ბოლოს, ავტორს შეუძლია მოითხოვოს ნაწარმოების გამოყენების შეწყვეტა — გამოხმობის უფლება, რომელიც სამსახურებრივ ნაწარმოებზე არ ვრცელდება.
გამოხმობის უფლება და მისი ფინანსური შედეგები
გამოხმობის უფლება ერთადერთია ამ კატალოგში, რომლის განხორციელებაც კანონით პირდაპირ ავტორის ხარჯზე ხდება. ავტორი ვალდებულია ნაწარმოების მოსარგებლეს აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი მიუღებელი მოგების ჩათვლით და საჯაროდ განაცხადოს გამოხმობის შესახებ. თავის მხრივ, ავტორს აგრეთვე უფლება აქვს, სამოქალაქო ბრუნვიდან საკუთარი ხარჯებით ამოიღოს გაყიდვის, გაქირავების ან საკუთრების სხვა ფორმით გადაცემის მიზნით ადრე დამზადებული ნაწარმოების ასლები. ეს მექანიზმი ავტორს საშუალებას აძლევს გადაიფიქროს ნაწარმოების სივრცეში ყოფნა იმ ფასად, რომ დაზარალებულ მხარეს ზიანი აუნაზღაუროს — და სწორედ ამიტომ გამოხმობა სამსახურებრივ ნაწარმოებზე არ ვრცელდება, რადგან დამკვეთის ინტერესები აქ ავტორის შემოქმედებით თავისუფლებას წონასწორობს.
არაგასხვისებადობა, მემკვიდრეობა და დაცვა გარდაცვალების შემდეგ
მუხლი 17 პირად არაქონებრივ უფლებებს ავტორის ქონებრივი უფლებებისგან დამოუკიდებლად განიხილავს: ისინი უნარჩუნდება ავტორს ქონებრივი უფლებების დათმობის შემთხვევაშიც და დაუშვებელია მათი გასხვისება ავტორის სიცოცხლეში. მუხლი 35 აწყობს ამ უფლებებს მემკვიდრეობით რეჟიმს: ავტორობის, სახელისა და ნაწარმოების ხელშეუხებლობის უფლებები მემკვიდრეობით არ გადადის, მაგრამ მემკვიდრეებს უფლება აქვთ დაიცვან ისინი და ეს უფლებამოსილება ვადით არ იზღუდება. ქონებრივი უფლებები კი მემკვიდრეებზე გადადის საავტორო უფლების მოქმედების ვადის ფარგლებში, თუ ანდერძით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ავტორს შეუძლია თავად მიუთითოს პირი, რომელიც მისი გარდაცვალების შემდეგ დაიცავს ამ უფლებებს, ხოლო თუ მემკვიდრეები არ არსებობენ ან არაჯეროვნად ახორციელებენ დაცვას, მას ინტელექტუალური საკუთრების ეროვნული ცენტრი „საქპატენტი“ აწარმოებს. ასე რომ, ხელშეკრულება, რომელიც ავტორს პირად უფლებებს „ჩამოართმევს“, კანონთან შეუსაბამოა — დაცვა კი ავტორს სიცოცხლის შემდეგაც გრძელდება.