პირადი არაქონებრივი უფლებები (Moral Rights) საავტორო სამართლის უნიკალური და ფუნდამენტური ნაწილია, რომელიც იცავს ავტორის პიროვნულ კავშირს მის ნამუშევართან. განსხვავებით ქონებრივი უფლებებისგან, რომელთა გაყიდვა ან გადაცემა შესაძლებელია, პირადი არაქონებრივი უფლებები განუყოფელია ავტორისგან. ეს უფლებები უზრუნველყოფს, რომ ავტორმა ყოველთვის შეინარჩუნოს სახელი და მისი ნამუშევარი არ დამახინჯდეს ისე, რომ შეილახოს მისი პატივი და ღირსება. ციფრულ ეპოქაში, როდესაც კონტენტის მანიპულაცია და "კოპი-პეისტი" წამიერად ხდება, მორალური უფლებების დაცვა სულ უფრო აქტუალური ხდება მწერლებისთვის, ფოტოგრაფებისთვის, მუსიკოსებისა და არქიტექტორებისთვის.
code Code download content_copy expand_lessჩვენი იურიდიული მომსახურება ფოკუსირებულია ავტორის რეპუტაციისა და ნამუშევრის ხელშეუხებლობის დაცვაზე. სერვისი მოიცავს:
- ავტორობის უფლების დაცვა: რეაგირება პლაგიატზე, როდესაც სხვა პირი ითვისებს თქვენს ნამუშევარს, ან როდესაც თქვენი ნამუშევარი გამოიყენება ავტორის მითითების გარეშე.
- ნაწარმოების ხელშეუხებლობის დაცვა: სამართლებრივი ზომების მიღება ნამუშევრის დამახინჯების, შეცვლის ან სხვაგვარი ხელყოფის წინააღმდეგ, რაც ლახავს ავტორის პატივს (მაგალითად, ფოტოს უხეში დამუშავება ან ტექსტის აზრის შეცვლა).
- ნაწარმოების გამოქვეყნების უფლება: დახმარება დავაში, თუ გამომცემელი ან დამკვეთი აქვეყნებს ნამუშევარს ავტორის საბოლოო თანხმობის გარეშე.
- ფსევდონიმის გამოყენების უფლება: ავტორის უფლების დაცვა, დარჩეს ანონიმური ან გამოიყენოს ფსევდონიმი.
- მორალური ზიანის ანაზღაურება: სასამართლოში სარჩელის შეტანა არა მხოლოდ მატერიალური, არამედ მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით პირადი უფლებების დარღვევის გამო.
რეალური მაგალითები მრავალფეროვანია: არქიტექტორი, რომლის დაპროექტებული შენობა მესაკუთრემ დაამახინჯა მიშენებით ავტორთან შეთანხმების გარეშე; ფოტოგრაფი, რომლის ფოტოც გამოიყენეს სარეკლამო ბანერზე ავტორის სახელის მითითების გარეშე; მუსიკოსი, რომლის სიმღერაც პოლიტიკურ კლიპში გამოიყენეს კონტექსტის შეცვლით, რაც ავტორისთვის მიუღებელია. ყველა ამ შემთხვევაში ირღვევა არა მხოლოდ ეკონომიკური, არამედ მორალური უფლება, რაც იძლევა დამატებითი სამართლებრივი დაცვის საშუალებას.
საქართველოში პირადი არაქონებრივი უფლებები დაცულია საქართველოს კანონით "საავტორო და მომიჯნავე უფლებების შესახებ". ეს კანონი პირდაპირ აცხადებს, რომ ავტორს ეკუთვნის ავტორობის უფლება, სახელის უფლება, ნაწარმოების ხელშეუხებლობის უფლება და ნაწარმოების გამოქვეყნების უფლება. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ ქონებრივი უფლებების გადაცემის შემთხვევაშიც კი (მაგალითად, როდესაც ფოტოგრაფი ყიდის ფოტოს გამოყენების უფლებას), მორალური უფლებები რჩება ავტორს. მათი გასხვისება დაუშვებელია.
დაცვის პროცესი იწყება დარღვევის ფაქსირებით და დამრღვევისთვის გაფრთხილების გაგზავნით. ხშირ შემთხვევაში, ავტორის სახელის აღდგენა ან დამახინჯებული ნამუშევრის აღება ხდება სასამართლოს გარეშე. თუმცა, თუ ზიანი უკვე მიყენებულია რეპუტაციისთვის, იურისტი ამზადებს სარჩელს მორალური კომპენსაციის მოთხოვნით. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას იპოვოთ ადვოკატები, რომლებიც სპეციალიზდებიან სწორედ ამ მგრძნობიარე და სპეციფიკურ სფეროში.
Legal.ge-ს პლატფორმაზე თქვენ დაუკავშირდებით პროფესიონალებს, რომლებსაც ესმით შემოქმედებითი პროცესის მნიშვნელობა. ნუ მისცემთ უფლებას სხვებს, მიითვისონ თქვენი სახელი ან დაამახინჯონ თქვენი ნააზრევი. დაიცავით თქვენი შემოქმედებითი მემკვიდრეობა კანონის ძალით.
განახლდა: ...