პირის გამოსახულების უფლება (Image Rights) წარმოადგენს პიროვნული უფლებების ერთ-ერთ ფუნდამენტურ კომპონენტს, რომელიც იცავს ადამიანის გარეგნულ სახეს, ფოტოსურათსა და ვიდეოგამოსახულებას უნებართვო გამოყენებისგან. ციფრულ ეპოქაში, როდესაც სოციალური ქსელები და სმარტფონები ყოველდღიურობის განუყოფელი ნაწილია, გამოსახულების უფლების დარღვევა მასობრივ ხასიათს ატარებს. ეს უფლება გულისხმობს, რომ ნებისმიერ პირს აქვს ექსკლუზიური შესაძლებლობა, გადაწყვიტოს, სად, როდის და რა ფორმით გავრცელდეს მისი გამოსახულება. განსაკუთრებული მნიშვნელობა ამ უფლებას ენიჭება კომერციული მიზნებისთვის გამოყენებისას, როდესაც კომპანიები ცდილობენ ადამიანის სახე რეკლამაში გამოიყენონ. სამართლებრივი დაცვა ვრცელდება როგორც ცნობილ საჯარო პირებზე (რომელთაც ხშირად "Publicity Rights"-ს უწოდებენ), ისე რიგით მოქალაქეებზე, რომელთა პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა დაცული უნდა იყოს.
code Code download content_copy expand_lessჩვენი პლატფორმის მეშვეობით ხელმისაწვდომი იურიდიული მომსახურება მოიცავს პირის გამოსახულების დაცვის სრულ სპექტრს. კვალიფიციური ადვოკატები დაგეხმარებიან შემდეგი საკითხების მოგვარებაში:
- უნებართვო კომერციული გამოყენების აღკვეთა: თუ თქვენი ფოტო ან ვიდეო გამოიყენეს სარეკლამო ბანერზე, ვებგვერდზე ან სოციალურ მედიაში თქვენი წერილობითი თანხმობის გარეშე.
- გამოსახულების ამოღება ინტერნეტიდან: სამართლებრივი პროცედურების წარმოება Facebook, Instagram, YouTube და სხვა პლატფორმებთან არასასურველი მასალის წასაშლელად.
- კომპენსაციის მოთხოვნა: მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება გამოსახულების უკანონო გამოყენებით გამოწვეული სტრესისა და რეპუტაციული ზიანისთვის.
- თანხმობის დოკუმენტების (Release Forms) მომზადება: ფოტოგრაფებისა და მარკეტინგული სააგენტოებისთვის მოდელის თანხმობის ხელშეკრულებების შედგენა, რათა თავიდან იქნეს აცილებული მომავალი დავები.
- პირადი ცხოვრების დაცვა: რეაგირება პაპარაცების ან კერძო პირების მიერ პირად სივრცეში (მაგ. სახლში, კერძო წვეულებაზე) გადაღებული მასალის გავრცელებაზე.
პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევები, როდესაც დამსაქმებელი იყენებს ყოფილი თანამშრომლის ფოტოს კომპანიის ვებგვერდზე "გუნდის" სექციაში მისი განთავისუფლების შემდეგაც. ასევე გავრცელებულია სცენარი, როდესაც ქუჩაში გადაღებული ფოტო, სადაც პირი მკაფიოდ იდენტიფიცირებადია, ხდება კომერციული ბრენდის სარეკლამო სახე. კიდევ ერთი პრობლემური საკითხია არასრულწლოვნების ფოტოების გამოყენება მშობლების თანხმობის გარეშე სკოლების ან ბაღების სარეკლამო მასალებში. ყველა ეს შემთხვევა წარმოადგენს სამართლებრივი დავის საფუძველს, სადაც დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს როგორც დარღვევის შეწყვეტა, ისე სოლიდური ფულადი კომპენსაცია.
საქართველოში პირის გამოსახულების უფლებას იცავს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (მუხლი 18), რომელიც პირდაპირ მიუთითებს, რომ პირს აქვს უფლება საკუთარ სახელზე, სურათსა და გამოსახულებაზე. კოდექსის მიხედვით, პირის ფოტოსურათის (გამოსახულების) გამოქვეყნება დასაშვებია მხოლოდ მისი თანხმობით. გამონაკლისს წარმოადგენს შემთხვევები, როდესაც პირი საზოგადოებრივად ცნობილია, ფოტო გადაღებულია საჯარო ღონისძიებაზე, ან გადაღება ემსახურება მართლმსაჯულების ინტერესებს. გარდა ამისა, საქართველოს კანონი "პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ" გამოსახულებას (ბიომეტრიულ მონაცემს) განიხილავს პერსონალურ მონაცემად, რომლის დამუშავებაც მკაცრ რეგულაციებს ექვემდებარება.
სამართლებრივი პროცესი იწყება ფაქტების ანალიზით: სად და რა მიზნით გამოიყენეს გამოსახულება. იურისტი ადგენს, არსებობდა თუ არა თანხმობა და იყო თუ არა გამოყენება კომერციული ხასიათის. პირველი ნაბიჯი არის დამრღვევისთვის ოფიციალური პრეტენზიის გაგზავნა მასალის აღების და კომპენსაციის მოთხოვნით. თუ მოლაპარაკება შედეგს არ გამოიღებს, საქმე გადადის სასამართლოში. Legal.ge-ზე წარმოდგენილი სპეციალისტები დაგეხმარებიან, ეფექტურად დაიცვათ თქვენი უფლება საკუთარ გამოსახულებაზე და მიიღოთ კუთვნილი კომპენსაცია.
თქვენი სახე თქვენი საკუთრებაა. ნუ მისცემთ უფლებას სხვებს, ისარგებლონ თქვენი გამოსახულებით უნებართვოდ და მიიღონ მოგება თქვენს ხარჯზე. იპოვეთ გამოცდილი იურისტი Legal.ge-ზე და დაიცავით თქვენი პიროვნული უფლებები.
განახლდა: ...