ადამიანის გამოსახულებაზე უფლება — ეს არის კონტროლი იმაზე, ვის, როდის და როგორ შეუძლია თქვენი სახის ან ხმის ჩაწერა და გავრცელება. საქართველოში ამ სფეროს ცალკე კანონი არ ჰყავს: ზოგადი საფუძველი პიროვნების დაცვის სამოქალაქო-სამართლებრივი ინსტიტუტებიდან მოდის, ხოლო მედიისთვის აქტუალური, კონკრეტული წესები — მაუწყებლობის შესახებ კანონშია ჩაწერილი. ამ გვერდზე ვხსნით, როდის სჭირდება გადაღებას თანხმობა, როდის არის ჩაწერა გამართლებული საზოგადოებრივი ინტერესით და როგორ მოქმედებს ეს წესები ფარულ ჩაწერაზე.
ჩარჩო: პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობა მაუწყებლობაში
მაუწყებლობის შესახებ კანონის შესაბამისი ნორმები აყალიბებს საერთო აკრძალვას: დაუშვებელია მაუწყებლის მიერ ადამიანის პირადი ცხოვრების ხელშეუხებლობის უფლების ხელყოფა. მაუწყებლის მიერ ადამიანის პირად ცხოვრებაში ან იურიდიული პირის საქმიანობაში ჩარევა შეიძლება გამართლებული იყოს მხოლოდ მაშინ, თუ იგი მიზნად ისახავს საზოგადოების კანონიერი ინტერესების დაცვას, არის ამ მიზნის მიღწევის პროპორციული საშუალება და დაცული სიკეთე აღემატება მიყენებულ ზიანს. უცხოური „პუბლიციტეტის უფლების“ მოდელები ქართულ სამართალში ანალოგის არ აქვს: კომერციული გამოყენება შეთანხმების საგანია, ხოლო დაცვის საფუძველი ქართული ნორმებიდან იბადება.
ვიდეოაუდიოჩანაწერის მომზადების თანხმობა
საჯარო ან კერძო დაწესებულების ტერიტორიაზე ვიდეოაუდიოჩანაწერის მომზადებისას აუცილებელია შესაბამისი დაწესებულების უფლებამოსილი პირის თანხმობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მასალის უნებართვოდ მომზადება გამართლებულია საზოგადოებრივი ინტერესით. განსაკუთრებული წესი გავრცელდება რიგ დაწესებულებებზე: სასწავლო დაწესებულებაში, საავადმყოფოში, სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში, პოლიციის განყოფილებაში ან სასრაფო დახმარების მანქანაში სიუჟეტის მოსამზადებლად სავალდებულოა თანხმობის მიღება როგორც უფლებამოსილი პირისგან, ასევე ადგილზე მყოფი იმ პირებისგან, რომლების გადაღება ხდება — ისევე საზოგადოებრივი ინტერესის გამართლების გამონაკლისით. ამავდროულად, ნებართვის აღება არ არის სავალდებულო იმ პირისგან, რომელიც შემთხვევით მოხვდა ჩაწერილ მასალაში, ან თუ მისი ერთმნიშვნელოვნად იდენტიფიცირება შეუძლებელია. საჯარო ადგილებში მაუწყებელს შეუძლია წინასწარი გაფრთხილების გარეშე აიღოს ინტერვიუ ან გადაიღოს ადამიანები საინფორმაციო პროგრამებისთვის, მაგრამ ეთერში გადაცემამდე ვალდებულია დარწმუნდეს, რომ საჯარო თავშეყრის ადგილას გადაღებული კადრი არ არის პირადი ცხოვრების ისეთი ელემენტების მატარებელი, რომ საჭიროებდეს პირის წინასწარ თანხმობას. დამატებითი დაცვა ეხება ინფორმაციას საცხოვრებელი ადგილის, ტელეფონის ან სხვა პირადი საკონტაქტო მონაცემების შესახებ — ის შეიძლება გამჟღავნდეს მხოლოდ საზოგადოებრივი ინტერესის არსებობისას.