დასაქმების უფლების დადასტურება

შრომითი საქმიანობის უფლება — რა არის და ვის ესაჭიროება

„შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი განმარტავს ძირითად ცნებებს: შრომითი იმიგრანტი არის საქართველოში მუდმივი ბინადრობის ნებართვის არმქონე უცხოელი, რომელიც საქართველოში შემოდის ადგილობრივ დამსაქმებელთან შრომითი მოწყობისა და ანაზღაურებადი შრომითი საქმიანობის მიზნით; ადგილობრივი დამსაქმებელი კი — საქართველოში რეგისტრირებული იურიდიული პირი, ინდივიდუალური მეწარმე, ამხანაგობა, უცხოური ორგანიზაციის წარმომადგენლობა ან კანონიერ საფუძველზე მცხოვრები პირი, რომელსაც უფლება აქვს შრომითი ურთიერთობა ჰქონდეს ასეთ უცხოელთან.

ამ ჩარჩოში მუხლი 13-4 აწესებს ძირითად წესს: შრომითი იმიგრანტი ადგილობრივ დამსაქმებელთან შრომითი მოწყობისა და ანაზღაურებადი საქმიანობის შემთხვევაში ვალდებულია მოიპოვოს შრომითი საქმიანობის უფლება ადგილობრივი დამსაქმებლის მეშვეობით, ხოლო თვითდასაქმებული უცხოელის შემთხვევაში — უშუალოდ. ანუ დასაქმების უფლების დადასტურება არის კონკრეტული სახელმწიფო პროცედურა, რომლის გავლის გარეშე ანაზღაურებადი საქმიანობა კანონდარღვევად ითვლება.

გაცემის პროცედურა

შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის თაობაზე განაცხადით მიმართავს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს: თვითდასაქმებული უცხოელი — უშუალოდ, ადგილობრივი დამსაქმებელი კი — შრომითი ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ. სამინისტრო იწყებს გათვლისწინებულ პროცედურებს და იღებს ერთ-ერთ გადაწყვეტილებას: უფლების გაცემის ან გაცემაზე უარის თქმის შესახებ. განხილვის პროცესში დამსაქმებლისგან ან თვითდასაქმებულისგან შეიძლება მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია ან უზუსტობის აღმოფხვრა.

ვადა კანონით განსაზღვრულია: განაცხადისა და თანდართული დოკუმენტაციის სრულად წარდგენის შემდეგ განხილვის საერთო ვადა 30 კალენდარულ დღეს არ უნდა აღემატებოდეს. გადაწყვეტილების შედეგები ელექტრონული ფორმით ეცნობებათ როგორც დამსაქმებელს, ასევე იმიგრანტს.

მომსახურების საფასური კანონით შეზღუდულია: შრომითი საქმიანობის უფლების გაცემის მომსახურების საფასური, მათ შორის დაჩქარებული ადმინისტრაციული წესით გაცემის შემთხვევაში, არაუმეტეს 500 ლარია და შეიტანება დასაქმების ხელშეწყობის სახელმწიფო სააგენტოს ბიუჯეტში; თანხის ოდენობასა და გადახდის წესს მთავრობის დადგენილება განსაზღვრავს. უფლება გაიცემა კონკრეტულ ადგილობრივ დამსაქმებელთან მუშაობის უფლებით, თვითდასაქმებულ უცხოელზე კი — კონკრეტული სპეციალობისა და შრომითი/სამეწარმეო სფეროს მითითებით. უარის არცერთი საფუძველი არ შეიძლება აღმოჩნდეს ფორმალური მხარდაჭერის საბაბი: უფლება გაიცემა მხოლოდ მაშინ, თუ პირი კანონითა და კანონქვემდებარე აქტებით დადგენილ მოთხოვნებს სრულად აკმაყოფილებს.