საქართველოს მოქალაქეობის ნატურალიზაციის გზით მიღება „საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ“ ორგანული კანონის მუხლი 12-ით, მუხლი 16-ით, მუხლი 22-ით, მუხლი 8-ით და მუხლი 29-ით რეგულირდება. ეს არის სრული გზა იმ პირისთვის, ვისაც საქართველოს მოქალაქე მშობელი არ ჰყავს: კანონი წარმოადგენს მოთხოვნათა სისტემას, უარის საფუძვლებს, განაცხადის წარდგენის წესს და პროცედურის დასრულებას — მოქალაქის ფიცით. ამ გვერდზე ეს ყველაფერი ერთად არის განმარტებული.
ჩვეულებრივი ნატურალიზაციის მოთხოვნები — მუხლი 12
სრულწლოვან პირს საქართველოს მოქალაქეობა ჩვეულებრივი წესით მიენიჭება, თუ ის აკმაყოფილებს შემდეგ მოთხოვნებს: კანონიერ საფუძველზე უწყვეტად ცხოვრობს საქართველოში განაცხადის წარდგენის დღემდე ბოლო 10 წლის განმავლობაში; დადგენილ ფარგლებში იცის სახელმწიფო ენა; დადგენილ ფარგლებში იცის საქართველოს ისტორია და სამართლის ძირითადი საფუძვლები; და საქართველოში მუშაობს, ან/და აქვს უძრავი ქონება, ან ახორციელებს სამეწარმეო საქმიანობას, ან ფლობს წილს ან აქციებს საქართველოს საწარმოში.
საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირისთვის რეზიდენციის ვადა შემცირებულია — ბოლო 5 წელი; ლტოლვილს სამუშაო/ქონებრივი მოთხოვნა არ ეხება; მხარდაჭერის მიმღებს — ენის, ისტორიისა და სამართლის მოთხოვნები; მყარი დარღვევის მქონე პირს კი ენისა და ისტორია-სამართლის შემოწმება ესპობა. ისეთი მყარი ფიზიკური, ფსიქიკური, ინტელექტუალური ან/და სენსორული დარღვევის მქონე პირს ენისა და ისტორიის ცოდნის მოთხოვნა არ ვრცელდება, თუ შემოწმება შეუძლებელია.
უარის საფუძვლები — მუხლი 16
კანონი ჩამოთვლის, თუ როდის ვერ მოიპოვებს პირი მოქალაქეობას ნატურალიზაციით: საერთაშორისო დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში; განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულში მონაწილეობისას; სახელმწიფო ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ინტერესებიდან გამომდინარე, თუ მიზანშეუწონელია მისთვის მოქალაქეობის მინიჭება; და თუ ის იძებნება სამართალდამცავი ორგანოების ან ინტერპოლის მიერ ან მის მიმართ ექსტრადიციის ან გაძევების პროცედურა მიმდინარეობს. უსაფრთხოების საფუძვლის შემთხვევაში საბოლოო გადაწყვეტილებას პრეზიდენტი იღებს და ის დასაბუთებული უნდა იყოს.
კანონი სამივე მიმართულებით ითვალისწინებს შეღავათებს. რეზიდენციის მხრიდან: საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე სრულწლოვანი პირი იმავე მოთხოვნებს აკმაყოფილებს ბოლო 5 წლის უწყვეტი ცხოვრებით — ათწლეული მას არ სჭირდება. საგნობრივი ცოდნის მხრიდან: მხარდაჭერის მიმღებისთვის „ბ“–„დ“ ქვეპუნქტების მოთხოვნები არ ვრცელდება; მყარი დარღვევის შემთხვევაში ენისა და ისტორია-სამართლის მოთხოვნები მხოლოდ მაშინ ვრცელდება, თუ შემოწმება საერთოდ არის შესაძლებელი. სამუშაო/ქონებრივი კავშირის მხრიდან: ლტოლვილი „დ“ ქვეპუნქტის მოთხოვნისგან თავისუფლდება.
გამონაკლისების არსებობა არ ნიშნავს პროცედურის გამარტივებას ყველასთვის — ისინი ზუსტად განსაზღვრულ კატეგორიებზე მუშაობენ, და თითოეული მათგანის დასაბუთება განაცხადთან ერთად ხდება. უსაფრთხოების საფუძვლის დეტალური ჩამონათვალიც კანონშივეა: მასში ჯდება ისიც, თუ პირის საქართველოში ყოფნა საფრთხეს უქმნის სხვა სახელმწიფოებთან ან საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ურთიერთობას, და ისიც, თუ მაღალი ალბათობის ინფორმაცია მიუთითებს კავშირზე მტრულად განწყობილი ქვეყნის შეიარაღებულ ძალებთან, სადაზვერვო სამსახურებთან, ტერორისტულ ან ექსტრემისტულ ორგანიზაციებთან ან დანაშაულებრივ ჯგუფებთან.
განაცხადის წარდგენა და ფიცი — მუხლი 22 და მუხლი 8
მოქალაქეობის საკითხზე განაცხადს დაინტერესებული პირი პირადად ან წარმომადგენლის მეშვეობით წარუდგენს სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს ან საზღვარგარეთ საქართველოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობას ან საკონსულო დაწესებულებას. არასრულწლოვნის განაცხადს კანონიერი წარმომადგენელი წარადგენს; მხარდაჭერის მიმღების განაცხადი — მხარდამჭერის დახმარებით, თუ სასამართლომ სხვა არ განსაზღვრა.
პროცედურა მოქალაქის ფიცით სრულდება: პირი, რომელმაც მოქალაქეობა ნატურალიზაციით მოიპოვა, ქართულ ენაზე დებს და ხელმოწერით ადასტურებს საქართველოს ერთგულების ფიცს — ერთგულად ემსახურება საქართველოს, იცავს მის კონსტიტუციას და კანონებს, დამოუკიდებლობასა და ტერიტორიულ მთლიანობას; აღიარებს სახელმწიფო ენად ქართულს; და იღებს ვალდებულებას, პატივი სცეს კულტურასა და ეროვნულ ტრადიციებს.
გადაწყვეტილების გასაჩივრება — მუხლი 29
მიუხედავად იმისა, რომ ორიგინალური რედაქციით პრეზიდენტის გადაწყვეტილება გასაჩივრებას არ ექვემდებარებოდა, საკონსტიტუციო სასამართლოს 2025 წლის 7 მარტის გადაწყვეტილებით ძალადაკარგულად ცნობილია ნატურალიზაციის უარყოფით გადაწყვეტილებათა სასამართლო გასაჩივრების შესაძლებლობას გამორიცხავდა ის ნორმატიული შინაარსი. დღეს უარის გასაჩივრება სასამართლოში შესაძლებელია, ხოლო სააგენტოს დამოუკიდებელი შედეგების მქონე დასკვნა/გადაწყვეტილება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომლებიც მოქალაქეობასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ისმის.
რამდენი წელი უწყვეტი ცხოვრებაა საჭირო?
ბოლო 10 წლის განმავლობაში კანონიერ საფუძველზე უწყვეტი ცხოვრება; საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირისთვის — ბოლო 5 წელი.
რა მოთხოვნაა შემოსავლის მხრიდან?
საქართველოში მუშაობა, ან/და უძრავი ქონება, ან სამეწარმეო საქმიანობა, ან წილი/აქციები საქართველოს საწარმოში; ლტოლვილებისთვის ეს მოთხოვნა არ ვრცელდება.
სად იდება განაცხადი?
სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში ან საზღვარგარეთ — დიპლომატიურ წარმომადგენლობაში ან საკონსულო დაწესებულებაში, პირადად ან წარმომადგენლის მეშვეობით.
გასაჩივრდება თუ არა უარი?
დიახ — საკონსტიტუციო სასამართლოს 2025 წლის გადაწყვეტილების შემდეგ ნატურალიზაციაზე უარის გასაჩივრება სასამართლოში შესაძლებელია.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს გუნდი თანხმობილ მიმართულებას აძლევს თქვენს ნატურალიზაციის საქმეს: შევაფასებთ მოთხოვნათა შესრულებას და უარის რისკებს, მოვამზადებთ განაცხადს სააგენტოსთვის ან კონსულოსთვის, და სასამართლოში დავიცავთ უარყოფითი გადაწყვეტილებისგან. დაგვიკავშირდით — ნატურალიზაცია გეგმირებული უნდა იყოს და ამას ჩვენ ვაკეთებთ.