საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნის უფლება და წესი
უცხოელს ან მოქალაქეობის არმქონე პირს უფლება აქვს, საერთაშორისო დაცვა მოითხოვოს როგორც საქართველოში შემოსვლისას სახელმწიფო საზღვარზე, ისე საქართველოს ტერიტორიაზე ყოფნისას. საქართველოს ტერიტორიაზე უკანონოდ შემოსვლის ან ყოფნის შემთხვევაში პირმა საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნით დაუყოვნებლივ უნდა მიმართოს სახელმწიფო უწყებას, და კანონის გათვალისწინებით იგი თავისუფლდება სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან. სახელმწიფო უწყება ვალდებულია უზრუნველყოს ინფორმაციის თარგმნა გასაგებ ენაზე, რომელიც საჭიროა თავშესაფრის პროცედურის ხელმისაწვდომობისათვის; თავშესაფრის პროცედურა კი მინისტრის ნორმატიული აქტით რეგულდება. მოთხოვნის მიღებისთანავე სახელმწიფო უწყება ოქმს ადგენს, რომლის დედანი 3 სამუშაო დღის ვადაში ეგზავნება სამინისტროს, ხოლო ასლი გადაეცემა მომართველს.
დაკავებული პირებისთვის მიმართვის გზები
კანონი განსაკუთრებულ წესს აწესრიგებს მათთვის, ვინც დაკავებულია სახელმწიფო საზღვრის უკანონოდ გადაკვეთის, გაძევების ან ექსტრადიციის გამო: ასეთ პირს უფლება აქვს, საერთაშორისო დაცვა მოითხოვოს პირადად ან უფლებამოსილი წარმომადგენლის მეშვეობით — სამინისტროში, შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილ ორგანოში, პროკურატურაში ან პენიტენციურ დაწესებულებაში. ეს ორგანოები ვალდებული არიან პირს მიაწოდონ ინფორმაცია საერთაშორისო დაცვის მოთხოვნის შესაძლებლობისა და თავშესაფრის პროცედურის შესახებ. ექსტრადიციის ან გაძევების პროცესში მყოფ პირს მიმართვის უფლება აქვს წერილობითი ინფორმაციის მიწოდებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, დამოუკიდებელი გარემოებების არსებობისას კი ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს. შინაგან საქმეთა სამინისტრო, პროკურატურა ან პენიტენციური დაწესებულება სამინისტროს დაუყოვნებლივ ატყობინებს მოთხოვნის შესახებ და განცხადებას არაუგვიანეს 3 სამუშაო დღისა გადაუგზავნის.
განცხადების რეგისტრაცია და ანკეტირება
საერთაშორისო დაცვაზე განცხადება წერილობით მზადდება, საჭიროების შემთხვევაში თარჯიმნის დახმარებით. სამინისტროსთვის წარდგენილი განცხადება დაუყოვნებლივ რეგისტრირდება და გაიცემა თავშესაფრის მაძიებლის ცნობა; განცხადებაში შეიტანება მონაცემები პირის არასრულწლოვან ოჯახის წევრთა შესახებაც. კანონიერი წარმომადგენლის გარეშე დარჩენილი არასრულწლოვნის ან დახმარებას მოითხოვენ ისეთი პირის განაცხადზე პასუხისმგებელია მისი მეურვე, მზრუნველი ან მხარდამჭერი, და თავშესაფრის მაძიებლის ცნობაც მათზე გაიცემა. ანკეტირება ტარდება ყველა სრულწლოვან ოჯახის წევრთან ინდივიდუალურად, განცხადების წარდგენიდან 10 სამუშაო დღის ვადაში. ანკეტირება წერილობით და ხმის ჩამწერი მოწყობილების გამოყენებით ტარდება, აუდიოჩანაწერი კი პირად საქმეში ინახება; მიღებული პერსონალური მონაცემები დაცული უნდა იყოს პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონის შესაბამისად. რეგისტრაციისას მაძიებელს უხსნიან უფლება-მოვალეობებს და პროცედურას; არასაპატიო მიზეზით ანკეტირებაზე ან გასაუბრებაზე ორჯერ გამოუცხადებლობა განხილვის შეწყვეტის საფუძველია. რეგისტრაციის შემდეგ სამინისტრო იღებს 14 წელს გადაცილებული მაძიებლის თითის ანაბეჭდებს.