უცხო ქვეყნის სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულება

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულება

რა ვადა აქვს სახელმწიფოს სტრასბურგის კომპენსაციის გადასახდელად?

ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების ძალაში შესვლიდან საქართველოს სახელმწიფოს (იუსტიციის სამინისტროს/ხაზინას) აქვს ზუსტად 3 თვე ფულადი კომპენსაციის გადასარიცხად.

რა ხდება, თუ სახელმწიფო აგვიანებს კომპენსაციის გადახდას?

თუ სახელმწიფო 3-თვიან ვადას დაარღვევს, ყოველ გადაცილებულ დღეზე ერიცხება საურავი ევროპის ცენტრალური ბანკის ზღვრული სასესხო განაკვეთის მიხედვით.

გარანტირებულია თუ არა საქმის მოგება ეროვნულ სასამართლოში ECHR-ის შემდეგ?

მიუხედავად იმისა, რომ ECHR-ის გადაწყვეტილება ხსნის საქმის ხელახლა განხილვის შესაძლებლობას, ეროვნულმა სასამართლომ ახალი პროცესი უნდა აწარმოოს დამოუკიდებლად. თუმცა, სტრასბურგის მიგნებები ეროვნული მოსამართლისთვის პრაქტიკულად სავალდებულო ხასიათისაა.

3 წთ·3 აპრ 2026

სტრასბურგის გადაწყვეტილების აღსრულება საქართველოში: სამართლებრივი საფუძველი

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება საქართველოში აღსრულებადი აქტია. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლით აღსრულებას ექვემდებარება ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომელიც, ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციის თანახმად, საქართველოსთვის სავალდებულოა. ეს ნიშნავს, რომ სტრასბურგის გადაწყვეტილება არ რჩება მხოლოდ საერთაშორისო დოკუმენტად — ის ქართულ სააღსრულებო სისტემაში შედის და მისი აღსრულება ეროვნული მექანიზმით ხდება.

განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია განსხვავება საერთო წესისგან: ჩვეულებრივი სასამართლო გადაწყვეტილებების მსგავსად, სააღსრულებო წარმოება კრედიტორის განცხადებასა და სააღსრულებო ფურცელს ეფუძნება, მაგრამ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებასთან დაკავშირებით კანონი სხვა საფუძველს აწესებს.

აღსრულების დაწყება: იუსტიციის მინისტრის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი

„სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის 25-ე მუხლი ზუსტად აღწერს მექანიზმს: აღსრულების ეროვნული ბიურო სააღსრულებო წარმოებას იწყებს იძულებითი აღსრულების შესახებ კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე, ხოლო ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებასთან დაკავშირებით — საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე. ანუ წარმოების გამშვები დოკუმენტი აქ არც სააღსრულებო ფურცელია და არც კრედიტორის განცხადება — საფუძველია იუსტიციის მინისტრის ინდივიდუალური აქტი.

ეს მექანიზმი განსაზღვრავს პრაქტიკულ ნაბიჯებსაც: მხარეს, რომელიც სტრასბურგის გადაწყვეტილების აღსრულებას ითხოვს, ჯერ იუსტიციის მინისტრის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სჭირდება, ხოლო ამ აქტის საფუძველზე წარმოებას აღსრულების ეროვნული ბიურო იწყებს. სააღსრულებო ფურცლის არსებობა ამ კატეგორიაზე მოთხოვნილი არ არის — კანონი სწორედ მინისტრის აქტს აკუთვნებს გამშვებ ფუნქციას.

წარმოების ტერიტორიულობა და წარდგენის წესი

25-ე მუხლის თანახმად, სააღსრულებო ფურცელი ან/და აღსასრულებელი გადაწყვეტილება წარედგინება აღსრულების ეროვნული ბიუროს ტერიტორიულ ორგანოს მოვალის ან მისი ქონების ადგილსამყოფლის მიხედვით. ბიუროსთვის სააღსრულებო წარმოების დაწყების მოთხოვნით მიმართვისას ტერიტორიულობის პრინციპის დაცვა სავალდებულო არ არის, თუ კრედიტორია ფიზიკური პირი, კერძო სამართლის იურიდიული პირი ან პირთა გაერთიანება იურიდიული პირის შეუქმნელად — ადამიანის უფლებების დარღვევის მსხვერპლი პირისთვის ეს პროცედურულ შესაძლებლობას ზრდის.