სერვისის შესახებ
ფასიანი ქაღალდებისა და წილების რეალიზაცია აუქციონზე სააღსრულებო წარმოების ის ეტაპია, სადაც ყადაღა უკვე დედნადებულია და კვირდება — რამდენად სწორად მოხდება შეფასება, გამოცხადდება აუქციონი და განაწილდება ამონაგები. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონი ამ პროცესს მოძრავი ქონების წესებით მართავს, და სწორედ ეს არჩევანი განსაზღვრავს მთელ ქრონოლოგიას: შეფასებიდან საჯარო აუქციონამდე და აუქციონის შედეგების გაუქმებამდე. ეს გვერდი ხსნის ამ ჯაჭვს კრედიტორისა და მოვალის ორივე პოზიციიდან.
ფასიანი ქაღალდები მოძრავი ქონების წესით
კანონის 52-ე მუხლი მთავარ გასაღებს იძლევა: ფასიან ქაღალდებზე ვრცელდება მოძრავ ნივთებზე ყადაღის დადებისა და რეალიზაციის წესები. ეს მარტივი ფორმულა პრაქტიკულად მთელ სამართლებრივ რეჟიმს ამოცნობს: არც სპეციალური ბირჟული პროცედურა და არც განსაკუთრებული რეგისტრაცია — წილები და ფასიანი ქაღალდები ისევე ყადაღდება და ისევე ერთობა აუქციონს, როგორც სხვა მოძრავი ნივთები.
შეფასება და აუქციონის გამოცხადება
კანონის 47-ე მუხლი შეფასების ორ გზას აწესრიგებს. თუ აღწერის დროს საბაზრო ღირებულების განსაზღვრა შესაძლებელია, ის ყადაღის აქტშივე აღინიშნება; თუ ვერა — ქონებას ყადაღის რეგისტრაციის შემდეგ შეაფასებს აღსრულების ეროვნული ბიურო ან მისი დავალებით სხვა კომპეტენტური პირი. მხარეს კი საკუთარი ინსტრუმენტიც აქვს: სააღსრულებო წარმოების დაწყებისას ან ბიუროს მიერ შეფასებამდე მას უფლება აქვს წარადგინოს ექსპერტის დასკვნა, რომლის მიხედვითაც ქონება შეფასებულია წარმოების დაწყებამდე 6 თვის განმავლობაში; თუ დასკვნები ორივე მხარემ წარადგინა, ბიურო დაეყრდნობა ერთ-ერთ დასკვნას. შეფასება სწორედ ის წერტილია, სადაც აუქციონის მთელი შემდგომი არითმეტიკა იბადება — საწყისი ფასის შეცდომა ყველა ტურში მეორდება.
შეფასებულ ქონებაზე კანონის 50-ე მუხლი ვადას აწესებს: მოძრავ ქონებაზე ყადაღის დადებიდან 1 თვის ვადაში (საგადასახადო შემთხვევაში — წარმოების დაწყებიდან 2 კვირის ვადაში) ბიურო ან ხელშეკრულების საფუძველზე სხვა პირი აცხადებს საჯარო აუქციონს, ხოლო რეალიზაცია მიმდინარეობს კანონის შესაბამისი თავით დადგენილი წესით. ამას ინსტრუმენტი ერთვის: კანონის 49-ე მუხლით ბიუროს შეუძლია აუქციონის გამოცხადებამდე მოვალეს მისცეს თვითრეალიზაციის შესაძლებლობა — ბიუროს კონტროლით, მაგრამ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ასეთი რეალიზაციით დაიფარება საფასური, აღსრულების ხარჯი და კრედიტორის მოთხოვნები. მოვალისთვის ეს ფანჯარაა — საკუთარი წილები თავად გაყიდოს უფრო კარგ ფასად; წილების შემთხვევაში, სადაც ბაზრის კვირდება ცოცხლად მიმდინარეობს, ეს განსხვავება ხშირაც კი არსებითია.