შესავალი და სერვისის ზოგადი მიმოხილვა
სააღსრულებო წარმოების ერთ-ერთ ყველაზე დინამიკურ, შედეგზე ორიენტირებულ და პრაქტიკულ ეტაპს წარმოადგენს მოძრავი ქონების საჯარო აუქციონზე რეალიზაცია. მას შემდეგ, რაც დადგინდება მოვალის მიერ ფინანსური ვალდებულებების შეუსრულებლობის ფაქტი და ამოიწურება ვალის ნებაყოფლობითი დაფარვის ყველა გონივრული ვადა, სახელმწიფო ან კერძო აღმასრულებელი მიმართავს იძულებით ღონისძიებებს. ამ ღონისძიებების ფარგლებში ხდება მოვალის კუთვნილი მოძრავი ნივთების (როგორიცაა ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, სპეცტექნიკა, საწარმოო დანადგარები, ძვირფასეულობა, საყოფაცხოვრებო ნივთები, ხელოვნების ნიმუშები ან კომპანიის ინვენტარი) მოძიება, აღწერა, დაყადაღება და შემდგომ — საჯარო აუქციონის გზით გაყიდვა. მოძრავი ქონების აუქციონი არის სრულიად გამჭვირვალე, ელექტრონული და კონკურენტული პროცესი, რომლის უმთავრესი მიზანია ნივთის საბაზრო ღირებულებასთან მიახლოებულ ფასად გაყიდვა, რათა მიღებული თანხით მაქსიმალურად დაკმაყოფილდეს კრედიტორის მოთხოვნები, ხოლო თავად პროცესი იყოს სამართლიანი მოვალის მიმართ და არ მოხდეს მისი ქონების მიზერულ ფასად გასხვისება.
თანამედროვე პრაქტიკაში საჯარო აუქციონები ხორციელდება სპეციალიზებული ელექტრონული პლატფორმების მეშვეობით (საქართველოში ეს ძირითადად eauction.ge-ა), რაც უზრუნველყოფს ნებისმიერი დაინტერესებული პირის ჩართულობას მსოფლიოს ნებისმიერი წერტილიდან. ეს ზრდის კონკურენციას, ამცირებს კორუფციულ რისკებს და უზრუნველყოფს პროცესის ღიაობას. თუმცა, აუქციონის მომზადება და ჩატარება მოითხოვს მკაცრ იურიდიულ სიზუსტეს: ქონების სწორ შეფასებას, აუქციონის ვადების დაცვას და გამარჯვებულისთვის საკუთრების უფლების უსაფრთხო გადაცემას. სწორედ ამ რთული მექანიზმის იურიდიულ და ადმინისტრაციულ მართვას გულისხმობს მოძრავი ქონების აუქციონზე რეალიზაციის სერვისი.
რას მოიცავს მოძრავი ქონების საჯარო აუქციონზე რეალიზაციის სერვისი
აღნიშნული მომსახურება იწყება მას შემდეგ, რაც ქონება უკვე დაყადაღებულია და იურიდიულად მზად არის გასაყიდად. პირველი და ყველაზე კრიტიკული ნაბიჯი არის ნივთის დამოუკიდებელი ექსპერტიზა და შეფასება. აღმასრულებელი ნიშნავს ექსპერტ-შემფასებელს, რომელიც ადგენს მოძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებას, რაც შემდგომში აუქციონის საწყისი ფასის საფუძველი ხდება. სერვისი მოიცავს ამ შეფასების პროცესის მონიტორინგს, რათა გამოირიცხოს ფასის ხელოვნურად შემცირება ან, პირიქით, არაადეკვატურად გაზრდა.
მეორე ეტაპია უშუალოდ აუქციონის გამოცხადება. აღმასრულებელი ათავსებს ინფორმაციას ელექტრონულ პორტალზე. განცხადებაში დეტალურად არის აღწერილი ქონების მახასიათებლები, მისი ფიზიკური მდგომარეობა, დართულია ფოტომასალა, მითითებულია საწყისი ფასი, ბიჯის (სავაჭრო საფეხურის) ოდენობა და საგარანტიო თანხის მოცულობა, რომლის გადახდაც სავალდებულოა აუქციონში მონაწილეობის მისაღებად. სერვისი ფარავს ვაჭრობის პროცესის იურიდიულ მეთვალყურეობას, აუქციონის შედეგების შეჯამებას, გამარჯვებულის გამოვლენას და, რაც მთავარია, გამარჯვებულის მიერ თანხის სრულად გადახდის შემდეგ, მისთვის საკუთრების დამადასტურებელი იურიდიული დოკუმენტაციის (მაგალითად, ავტომობილის შემთხვევაში — შსს-ს მომსახურების სააგენტოში წარსადგენი განკარგულების) გადაცემას.
გავრცელებული სიტუაციები და პრაქტიკული სცენარები
პრაქტიკაში ყველაზე ხშირად აუქციონზე გადის ავტოსატრანსპორტო საშუალებები. როდესაც მსესხებელი ვეღარ ფარავს ავტო-სესხს ან ლომბარდის ვალდებულებას, კრედიტორი ითხოვს ავტომობილის რეალიზაციას. მანქანა გადაჰყავთ საჯარიმო სადგომზე, ფასდება ექსპერტის მიერ და თავსდება ელექტრონულ აუქციონზე. თუ ავტომობილის საბაზრო ფასი აღწერისას დგინდება, ის აღინიშნება აქტში და საწყისი ფასი განისაზღვრება კანონის შესაბამისად, ხოლო დაინტერესებული პირები ვაჭრობენ ონლაინ. გამარჯვებული იხდის თანხას და ავტომობილი თავისუფლდება ძველი ყადაღებისგან.
კიდევ ერთი გავრცელებული სცენარი ეხება კომერციულ დავებს და კომპანიის ინვენტარს. როდესაც ბიზნესი კოტრდება ან ვერ იხდის მომწოდებლის ვალს, აღმასრულებელი აყადაღებს საწყობში არსებულ საქონელს, საწარმოო დანადგარებს, კომპიუტერულ ტექნიკასა და საოფისე ავეჯს. ხშირ შემთხვევაში, ასეთი სპეციფიკური ქონების (მაგალითად, სამედიცინო აპარატურის ან მძიმე ტრაქტორების) გაყიდვა პირველ აუქციონზე ვერ ხერხდება მყიდველთა სიმცირის გამო. ასეთ დროს, კანონის შესაბამისად ინიშნება მეორე და შემდგომი აუქციონები, სადაც საწყისი ფასი ეტაპობრივად მცირდება, რათა ქონება მეტად მიმზიდველი გახდეს პოტენციური მყიდველებისთვის.