თუ სააღსრულებო წარმოება უკვე დაწყებულია და თანხის ერთდროულად გადახდა შეუძლებელია, მნიშვნელოვანია გავიგოთ, როგორ მუშაობს კანონი რეალურად: „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონი ცალკე „განვადების განაცხადს“ არ ითვალისწინებს — გადახდის დროებითი რეგულირება მიიღწევა რამდენიმე კანონიერი ინსტრუმენტის გამოყენებით. ჩვენ ამ ინსტრუმენტებს ვაანალიზებთ, ვამზადებთ შესაბამის დოკუმენტებს და ვაწარმოებთ მოლაპარაკებას კრედიტორთან Legal.ge-ზე.
რას ნიშნავს გადახდის განვადება სააღსრულებო წარმოებაში
პრაქტიკაში განვადება ნიშნავს აღსრულების ისე რეგულირებას, რომ ყადაღები არ დაედოს ან არსებული ღონისძიებები დროებით გაჩერდეს, ხოლო ვალი დაიფაროს შეთანხმებული გრაფიკით. კანონი ამისთვის რამდენიმე მარშრუტს იძლევა: მხარეთა მორიგება, რომლის დამტკიცებასაც სასამართლო წყვეტს; სასამართლოსადმი მიმართვა აღსრულების გადადების ან ვალდებულების განწილვადების თაობაზე; აღსრულების შეჩერება აღსრულების ეროვნული ბიუროს მიერ; განსაკუთრებული ვითარების დროს ღონისძიების გადადება; და, როგორც საბოლოო საშუალება, აღსრულების შეწყვეტა კანონით დადგენილი საფუძვლებით. ამ მარშრუტების სწორი შერჩევა და თანმიმდევრული გამოყენება სწორედ ის სამუშაოა, რომელსაც ჩვენი გუნდი ასრულებს.
მორიგება და შეთანხმებითი რესტრუქტურიზაცია
კრედიტორსა და მოვალეს მორიგების უფლება აქვთ. მორიგების შემთხვევაში მხარეები ბიუროს გადასცემენ წერილობით შეთანხმებას, რომელსაც ბიურო 3 დღის ვადაში უგზავნის იმ სასამართლოს, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზეც მიმდინარეობს აღსრულება — მორიგების დამტკიცების საკითხის გადასაწყვეტად. კრედიტორისა და მოვალის მორიგება აღსრულების შეწყვეტის საფუძველია: ამ დროს აღსრულებისთვის განხორციელებული ყველა ღონისძიება უქმდება, თუმცა გაითვალისწინეთ — იმავე გადაწყვეტილების საფუძველზე წარმოების განახლება დაუშვებელია. შეთანხმების ფარგლებში შესაძლებელია ასევე ყადაღადებული ქონების სხვაგვარი რეალიზაცია: ორივე მხარის განცხადების საფუძველზე, აუქციონის საჯაროდ გამოცხადებამდე, ბიუროს შეუძლია დაადგინოს, რომ ქონება რეალიზდეს კანონით განსაზღვრულისგან განსხვავებულად.
სასამართლო მარშრუტი — გადადება და განწილვადება
კრედიტორს და მოვალეს უფლება აქვთ, აღსრულების გადადების, ვალდებულების განწილვადების შესახებ ან აღსრულებასთან დაკავშირებული სხვა მოქმედებების თაობაზე მიმართონ სასამართლოს. გარდა ამისა, მხარეებს შეუძლიათ აღმასრულებლის ქმედება გაასაჩივრონ ბიუროს თავმჯდომარესთან — ქმედების განხორციელებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში — ან პირდაპირ სასამართლოში, 1 თვის ვადაში; თავმჯდომარის გადაწყვეტილება კი მის ჩაბარებამდე 1 თვის ვადაში გასაჩივრდება. სასამართლო ასევე უფლებამოსილია შეაჩეროს აღსრულება კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში — მაგალითად, მოვალე იურიდიული პირის ლიკვიდაციისას უფლებამონაცვლის დადგენამდე, ან ქონების ყადაღისგან გათავისუფლების შესახებ სარჩელის განხილვისას — შესაბამის ნაწილში და გადაწყვეტილების მიღებამდე.
აღსრულების შეჩერება და მოვალის ინტერესების დაცვა
აღსრულების ეროვნული ბიურო აღსრულებას შეაჩერებს კრედიტორის მოთხოვნით — ერთჯერადად, არა უმეტეს 3 თვის ვადით; ამ ვადის გასვლის შემდეგ სააღსრულებო ფურცელი კრედიტორს უბრუნდება, თუ გაგრძელებას არ მოითხოვს. ბიურო აღსრულებას აჩერებს მხარეთა გარდაცვალების, ვალდებულების განწილვადების და სხვა კანონით დადგენილ შემთხვევებში. ცალკე დაცვაა გათვალისწინებული მოვალისთვის: განსაკუთრებული ვითარების — ავადმყოფობის, ოჯახის წევრის გარდაცვალების ან სხვა საგანგებო შემთხვევის — დროს ბიუროს შეუძლია ღონისძიება გადადოს არა უმეტეს 6 თვის ვადით და ეს ვადა ერთჯერადად კიდევ 6 თვემდე გააგრძელოს; თუ ვითარება არ შეიცვლება, სასამართლოს შეუძლია ღონისძიება გააუქმოს, აკრძალოს ან დროებით შეაჩეროს არა უმეტეს 3 თვის ვადით.
ყადაღის პროპორციულობა და შეწყვეტის საფუძვლები
ყადაღა დგება მხოლოდ მოთხოვნაზე, თუ კანონმდებლობა არ ზღუდავს მის გადაცემას ან ყადაღის დადებას; მომავალში გადასახდელ მოთხოვნებზეც შეიძლება ყადაღა დაედოს, თუ ისინი ნათლად არის განსაზღვრული — ანუ ყადაღის მოცულობაზე პრეტენზია შესაძლებელია და ამ მიმართულებითაც ვმუშაობთ. რაც შეეხება შეწყვეტას: აღსრულება შეწყდება, თუ კრედიტორმა უარი თქვა აღსრულებაზე, მხარეები მორიგდნენ, გადაწყვეტილება გაუქმდა ან ვადა გავიდა. თანხის გადახდევინების საქმეზე წარმოება შეწყდება დაწყებიდან 10 წლის გასვლისას, გარდა ალიმენტის, შრომითი და ზიანის ანაზღაურების საქმეებისა; ადმინისტრაციული ჯარიმის შემთხვევაში — 5 წლის გასვლისას.
ხშირად დასმული კითხვები
პასუხები იმ კითხვებზე, რომლებიც გადახდის დროებით რეგულირებას უკავშირდება.
არსებობს თუ არა ცალკე „განვადების განაცხადი“?
არა — კანონი ასეთ ცალკე განაცხადს არ ითვალისწინებს. გადახდის რეგულირების კანონიერი გზებია: მორიგება და მისი სასამართლოს მიერ დამტკიცება; სასამართლოსადმი მიმართვა გადადებაზე ან განწილვადებაზე; აღსრულების შეჩერება ან ღონისძიების გადადება. ჩვენ ვარჩევთ თქვენი სიტუაციისთვის შესაფერის მარშრუტს.
რამდენი ხნით შეიძლება აღსრულების შეჩერება?
კრედიტორის მოთხოვნით — ერთჯერადად, არა უმეტეს 3 თვის ვადით. განსაკუთრებული ვითარების დროს ბიურო ღონისძიებას გადადებს არა უმეტეს 6 თვის ვადით და ვადას ერთჯერადად კიდევ 6 თვემდე აგრძელებს; სასამართლო კი ღონისძიებას არა უმეტეს 3 თვის ვადით შეაჩერებს.
რა შედეგი აქვს კრედიტორთან მორიგებას?
მორიგება აღსრულების შეწყვეტის საფუძველია: აღსრულებისთვის განხორციელებული ყველა ღონისძიება უქმდება. წერილობითი შეთანხმება ბიუროს გადაეცემა, ხოლო ბიურო მას 3 დღის ვადაში სასამართლოს უგზავნის დამტკიცებისთვის.
შეიძლება თუ არა ყადაღადებული ქონების სხვაგვარი გაყიდვა?
დიახ — კრედიტორისა და მოვალის შეთანხმებისას, მხარეთა განცხადების საფუძველზე, აუქციონის საჯაროდ გამოცხადებამდე ბიუროს შეუძლია დაადგინოს ქონების რეალიზაცია სხვაგვარად, ვიდრე კანონით არის განსაზღვრული.
როდის წყდება აღსრულება ვადის გასვლით?
თანხის გადახდევინების საქმეზე — სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან 10 წლის გასვლისას, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისი საქმეებისა; ადმინისტრაციული ჯარიმის დაკისრებისას — 5 წლის გასვლისას.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ვიწყებთ სააღსრულებო საქმის აუდიტით: ვადგენთ მოთხოვნის მოცულობას, არსებულ ყადაღებს და იმ ვადებს, რომლებიც თქვენს სასარგებლოდ მუშაობს. შემდეგ ვამზადებთ მორიგების შეთანხმებას, ვაწარმოებთ მოლაპარაკებას კრედიტორთან, მიმართავთ სასამართლოს გადადების ან განწილვადების თაობაზე და, საჭიროების შემთხვევაში, ვიყენებთ ბიუროს შეჩერებისა და გადადების მექანიზმებს. ყოველი ნაბიჯი დასაბუთებულია კანონით და დოკუმენტურად ფიქსირდება. დაგვიკავშირდით კონსულტაციისთვის Legal.ge-ზე.