სააღსრულებო წარმოების დაწყებისთანავე ინფორმაცია თქვენ შესახებ აღსრულების ეროვნული ბიუროს მოვალეთა რეესტრში ხვდება, რაც ქონების განკარგვის, ტრანსპორტის რეგისტრაციისა და საბანკო ანგარიშების მიმართ მთელ რიგ შეზღუდვებთან არის დაკავშირებული. ამ შეზღუდვების კანონიერად მოხსნა მოითხოვს ზუსტ ცოდნას — რომელი საფუძველი რომელ შემთხვევაში მუშაობს და ვის წინაშე, რა ვადაში უნდა იქნას ის გამოყენებული. სწორედ ამ ანალიზსა და წარმომადგენლობას ახორციელებს ჩვენი გუნდი Legal.ge-ზე.
რას წარმოადგენს მოვალეთა რეესტრი და როგორ ხვდებით მასში
მოვალეთა რეესტრი არის სისტემატიზებული ელექტრონული ერთობლიობა მონაცემებისა იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა შესახებ, რომლების მიმართაც აღსრულება დაიწყო 2010 წლის 1 იანვრიდან. პირი რეესტრში შეიტანება დაუყოვნებლივ, მას შემდეგ, რაც მის წინააღმდეგ სააღსრულებო წარმოება დაიწყება; ამ თარიღამდე დაწყებულ აღსრულებაზე კი რეგისტრაცია ბიუროს ინიციატივითაც შეიძლება. რეესტრს აწარმოებს აღსრულების ეროვნული ბიურო, ხოლო წარმოების წესს ამტკიცებს იუსტიციის მინისტრი. მნიშვნელოვანია გაითვალისწინოთ: რეგისტრაცია არ ათავისუფლებს პირს ფულადი გადახდევინების აღსრულებისაგან, თავად მონაცემები კი საჯაროა — ცნობა ან ამონაწერი გაიცემა განცხადების წარდგენიდან არა უგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღისა, დადგენილი საფასურის წინასწარი გადახდის საფუძველზე.
რეგისტრაციის შედეგად დაწესებული შეზღუდვები
კანონი სახელმწიფო ორგანოებსა და საბანკო დაწესებულებებს ავალდებულებს, რეესტრში რეგისტრირებულ პირთან დაკავშირებით აქტიურად მოქმედებდნენ. შინაგან საქმეთა სამინისტროს უფლებამოსილი ორგანოები სატრანსპორტო საშუალებისა და სამოქალაქო იარაღის რეგისტრაციისას დაუყოვნებლივ აცნობებენ ამის თაობაზე აღმასრულებელს და აჩერებენ მოვალის ქონების შემდგომი განკარგვის რეგისტრაციას რეესტრიდან ამორიცხვამდე. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო იმავე წესით იქცევა ქონებაზე საკუთრების ან სხვა უფლების რეგისტრაციისას. საბანკო დაწესებულება რეგისტრაციის დღიდან არა უგვიანეს მომდევნო საბანკო დღისა აცნობებს აღმასრულებელს თქვენი ანგარიშებისა და მათზე არსებული ნაშთების შესახებ, ანგარიშებზე ყადაღას ავრცელებს და ახალ გახსნილ ანგარიშებზეც აცნობებს. ამიტომ ახალი ანგარიშის გახსნა ან ქონების გადაფორმების მცდელობა შეზღუდვებს არ აირიდებს.
გასვლის აკრძალვა — ცალკე შემთხვევა
დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურებასთან, აგრეთვე სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული გამამტყუნებელი განაჩენით დაზარალებულისთვის კომპენსაციის გადახდის ვალდებულებასთან დაკავშირებული სააღსრულებო წარმოების შემთხვევაში, მოთხოვნის დაკმაყოფილებამდე, საქართველოს მოქალაქეს ან საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე მსჯავრდებულს ეკრძალება საქართველოდან გასვლა. ასეთი წარმოების დაწყებისა და შეწყვეტის თაობაზე აღსრულების ეროვნული ბიურო აცნობებს შინაგან საქმეთა სამინისტროსა და პრობაციის ეროვნულ სააგენტოს.
რეესტრიდან ამორიცხვის საფუძვლები
შეზღუდვები მთლიანად იხსნება რეესტრიდან ამორიცხვისთანავე. ამორიცხვის საფუძველია: ფულადი გადახდევინების სრულად აღსრულება; დაკისრებული ჯარიმის სხვა სახდელით შეცვლა; აღსრულების შეწყვეტის შემთხვევები, მათ შორის ამ კანონის 34-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, აგრეთვე კანონით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევები; სასამართლოს გადაწყვეტილება; გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის უშიშროების საბჭოს რეზოლუციებთან დაკავშირებული სამთავრობო კომისიის შესაბამისი მიმართვა. გარდა ამისა, სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის ბიუჯეტის სასარგებლოდ აღსასრულებელ საქმეებზე ბიუროს თანხმობით, ხოლო სხვა საქმეებზე აგრეთვე კრედიტორის თანხმობით, რეესტრში რეგისტრირებულ პირს უფლება აქვს, მოახდინოს რეგისტრაციის შედეგად შეზღუდული ქონების განკარგვა.
აღსრულების შეწყვეტა და აღმასრულებლის მოქმედების გასაჩივრება
აღსრულება შეწყდება, თუ კრედიტორმა უარი თქვა აღსრულებაზე, კრედიტორი და მოვალე მორიგდნენ, აღსასრულებელი გადაწყვეტილება გაუქმდა, ან არსებობს კანონით დადგენილი სხვა საფუძველი. თანხის გადახდევინებასთან დაკავშირებულ საქმეზე წარმოება შეწყდება მის დაწყებადან 10 წლის გასვლისას, გარდა ალიმენტის, შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე, ჯანმრთელობის დაზიანებისა და ზიანის ანაზღაურების საქმეებისა; ადმინისტრაციული ჯარიმის შემთხვევაში ეს ვადა 5 წელია. შეწყვეტისას აღსრულებისთვის განხორციელებული ყველა ღონისძიება უქმდება. თუ აღმასრულებლის ქმედება პირდაპირ ეხება თქვენს კანონიერ ინტერესს, ის ბიუროს თავმჯდომარესთან ერთჯერადად, განხორციელებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში გასაჩივრდება; საჩივარი მოქმედებას ავტომატურად არ აჩერებს. თავმჯდომარე საჩივარს განიხილავს მიღებიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში, არა უმეტეს 15 კალენდარული დღით გაგრძელების შესაძლებლობით, და უარის შემთხვევაში გადაწყვეტილება სასამართლოში გასაჩივრდება.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ გადმოგცემთ პასუხებს იმ კითხვებზე, რომლებიც მოვალეთა რეესტრთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ისმის.
როგორ შევიტყობ, ვარ თუ არა მოვალეთა რეესტრში?
რეესტრის მონაცემები საჯაროა და მუდმივად განახლდება. დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე ბიურო ცნობას ან ამონაწერს გასცემს განცხადების წარდგენიდან არა უგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღისა. ჩვენ ვადგენთ, რომელი სააღსრულებო საქმეები ფიგურირებს თქვენს სახელზე და რომელი შეზღუდვები მოქმედებს ქონებასა და ანგარიშებზე.
როდის იხსნება შეზღუდვები სრულად?
რეესტრში რეგისტრირებულ პირზე დაწესებული შეზღუდვები მთლიანად იხსნება რეესტრიდან ამორიცხვისთანავე. ამორიცხვა კი ხდება კანონით დადგენილი საფუძვლის დგომისთანავე — მაგალითად, ფულადი გადახდევინების სრულად აღსრულებისას ან სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე.
შემიძლია თუ არა რეესტრში ყოფნის მიუხედავად გავანაღდო ქონება?
საბიუჯეტო საქმეებზე — აღსრულების ეროვნული ბიუროს თანხმობით, ხოლო სხვა საქმეებზე — აგრეთვე კრედიტორის თანხმობით, რეესტრში რეგისტრირებულ პირს უფლება აქვს, მოახდინოს რეგისტრაციის შედეგად შეზღუდული ქონების განკარგვა. თანხმობის გარეშე განკარგვის მცდელობა რეგისტრაციას აჩერებს და გარიგებას რისკის ქვეშ აყენებს.
რა მოხდება, თუ აღმასრულებელი უარს იტყვის ამორიცხვაზე?
მისი ქმედება ბიუროს თავმჯდომარესთან ერთჯერადად, ქმედებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში გასაჩივრდება, ხოლო თავმჯდომარის გადაწყვეტილება — სასამართლოში. ჩვენ ვამზადებთ როგორც საჩივარს, ისე სასამართლო სარჩელს და ვადგენთ, არის თუ არა ამორიცხვის საფუძველი საერთოდ არსებული.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
მუშაობა იწყება აუდიტით: ვახდენთ სააღსრულებო საქმეებისა და რეესტრის ჩანაწერების შეჯერებას, ვადგენთ, რომელი შეზღუდვები მოქმედებს ქონებაზე, ტრანსპორტსა და საბანკო ანგარიშებზე, და არის თუ არა ისინი კანონიერი. შემდეგ ვირჩევთ ამორიცხვის ყველაზე სწრაფ მარშრუტს — გადახდა, მორიგება, აღსრულების შეწყვეტა თუ სასამართლოს გადაწყვეტილება — და წარმოგადგენთთ როგორც ბიუროს, ისე სასამართლოს წინაშე. საჭიროების შემთხვევაში ვამზადებთ აღმასრულებლის მოქმედების საჩივარს და ვაცდევებთ ვადებს. დაგვიკავშირდით კონსულტაციისთვის Legal.ge-ზე.