შესავალი და სერვისის ზოგადი მიმოხილვა
სააღსრულებო წარმოების ეფექტურობა და კრედიტორის მოთხოვნის რეალური დაკმაყოფილება პირდაპირ არის დამოკიდებული იმაზე, თუ რამდენად სრულყოფილად და ოპერატიულად მოხდება მოვალის ქონებრივი მდგომარეობის გამოკვლევა. სასამართლო დავის მოგება და სააღსრულებო ფურცლის მიღება მხოლოდ სამართლებრივი გამარჯვებაა, რომელსაც პრაქტიკული ღირებულება არ გააჩნია, თუ არ მოიძებნა აქტივები, რომელთა რეალიზაციითაც მოხდება ვალის დაფარვა. ხშირ შემთხვევაში, არაკეთილსინდისიერი მოვალეები ცდილობენ გადამალონ საკუთარი ფინანსური სახსრები, გაასხვისონ უძრავ-მოძრავი ქონება ოჯახის წევრებზე ან ხელოვნურად შექმნან გადახდისუუნარობის სურათი. სწორედ ამიტომ, მოვალის ფინანსური მდგომარეობის დეტალური გამოკვლევა არის ის ფუნდამენტური ეტაპი, რომელზეც დგას მთელი სააღსრულებო პროცესი. აღნიშნული სერვისი გულისხმობს აღმასრულებლის მიერ კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში ყველა შესაძლო სახელმწიფო თუ კერძო ბაზაში ინფორმაციის მოძიებას, რათა ზუსტად დადგინდეს მოვალის საკუთრებაში არსებული მატერიალური და არამატერიალური სიკეთეების მოცულობა.
თანამედროვე ციფრულ ეპოქაში ეს პროცესი მეტწილად ელექტრონულად მიმდინარეობს, თუმცა მოითხოვს დიდ იურიდიულ სიზუსტესა და კრედიტორის მხრიდან პროაქტიულ ჩართულობას. მხოლოდ სტანდარტული მოთხოვნების გაგზავნა ხშირად არ არის საკმარისი, რადგან რთული ფინანსური სქემების, ოფშორული ანგარიშების ან შენიღბული გარიგებების გამოსავლენად აუცილებელია სიღრმისეული ანალიზი და დამატებითი იურიდიული მექანიზმების ამოქმედება. ამიტომ, ქონებრივი მდგომარეობის გამოკვლევა წარმოადგენს დინამიკურ, მრავალკომპონენტიან იურიდიულ მომსახურებას.
რას მოიცავს მოვალის ქონებრივი მდგომარეობის გამოკვლევა
ქონებრივი მდგომარეობის გამოკვლევის სერვისი მოიცავს მოვალის ირგვლივ არსებული ყველა ტიპის აქტივის იდენტიფიცირებას. პირველ რიგში, ხდება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემთა ბაზების შემოწმება. აქ მოწმდება, ფლობს თუ არა მოვალე უძრავ ქონებას (ბინას, მიწის ნაკვეთს, კომერციულ ფართს) ან აქვს თუ არა რეგისტრირებული წილი სამეწარმეო იურიდიულ პირებში (შპს, სს და ა.შ.). ამასთან, მოწმდება ბოლო პერიოდში განხორციელებული ტრანზაქციების ისტორიაც, რათა გამოირიცხოს ქონების თვალთმაქცური ან იმიტირებული გასხვისება.
მეორე უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს ბაზების გადამოწმება, სადაც იძებნება მოვალის სახელზე რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, სპეცტექნიკა და სამოქალაქო ცეცხლსასროლი იარაღი. პარალელურად, აღმასრულებელი მიმართავს შემოსავლების სამსახურს ინფორმაციის მისაღებად მოვალის ოფიციალური დასაქმების, მიღებული ხელფასის, გადახდილი გადასახადების, საბაჟოზე დაფიქსირებული ტვირთებისა და სხვა შემოსავლების შესახებ. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა კომერციულ ბანკებსა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებს. სასამართლოს შესაბამისი განჩინების ან კანონით პირდაპირ მინიჭებული უფლებამოსილების საფუძველზე, ხდება საბანკო ანგარიშებზე არსებული ნაშთების, დეპოზიტებისა და სეიფების შიგთავსის დადგენა. სერვისი ასევე შეიძლება მოიცავდეს ინტელექტუალური საკუთრების, საავტორო უფლებებისა და დივიდენდების მოძიებას.
გავრცელებული სიტუაციები და პრაქტიკული სცენარები
პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევა, როდესაც ფიზიკურ პირს დიდი ოდენობით ვალი აქვს ბანკის ან კერძო პირის წინაშე, თუმცა ოფიციალურად მის სახელზე არანაირი ქონება არ ირიცხება. გამოკვლევის ეტაპზე ირკვევა, რომ ვალდებულების წარმოშობის ან სასამართლო დავის მიმდინარეობის დროს მან თავისი ერთადერთი საცხოვრებელი ბინა ჩუქების ხელშეკრულებით გადასცა დედას ან მეუღლეს. ასეთ სცენარში, ქონების მოძიების შედეგები კრედიტორს აძლევს საფუძველს, სასამართლოში აღძრას სარჩელი ამ გარიგების ბათილად ცნობისა და ქონების მოვალის საკუთრებაში დაბრუნების მოთხოვნით (ეგრეთ წოდებული აქციო პაულიანა - Actio Pauliana).
კიდევ ერთი გავრცელებული სცენარია კომპანიის ვალები. შპს-ს დირექტორი და დამფუძნებელი ხვდება, რომ კომპანიას ვეღარ გადაარჩენს და იწყებს აქტივების გადატანას ახლადშექმნილ, სუფთა კომპანიაში. სააღსრულებო გამოკვლევა ავლენს ამ კავშირებსა და აქტივების გადადინების გზებს, რაც კრედიტორს საშუალებას აძლევს, მოითხოვოს კორპორატიული ფარდის გადაწევა და პასუხისმგებლობა პირადად დირექტორს ან დამფუძნებელს დააკისროს.