სააუქციონო პროცესი აღსრულების ეროვნულ ბიუროში
ყადაღადადებული ქონების რეალიზაცია სააღსრულებო წარმოების გადამწყვეტი ეტაპია. მოქმედი კანონმდებლობით ეს პროცესი სრულად აღსრულების ეროვნული ბიუროს სისტემაში მიმდინარეობს: „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლით იძულებითი აღსრულების მონოპოლიური ორგანო ბიუროა, და კერძო აღმასრულებლის აუქციონის სერვისი, როგორც ცალკეული ინსტიტუტი, აღარ არსებობს. ეს გვერდი აღწერს ბიუროს მიერ შეფასებისა და რეალიზაციის (აუქციონის) წესებს და მხარეთა უფლებებს ამ პროცესში.
ყადაღადადებული ქონების შეფასება
მე-47 მუხლი აწესრიგებს შეფასებას: ქონების აღწერის დროს, საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესაძლებლობის შემთხვევაში, ის აღინიშნება აღწერისა და დაყადაღების აქტში; თუ ფასების დადგენა შეუძლებელია, ქონებას ყადაღის რეგისტრაციის შემდეგ აფასებს ბიურო ან მისი დავალებით სხვა კომპეტენტური პირი. სააღსრულებო წარმოების მხარეს უფლება აქვს წარმოადგინოს ექსპერტის დასკვნა, რომლის მიხედვითაც ქონება შეფასებულია წარმოების დაწყებამდე 6 თვის განმავლობაში; ბიურო უფლებამოსილია დაეყრდნოს ამ დასკვნას, ხოლო ორივე მხარის დასკვნების არსებობისას — ერთ-ერთ მათგანს.
დასკვნის წარდგენის მომენტიც ნორმითაა განსაზღვრული: მხარე ექსპერტის დასკვნას სააღსრულებო წარმოების დაწყებისას ან ბიუროს მიერ ქონების შეფასებამდე წარადგენს, და დასკვნის დაშვებადად მიჩნევის მიზანშეწონილობის საკითხს თვითონ ბიურო წყვეტს. ამავდროულად, ქონების აღწერისას საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის შესაძლებლობის შემთხვევაში ეს ღირებულება პირდაპირ აღწერისა და დაყადაღების აქტში აღინიშნება — ეს ჩანაწერი შემდგომი რეალიზაციის საყრდენი ხდება, და მხარეებმა ის დაუყოვნებლივ უნდა გადაამოწმონ.
საგადასახადო დავალიანების უზრუნველყოფის სპეციალური წესიც არსებობს: ბიუროსა და საგადასახადო ორგანოს შორის ხელშეკრულების საფუძველზე განხორციელებული შეფასება სააღსრულებო წარმოებაში განმეორებით სავალდებულო არ არის, თუ იგი წარმოების დაწყებამდე 1 წლის განმავლობაში ჩატარდა.
ქონების რეალიზაცია და აუქციონი
მე-49 მუხლის მიხედვით, ყადაღადადებულ ან მოვალის მიერ გადახდილ თანხას ბიურო საფასურისა და აღსრულების ხარჯის გამოკლებით გადასცემს კრედიტორს, ხოლო სხვა ყადაღადადებულ ნივთებს საჯაროდ ყიდის აუქციონზე. საჯარო გამოცხადებამდე ბიუროს შეუძლია მოვალეს მისცეს საშუალება თვითონ მოახდინოს რეალიზაცია ბიუროს კონტროლით — მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამით დაიფარება საფასური, აღსრულების ხარჯი და კრედიტორის მოთხოვნები. მოძრავი ნივთების რეალიზაციამდე ან მის შემდეგ ბიუროს უფლება აქვს ამოიღოს ის მოვალის მფლობელობიდან.
გადახდისუუნარობის საქმეში ბიურო სააუქციონო მომსახურებას ახორციელებს „რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ კანონით დადგენილი წესით; მომსახურების საფასური იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით განისაზღვრება.