სერვისის არსი: ვინ იღებს ფულს პირველი
როდესაც ერთი მოვალის ქონება ერთდროულად რამდენიმე კრედიტორს აწყობს, რეალიზაციიდან მიღებული თანხის განაწილება აღსრულების რიგითობის წესებზეა დამოკიდებული. საქართველოში ეს სფერო რეგულირდება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ კანონის მუხლი 54-ით (მრავალჯერადი ყადაღის დადება და ფულად მოთხოვნათა აღსრულების რიგითობა), მუხლი 56-ით (ყადაღის დადების განკარგულება მოთხოვნებზე) და მუხლი 57-ით (ყადაღის დადების შედეგები). სწორედ ამ ნორმებიდან გამომდინარეობს, რომ გამარჯვებული ხშირად არა ყველაზე დიდი მოთხოვნის მფლობელი, არამედ ის კრედიტორია, რომელმაც ყადაღა დროულად დაარეგისტრირა ან რიგითობაში უპირატესობა მოიპოვა.
ამ გვერდზე ახსნილია, როგორ განისაზღვრება აღსრულების რიგითობა მრავალი აღმასრულებლის მიერ წარმოებულ საქმეებში, რა მნიშვნელობა აქვს ყადაღის რეგისტრაციის დროს, როგორ ხდება მოთხოვნებზე (მათ შორის ხელფასზე) ყადაღის დადება და რა უფლებები აქვს კრედიტორს დავის შემთხვევაში.
მრავალჯერადი ყადაღა და აღსრულების რიგითობა
კანონის მუხლი 54-ის თანახმად, ქონებას ერთდროულად შეიძლება ყადაღა დაედოს მრავალი კრედიტორის სასარგებლოდ, ხოლო ყადაღის დადებულ ქონებას შემდეგ კიდევ შეიძლება დაედოს ყადაღა სხვა (შემდეგი) კრედიტორის სასარგებლოდ. თუ ქონებას პირველი ყადაღა სხვა აღმასრულებელმა დაადო, მას უნდა ეცნობოს ყადაღის დადების რეგისტრაციის შესახებ.
ერთი მოვალის მიმართ რამდენიმე სააღსრულებო ფურცლით გათვალისწინებული ფულადი მოთხოვნების სხვადასხვა აღმასრულებლის მიერ აღსრულებისას მოვალის ერთი და იმავე ქონების აუქციონის წესით ან სხვაგვარ რეალიზაციას ახორციელებს ის აღმასრულებელი, რომელმაც ყველაზე ადრე დაარეგისტრირა ყადაღა შესაბამის რეესტრში: იარაღისა და სატრანსპორტო საშუალებების შემთხვევაში — შინაგან საქმეთა სამინისტროს შესაბამის ორგანოში, სამოქალაქო საჰაერო ხომალდზე — სამოქალაქო საჰაერო ხომალდების სახელმწიფო რეესტრში, ზემსუბუქ საჰაერო ხომალდზე — ზემსუბუქი საჰაერო ხომალდების რეესტრში, საზღვაო ხომალდზე — საქართველოს გემების სახელმწიფო რეესტრში, ფასიან ქაღალდზე — ფასიანი ქაღალდების რეესტრის მწარმოებელთან, ხოლო სხვა ქონებაზე — საჯარო რეესტრში. აღსრულების რიგითობა განისაზღვრება ქონებაზე ყადაღის რეგისტრაციის დროის მიხედვით — საათობრივად და წუთობრივად. დავალიანების გადახდევინების შესახებ ბრძანების იძულებითი აღსრულებისას ყადაღა აღმასრულებლის მიერ დადებულად ითვლება სააღსრულებო წარმოების დაწყების მომენტიდან.
ყადაღის რეგისტრაცია ხდება უშუალოდ ყადაღის დადების დამადასტურებელი დოკუმენტის (აქტის), მისი ელექტრონული ასლის ან ბიუროს მიმართვის საფუძველზე. თუ კანონით გათვალისწინებული საფუძვლებით ქონების რეალიზაცია შეჩერდა, ამ ქონებაზე აღსრულებას შემდეგი კრედიტორის სასარგებლოდ აგრძელებს ის აღმასრულებელი, რომლის ყადაღაც მომდევნო რიგშია რეგისტრირებული, და ამის შესახებ შემდეგი კრედიტორის აღმასრულებელს დაუყოვნებლივ ეცნობება.