საარბიტრაჟო დათქმის მომზადება არის კონტრაქტების სამართლის ერთ-ერთი ყველაზე კრიტიკული ასპექტი, რომელსაც ხშირად სათანადო ყურადღება არ ექცევა. "შუაღამის დათქმა" (Midnight Clause) — ასე უწოდებენ მას იურისტები, რადგან ხშირად მოლაპარაკების ბოლოს, ნაჩქარევად იწერება. არადა, სწორედ ეს რამდენიმე წინადადება განსაზღვრავს, თუ სად და როგორ გადაწყდება დავა მილიონობით დოლარის ღირებულების კონტრაქტზე. არასწორად შედგენილი ("პათოლოგიური") საარბიტრაჟო დათქმა შეიძლება გახდეს დავის გაჭიანურების ან სულაც არბიტრაჟის უარი თქმის საფუძველი. ეს სერვისი გულისხმობს ისეთი დათქმის მომზადებას, რომელიც იქნება აღსრულებადი, ხარჯეფექტური და მორგებული კონკრეტულ გარიგებაზე. ექსპერტები არჩევენ ოპტიმალურ საარბიტრაჟო ინსტიტუტს (ICC, LCIA, GIAC), ადგილს და ენას.
რას მოიცავს საარბიტრაჟო დათქმის მომსახურება?
Legal.ge-ს სპეციალისტები ქმნიან "შეკერილ" (Tailor-made) გადაწყვეტილებებს:
- ინსტიტუციური vs Ad Hoc არბიტრაჟი: არჩევანის გაკეთება მუდმივმოქმედ არბიტრაჟსა და მხარეთა მიერ შექმნილ დროებით არბიტრაჟს შორის.
- ადგილი და ენა: არბიტრაჟის ადგილის (Seat) შერჩევა, რაც განსაზღვრავს საპროცესო სამართალს და გადაწყვეტილების გაუქმების მექანიზმებს.
- არბიტრთა რაოდენობა: ხარჯების ოპტიმიზაციისთვის 1 ან 3 არბიტრის განსაზღვრა.
- საფეხურებრივი (Multi-tier) დათქმები: სავალდებულო მოლაპარაკების ან მედიაციის ეტაპის ჩამატება არბიტრაჟამდე.
- დაჩქარებული პროცედურა: მცირე დავებისთვის სწრაფი განხილვის წესების მითითება.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
დათქმა კრიტიკულია საერთაშორისო ხელშეკრულებებში:
- ინვესტიცია: უცხოელი ინვესტორი შემოდის საქართველოში და არ სურს ადგილობრივ სასამართლოში დავა. მას ურჩევნია ლონდონის არბიტრაჟი (LCIA).
- სამშენებლო კონტრაქტი (FIDIC): მშენებლობის სფეროში დავები ტექნიკურია და სჯობს განიხილოს ექსპერტმა არბიტრმა და არა მოსამართლემ.
- M&A გარიგება: კომპანიის ყიდვა-გაყიდვისას კონფიდენციალურობა გადამწყვეტია, რასაც არბიტრაჟი უზრუნველყოფს.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
სფეროს არეგულირებს საქართველოს კანონი „არბიტრაჟის შესახებ“, რომელიც ეფუძნება UNCITRAL-ის მოდელურ კანონს. კანონი ადგენს, რომ საარბიტრაჟო შეთანხმება უნდა იყოს წერილობითი. საქართველო ასევე არის ნიუ-იორკის 1958 წლის კონვენციის წევრი, რაც ნიშნავს, რომ ქართული არბიტრაჟის გადაწყვეტილება აღსრულდება მსოფლიოს 170+ ქვეყანაში და პირიქით.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
დათქმის მომზადება მოიცავს:
- რისკების ანალიზი: რა ტიპის დავებია მოსალოდნელი?
- ბიუჯეტირება: აქვს თუ არა კლიენტს ICC-ის ძვირადღირებული არბიტრაჟის სახსრები?
- დრაფტინგი: დათქმის ტექსტის შედგენა (ხშირად ინგლისურ ენაზე).
- შეთანხმება: მეორე მხარესთან მოლაპარაკება არბიტრაჟის ადგილზე.
რატომ უნდა აირჩიოთ Legal.ge?
არასწორი სიტყვა საარბიტრაჟო დათქმაში შეიძლება მილიონები დაგიჯდეთ. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ექსპერტებზე, რომლებსაც ესმით საერთაშორისო არბიტრაჟის ნიუანსები და დაგეხმარებიან თავიდან აიცილოთ „პათოლოგიური“ დათქმები.
განახლდა: ...