მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციის (WTO) დავების გადაწყვეტა არის საერთაშორისო სამართლის უმაღლესი დონის მომსახურება, რომელიც ეხება სახელმწიფოებს შორის სავაჭრო კონფლიქტებს. თუმცა, ამ დავების უკან ხშირად დგას კონკრეტული ბიზნეს სექტორებისა და მსხვილი ექსპორტიორების ინტერესები. როდესაც ერთი ქვეყანა აწესებს უსამართლო ტარიფებს, კვოტებს ან ტექნიკურ ბარიერებს მეორე ქვეყნის პროდუქციაზე, ეს არღვევს WTO-ს წესებს. საქართველო, როგორც WTO-ს წევრი, სარგებლობს ამ ორგანიზაციის დაცვის მექანიზმებით. ეს სერვისი გულისხმობს კერძო სექტორის კონსულტირებას, თუ როგორ უნდა მოახდინონ ლობირება მთავრობასთან WTO-ს მექანიზმების ამოქმედებისთვის, ან როგორ დაიცვან თავი ანტიდემპინგური და სუბსიდირების საწინააღმდეგო გამოძიებების დროს. იურისტები ეხმარებიან კომპანიებს შეაგროვონ მტკიცებულებები ბაზრის დამახინჯების შესახებ და მოამზადონ სამართლებრივი პოზიცია ჟენევაში წარსადგენად.
რას მოიცავს WTO დავების მომსახურება?
სპეციალისტები მუშაობენ საერთაშორისო სავაჭრო სამართლის ჭრილში:
- სავაჭრო ბარიერების ანალიზი: შეფასება, არღვევს თუ არა უცხო ქვეყნის რეგულაცია (მაგ. სანიტარული ნორმები) WTO-ს შეთანხმებებს (GATT, GATS, TRIPS).
- ანტიდემპინგური დავები: ქართული ექსპორტიორების დაცვა უცხოური ანტიდემპინგური გადასახადებისგან.
- მთავრობის კონსულტირება: ბიზნესის სახელით მთავრობისთვის სამართლებრივი არგუმენტების მომზადება WTO-ში დავის დასაწყებად.
- სუბსიდიების ანალიზი: იმის დადგენა, იღებს თუ არა უცხოელი კონკურენტი აკრძალულ სახელმწიფო დახმარებას.
- სატარიფო კლასიფიკაციის დავები: პროდუქციის კოდების (HS Code) არასწორი მინიჭების გასაჩივრება.
რეალური სიტუაციები, როდესაც გჭირდებათ ეს მომსახურება
WTO სამართალი აქტუალურია მსხვილი ინდუსტრიებისთვის:
- ღვინის ემბარგო: უცხო ქვეყანამ დააწესა დისკრიმინაციული გადასახადი ქართულ ღვინოზე. მეღვინეებს სჭირდებათ სამართლებრივი გზა ამის გასაპროტესტებლად.
- მეტალურგია: ქართულ ფეროშენადნობებზე ევროპამ ან აშშ-მ დააწესა ანტიდემპინგური გადასახადი. საჭიროა დადასტურება, რომ დემპინგს ადგილი არ ჰქონია.
- სატრანზიტო შეზღუდვები: მეზობელი ქვეყანა უკეტავს გზას ქართულ ტვირთებს, რაც არღვევს სატრანზიტო თავისუფლების პრინციპებს.