სერვისის შესახებ
ალიმენტის აღსრულება იწყება იქ, სადაც მთავრდება სასამართლო — გადაწყვეტილება ხელშია, მაგრამ თანხა არ გადაიხდევინება თავისით. „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონი ამ ეტაპს სრულად არეგულირებს: რომელი აქტები ექვემდებარება აღსრულებას, ვინ გასცემს სააღსრულებო ფურცელს, როგორ იწყებს აღსრულების ეროვნული ბიურო წარმოებას და რა განსაკუთრებული წესი გამოიყენება ალიმენტის გადახდევინების საქმეზე. ეს გვერდი დავალიანების აღსრულების პრაქტიკულ მარშრუტს ხსნის — მიმღებისა და გადამხდელის ორივე პოზიციიდან.
რომელი აქტები ექვემდებარება აღსრულებას
კანონის მე-2 მუხლი აღსრულების ქვემდებარე აქტების ნუსხას ადგენს, და ალიმენტის კონტექსტში მისი სამი პუნქტია მნიშვნელოვანი. პირველი — სამოქალაქო საქმეებზე კანონიერ ძალაში შესული სასამართლო გადაწყვეტილება: ალიმენტის დადგენილი გადაწყვეტილება სწორედ ამ წრეს განეკუთვნება. მეორე — სანოტარო აქტი: ნოტარიუსთან გაფორმებული შეთანხმება ალიმენტზე სააღსრულებო ძალის მატარებელია. მესამე — ბავშვის სასარგებლოდ ალიმენტის საერთაშორისო გადახდევინების შესახებ ჰააგის კონვენციის ფარგლებში უცხო ქვეყნის სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, აგრეთვე უფლებამოსილი ორგანოს მიერ გაფორმებული რჩენის ვალდებულების თაობაზე შეთანხმება, რომელსაც სასამართლოს გადაწყვეტილება ცნობისა და აღსრულების შესახებ გასდევს — საერთაშორისო განზომილების დავებისთვის სწორედ ეს კატაკნიკებია.
სააღსრულებო ფურცელი და მისი გაცემა
კანონის 20-ე მუხლის თანახმად, სააღსრულებო წარმოება არ დაიშვება სააღსრულებო ფურცლის — დედნის — გარეშე, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა. სააღსრულებო ფურცელი გაიცემა იმ გადაწყვეტილებაზე, რომელიც აღსრულებას ექვემდებარება, და ის გაიცემა კრედიტორზე — ალიმენტის შემთხვევაში, მიმღებზე. ეს დეტალი გადამწყვეტია: ფურცელი კრედიტორის ხელშია და მის გამოყენებაზეც კრედიტორი წყვეტს. სასამართლოს განჩინება, რომელიც სააღსრულებო წარმოების პროცესში მიიღება და აღსრულებას ექვემდებარება, აღსრულდება ცალკე ფურცლის გარეშე, კანონიერ ძალაში შესული განჩინების ან კერძო საჩივრის შეტანის შესაძლებლობის საფუძველზე.
აღსრულების დაწყება: ბიუროს მარშრუტი
კანონის 25-ე მუხლის მიხედვით, აღსრულების ეროვნული ბიურო სააღსრულებო წარმოებას იწყებს იძულებითი აღსრულების შესახებ კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე. ფურცელი და აღსასრულებელი გადაწყვეტილების დამოწმებული ასლი წარედგინება ბიუროს ტერიტორიულ ორგანოს მოვალის ან მისი ქონების ადგილსამყოფლის მიხედვით; კრედიტორი ფიზიკური პირი ან კერძო სამართლის იურიდიული პირი რომ არის, ტერიტორიულობის პრინციპის დაცვა აუცილებელი არ არის — ეს ალიმენტის მიმღებისთვის მნიშვნელოვანი გამარტივებაა.
წარმოების დაწყების შემდეგ კანონი მოვალეს ინფორმირებას ავალდებულებს: ბიურო მოვალეს ეცნობება სააღსრულებო წარმოების დაწყებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა, და თანაც — ინფორმირებიდან 7 დღის ვადაში მოთხოვნის ნებაყოფლობით შესრულების შემთხვევაში მას მხოლოდ კრედიტორის მიერ წინასწარ გადახდილი აღსრულების საფასურის შესაბამისი ნაწილი დაეკისრება, ხოლო ნებაყოფლობით შეუსრულებლობის შემთხვევაში — აღსრულების საფასურის სრული ოდენობა. ანუ დროული ნებაყოფლობითი შესრულება მოვალისთვის პირდაპირ ეკონომიკურ ინტერესად თარგმნილ პრინციპად არის ჩადებული. თანხის გადახდევინების კატეგორიის საქმეზე აღმასრულებელი წინადადების ჩაბარებასთან ერთად დაუყოვნებლივ იწყებს მოვალის ქონების მოძიებას, აღწერას და მასზე ყადაღის დადებას. მოვალეს ინფორმირებისას ეცნობება აგრეთვე წარმოების დაწყების სამართლებრივი შედეგები, შესაძლო აღსრულებითი ღონისძიებები და ინფორმაციის მიღების წესი — ანუ კანონი იმასაც კი განსაზღვრავს, რა უნდა იცოდეს მოვალემ გადაწყვეტილების მისაღებად.
ალიმენტის საქმის განსაკუთრებული წესი
კანონის 89-ე მუხლი ალიმენტის გადახდევინების საქმეს ცალკე წესით აწყობს: თუ გადაწყვეტილების აღსრულებისას გადასახდელი თანხა, რომელიც მოვალეს ყოველთვიურად შეთანხმებისამებრ გადაეხდევინება, კანონით დადგენილ მინიმალურ ზღვარზე ნაკლებია, ალიმენტის გადახდის დავალიანებისას გადახდევინება შეიძლება მოხდეს მოვალის ქონებიდან, დადგენილი წესით. ეს ნორმა მიმღების პოზიციას ამაგრებს: დაბალი ყოველთვიური თანხა არ ნიშნავს იმას, რომ დავალიანებას აღსრულება ვერ მიაღწევს — ის ქონების ხარჯზეც კი ამოიღება.
ხშირად დასმული კითხვები
რა საფუძველზე იწყებს ბიურო აღსრულებას?
კრედიტორის წერილობითი განცხადებისა და სააღსრულებო ფურცლის საფუძველზე; ფურცელი გაიცემა კრედიტორზე და ბიუროს ტერიტორიულ ორგანოს მოვალის ან მისი ქონების ადგილსამყოფლის მიხედვით წარედგინება გადაწყვეტილების დამოწმებულ ასლთან ერთად.
რა ხდება წარმოების დაწყების შემდეგ?
მოვალეს ეცნობება დაწყებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა; მას შეუძლია ინფორმირებიდან 7 დღეში ნებაყოფლობით შასრულოს მოთხოვნა — ამ დროს მხოლოდ საფასურის ნაწილი დაეკისრება; შეუსრულებლობისას კი აღმასრულებელი ქონების მოძიებას, აღწერას და ყადაღას იწყებს.
ალიმენტი შეიძლება თუ არა ქონებიდან ამოიღოს?
დიახ — თუ ყოველთვიურად გადასახდელი თანხა კანონით დადგენილ მინიმალურ ზღვარზე ნაკლებია, დავალიანების გადახდევინება მოვალის ქონებიდან შეიძლება, დადგენილი წესით — კანონის 89-ე მუხლის შესაბამისად.
გამოდგება თუ არა სანოტარო შეთანხმება აღსრულებისთვის?
დიახ — სანოტარო აქტი აღსრულების ქვემდებარე აქტთა ნუსხაშია; ასევე ჰააგის კონვენციის ფარგლებში მიღებული უცხო ქვეყნის გადაწყვეტილება, თუ მას ცნობისა და აღსრულების შესახებ გადაწყვეტილება გასდევს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ვაწყობთ ალიმენტის აღსრულების სრულ მარშრუტს: ვადგენთ, რომელი აქტი გაქვთ ხელში — სასამართლო გადაწყვეტილება, სანოტარო შეთანხმება თუ საერთაშორისო გადაწყვეტილება — და შესაბამისად გიხაზავთ ფურცლის მიღებისა და ბიუროში წარდგენის გზას; განვათავსებთ განცხადებას სწორ ტერიტორიულ ორგანოში; დავალიანების დაგროვების შემთხვევაში კი ვააქტიურებთ ქონების ხარჯზე გადახდევინების მიმართულებას. მოვალის პოზიციაშიც ვმუშაობთ: ვამოწმებთ ყადაღის კანონიერებას და ვწონის ნებაყოფლობითი შესრულების ვადით ასარგებლებლად საფასურის დაზოგვის შესაძლებლობას. მიმართეთ — მიიღეთ აღსრულების კონკრეტული გეგმა.