ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრა (იქნება ეს ბავშვის თუ მეუღლის სასარგებლოდ) არ არის სამუდამო განაჩენი. ცხოვრება დინამიურია და გარემოებები, რომლებზე დაყრდნობითაც თავდაპირველად დაინიშნა ალიმენტი, შეიძლება რადიკალურად შეიცვალოს. ალიმენტის ცვლილება (მოდიფიკაცია) არის სამართლებრივი პროცესი, რომელიც საშუალებას აძლევს მხარეებს, მოითხოვონ გადასახადის გაზრდა, შემცირება ან სრული გაუქმება. საქართველოს კანონმდებლობა პირდაპირ უშვებს სასამართლო გადაწყვეტილების გადახედვას, თუ დადასტურდა „გარემოებათა არსებითი ცვლილება“. ეს შეიძლება იყოს ინფლაცია, ბავშვის საჭიროებების ზრდა, გადამხდელის სამსახურის დაკარგვა ან ჯანმრთელობის გაუარესება.
ალიმენტის მოდიფიკაცია არ ხდება ავტომატურად. მაგალითად, თუ გადამხდელმა სამსახური დაკარგა, მან არ უნდა შეწყვიტოს გადახდა თვითნებურად (ეს გამოიწვევს დავალიანებას); მან უნდა მიმართოს სასამართლოს ოდენობის შესამცირებლად. ანალოგიურად, მიმღებმა უნდა დაამტკიცოს, რომ ძველი თანხა აღარ არის საკმარისი. Legal.ge გაძლევთ წვდომას ადვოკატებთან, რომლებიც დაგეხმარებიან ამ ცვლილებების სამართლებრივად გაფორმებაში და დაიცავენ თქვენს ფინანსურ ინტერესებს.
რას მოიცავს ალიმენტის ცვლილების მომსახურება?
ეს სერვისი მოიცავს არსებული სასამართლო გადაწყვეტილების ან შეთანხმების გადახედვას:
- ალიმენტის გაზრდა: სარჩელის მომზადება თანხის გაზრდის მოთხოვნით ინფლაციის, ბავშვის ასაკის მატების (სკოლა, წრეები) ან ჯანმრთელობის გაუარესების გამო.
- ალიმენტის შემცირება: გადამხდელის ინტერესების დაცვა, თუ მისი შემოსავალი მკვეთრად შემცირდა, გაუჩნდა სხვა შვილები ან გახდა შრომისუუნარო.
- ალიმენტის გაუქმება: ვალდებულების შეწყვეტის მოთხოვნა, თუ მიმღები მეუღლე ხელახლა დაქორწინდა, დასაქმდა ან თუ ბავშვი გახდა სრულწლოვანი/ქმედუნარიანი.
- შეთანხმების მოდიფიკაცია: ნოტარიულად დამოწმებული შეთანხმების პირობების შეცვლა მხარეთა ურთიერთშთანხმებით, სასამართლოს გარეშე.
- მტკიცებულებების მოძიება: შემოსავლების დამალვის ფაქტების გამოვლენა ან რეალური საჭიროებების დოკუმენტური დადასტურება.
ხშირად გავრცელებული სიტუაციები
ალიმენტის შეცვლის საჭიროება ხშირად დგება შემდეგ შემთხვევებში:
პირველი სცენარია „ახალი ოჯახი“. ალიმენტის გადამხდელ მამას შეეძინა შვილი მეორე ქორწინებაში. მისი ხარჯები გაიზარდა, შემოსავალი კი იგივე დარჩა. მას უფლება აქვს მოითხოვოს პირველი შვილისთვის ალიმენტის ოდენობის შემცირება, რათა დაიცვას მეორე შვილის ინტერესებიც.
მეორე შემთხვევაა ინფლაცია და ასაკი. 5 წლის წინ დანიშნული 200 ლარი დღეს ვეღარ ფარავს მოზარდის საჭიროებებს (კვება, რეპეტიტორები). დედას შეუძლია მოითხოვოს თანხის გადახედვა გაზრდილი საჭიროებების საფუძველზე.
მესამე სცენარია სამსახურის დაკარგვა. გადამხდელი გაათავისუფლეს სამსახურიდან. თუ ის სასწრაფოდ არ მიმართავს სასამართლოს შემცირებაზე, ძველი დავალიანება დაგროვდება ძველი (მაღალი) ტარიფით, რომლის ჩამოჭრაც შეუძლებელია.
მეოთხე სიტუაციაა მეუღლის დასაქმება. თუ ყოფილი ქმარი უხდიდა ცოლს ალიმენტს მისი უმუშევრობის გამო, და ცოლმა დაიწყო მუშაობა მაღალანაზღაურებად სამსახურში, ქმარს შეუძლია მოითხოვოს ალიმენტის გაუქმება.
საქართველოს კანონმდებლობა და რეგულაციები
ალიმენტის ოდენობის შეცვლა რეგულირდება სამოქალაქო კოდექსით:
- საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი (მუხლი 1214): პირდაპირ უთითებს, რომ ალიმენტის ოდენობა შეიძლება შეიცვალოს სასამართლო წესით, თუ შეიცვალა მხარეთა მატერიალური ან ოჯახური მდგომარეობა.
- სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი: განსაზღვრავს ახალი სარჩელის შეტანის პროცედურებს. ძველი გადაწყვეტილება ძალაში რჩება ახალი გადაწყვეტილების მიღებამდე.
პროცესის მიმდინარეობა და ეტაპები
პროცესი იწყება გარემოებების ანალიზით. ადვოკატი ადარებს ძველ მდგომარეობას (როცა ალიმენტი დაინიშნა) და ახალ რეალობას. გროვდება მტკიცებულებები: ცნობები შემოსავალზე, სამედიცინო დოკუმენტები, ახალი შვილების დაბადების მოწმობები. მზადდება სარჩელი. სასამართლო განიხილავს საქმეს და იღებს ახალ გადაწყვეტილებას. მნიშვნელოვანია: ალიმენტის შეცვლა არ ხდება რეტროაქტიულად (უკუძალით), ცვლილება ეხება მხოლოდ სამომავლო გადასახადებს. ამიტომ სარჩელის დროულად შეტანა კრიტიკულია.
რატომ Legal.ge?
ბევრმა მოქალაქემ არ იცის, რომ ალიმენტის ოდენობა „ქვაზე ნაკვეთი“ არ არის. Legal.ge გაძლევთ საშუალებას იპოვოთ იურისტები, რომლებიც დაგეხმარებიან გადასახადის სამართლიან კორექტირებაში. ნუ დაელოდებით ვალების დაგროვებას ან ბავშვის საჭიროებების დაკმაყოფილების შეუძლებლობას — იმოქმედეთ კანონის ფარგლებში.
განახლდა: ...