ბიზნესის შეფასება განქორწინებისას — რომელი წილი იყოფა და როგორ
განქორწინებისას ბიზნეს-აქტივი ხშირად ყველაზე დავიანი საგანია: შპს-ის წილი, სააქციო საზოგადოების აქციები ან საწარმოო ქონება ერთდროულად ერთი მეუღლის საქმიანობის ინსტრუმენტი და ოჯახის დაგროვებაა. სამოქალაქო კოდექსი ამ კითხვას მეუღლეთა ქონების რეჟიმის ზოგადი ნორმებით პასუხობს: რა შედის საერთო ქონებაში, რა რჩება ინდივიდუალურად, როდის შეიძლება გაყოფა და როგორ ივსება წილობრივი უწოდო. ბიზნესის შეფასება სწორედ ამ ჩარჩოს შიგნით ხდება — და ქვემოთ ვხედავთ, რომელი ელემენტებია გადამწყვეტი.
შეფასების ტექნიკური მეთოდები — ბაზრის, შემოსავლისა თუ აქტივების მიახლოება — კანონის ამ ნორმებში არ არის დაწვრილებით გაწერილი; ისინი შეფასების პრაქტიკის საკითხია. სამართლებრივი კითხვა სხვაგან იწყება: კონკრეტული აქტივი საერთო ქონებაა თუ ინდივიდუალური, და როგორ გადაითვლება მისი ღირებულება გაყოფისას.
რა შედის მეუღლეთა საერთო ქონებაში
მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას — თანასაკუთრებას, — თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ამასთან, ასეთ ქონებაზე თანასაკუთრების უფლება წარმოიშობა მაშინაც, თუ ერთ-ერთი მათგანი ეწეოდა საოჯახო საქმიანობას, უვლიდა შვილებს ან სხვა საპატიო მიზეზის გამო არ ჰქონია დამოუკიდებელი შემოსავალი. ბიზნესის ჭრილში ეს ნიშნავს: თუ კომპანია ქორწინების განმავლობაშია შეძენილი ან აშენებული საერთო სახსრებით, ის საერთო ქონებაა — მიუხედავად იმისა, რომ წესდებაში ან სარეგისტრაციო ჩანაწერებში მხოლოდ ერთი მეუღლე ფიგურირებს.
რა რჩება ინდივიდუალურ საკუთრებად
თითოეული მეუღლის ინდივიდუალურ საკუთრებას წარმოადგენს, ერთის მხრივ, ქონება, რომელიც მას ეკუთვნოდა დაქორწინებამდე, და, მეორეს მხრივ, ქონება, რომელიც ქორწინების განმავლობაში მიღებულია მემკვიდრეობით ან ჩუქებით. გამოყოფა პრაქტიკულია: ქორწინებამდელი ბიზნეს-წილი გაყოფას არ ექვემდებარება, ხოლო ქორწინების განმავლობაში მემკვიდრეობით ან ჩუქებით მიღებული აქციებიც ინდივიდუალური რჩება. ამის დამტკიცება დოკუმენტურ ქრონოლოგიას ეყრდნობა — შესყიდვის, რეგისტრაციისა და გადაცემის მომენტების ზუსტ ფიქსაციას.