საქორწინო ქონების გაყოფის სამართლებრივი რეგულაცია
მეუღლეთა ქონებრივი ურთიერთობები საქართველოს სამოქალაქო კანონმდებლობით რეგულირდება, და ქორწინების დასრულებისას — განქორწინებით, გარდაცვალებით ან შეთანხმებით — მთავარი პრაქტიკული საკითხი საერთო ქონების გაყოფა ხდება. კანონი განსაზღვრავს, როგორ ნაწილდება ქონება და ვალდებულებები, რა კომპენსაცია ეკუთვნის მეუღლეს, როცე გაყოფის შედეგად მას სხვაზე მეტი ან ნაკლები ერთობა, და რომელ ვადაში შეიძლება გაყოფის მოთხოვნის წარდგენა. ამ გვერდზე ვხსნით ამ წესებს იმ ნორმების საფუძველზე, რომლებიც უშუალოდ არეგულირებს წილებს, კომპენსაციას, ვალებსა და ხანდაზმულობას, და ვაჩვენებთ, სად საჭიროებს თითოეული საკითხი ადვოკატის ჩართვას — საქორწინო საქმეებში ფორმალური შეცდომაც კი შედეგს ცვლის.
წილის კომპენსაცია საკუთრების გაყოფისას
კანონის თანახმად, თუ საერთო ქონების გაყოფისას ერთ-ერთ მეუღლეს გადაეცემა ისეთი ნივთები, რომელთა ღირებულებაც მის კუთვნილ წილს აღემატება, მაშინ მეორე მეუღლეს მიეცემა შესაბამისი ფულადი ან სხვაგვარი კომპენსაცია. ეს წესი პრაქტიკულად მაშინ მუშაობს, როცე გასაყოფი აქტივი ბუნებრივად უნაწილებელია — საცხოვრებელი ბინა, ავტომობილი, ბიზნესის წილი ან ოჯახური ქონება: ნივთი ერთ მეუღლეს რჩება, ხოლო სხვაობა კომპენსაციით იბალანსდება. კომპენსაცია ფულადიც შეიძლება იყოს და სხვაგვარიც, და მისი შინაარსი მხარეთა შორის შეთანხმებით ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით ფორმდება. კომპენსაციის ზომის დადგენა შეფასებას მოითხოვს, და სწორედ აქ ჩნდება ხშირად სპორი: ღირებულების დათვლის მომენტი, შეფასების მეთოდი და კომპენსაციის ფორმა გადამწყვეტია. საქმის მასალების ჯამში ეს ნიშნავს, რომ გაყოფის დოკუმენტური საფუძვლის მომზადება ჯერ კიდევ დავამდე უნდა დაიწყოს, რადგან მოგვიანებით მტკიცებულების შეგროვება მნიშვნელოვნად ძნელდება.
საერთო ქონების გაყოფა ქორწინების განმავლობაში
გაყოფა აუცილებელი არ არის მხოლოდ ქორწინების დასრულებისას — კანონი დაშვებულს ხდის მის განხორციელებას ქორწინების განმავლობაშიც. ამ დროს მუშაობს მნიშვნელოვანი წესი: ქონების ის ნაწილი, რომელიც არ გაყოფილა, და აგრეთვე ქონება, რომელსაც მეუღლეები შეიძენენ მომავალში, ჩაითვლება მათ თანასაკუთრებად, თუკი საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ეს ნიშნავს, რომ ნაწილობრივი გაყოფა არ არღვევს დარჩენილი და მომავალი აქტივების რეჟიმს — ისინი კვლავ საერთოდ რჩება, თუ საქორწინო ხელშეკრულება სხვაგვარ მოწესრიგებას არ ითვალისწინებს. აქედან გამომდინარე, გაყოფის დროის შერჩევა და ხელშეკრულების შინაარსი ერთმანეთთან არის დაკავშირებული და გადაწყვეტილება წინასწარ უნდა იქნეს გათვალისწინებული.