ალიმენტის ოდენობა — შეთანხმებით თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებით
მშობლები მოვალენი არიან არჩინონ თავიანთი არასრულწლოვანი შვილები, აგრეთვე შრომისუუნარო შვილები, რომლებიც დახმარებას საჭიროებენ — ეს მოვალეობა კანონითაა დადგენილი და მისგან განთავისუფლება არ არსებობს. არასრულწლოვანი ან სრულწლოვანი შრომისუუნარო შვილებისათვის გადასახდელი ალიმენტების ოდენობას განსაზღვრავენ მშობლები ურთიერთშეთანხმებით, ხოლო თუ მშობლები ვერ შეთანხმდნენ ალიმენტის ოდენობაზე, დავას გადაწყვეტს სასამართლო. ამ გზების გამიჯნვა პირველივე ნაბიჯია: შეთანხმება იაფი და სწრაფია, მაგრამ მას უნდა ჰქონდეს გამართული იურიდიული ფორმა; სასამართლო კი იმ შემთხვევაში ხდება გარდაუვალი, როცა პოზიციები შორის მანძილი დიდია. ჩვენ ვაწყობთ მოლაპარაკების პროცესს ისე, რომ შეთანხმება ძალაში დარჩეს, და საჭიროებისას გადავდივართ სასამართლო პოზიციაზე მტკიცებულებების სრული პაკეტით. ამასთან, მოლაპარაკების საგნად იქცევა არა მხოლოდ თვით ოდენობა, არამედ გადახდის მდგრადობა დროშიც: კანონი განსაზღვრავს, რომ დავის შემთხვევაში ოდენობა ყოველთვიურად გადასახდელი თანხის სახით ფიქსირდება, და შეთანხმებული წესიც ამ ლოგიკას უნდა მიჰყვებოდეს, რომ შვილის რჩენა თვეებით არ გახდეს ჭრელი.
როგორ განსაზღვრავს სასამართლო ოდენობას
ალიმენტის ოდენობას სასამართლო განსაზღვრავს გონივრული, სამართლიანი შეფასების საფუძველზე შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისათვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას სასამართლო მხედველობაში იღებს როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომარეობას. ეს ნიშნავს, რომ საქმის მოგება არის მატერიალური ფაქტების სწორი მტკიცება: შვილის რეალური ხარჯები, მშობლის შემოსავლები და ვალდებულებები, მშობლებისა და შვილის ცხოვრების პირობები. ჩვენ ვაწყობთ ამ ფაქტობრივ სურათს დოკუმენტებით, ვათვლით დასაბუთებულ მოთხოვნას და ვაწარმოებთ მას სასამართლოში ისე, რომ ციფრები ენაზე იყოს ნათქვამი, არა ემოციაზე. ალიმენტის ოდენობის განსაზღვრისას გადამწყვეტია, რა მასალით აიგება ეს შეფასება: შვილის რჩენა-აღზრდასთან დაკავშირებული რეალური გადასახდელები, მშობლების შემოსავლების და ვალდებულებების დადასტურება, მშობლებისა და შვილის საცხოვრებელი პირობები — ეს ის ჩარჩოა, რომელშიც სასამართლო გონივრულ და სამართლიან შეფასებას ახდენს, და ჩვენი სამუშაო ამ ჩარჩოს შევსებაა ისე, რომ არაფერი არ დარჩეს ვარაუდის დონეზე.
დამატებითი ხარჯები და მეურვეობას გადაცემული შვილის რჩენა
კანონი ალიმენტის ფარგლებს ავრცელებს დამატებით ხარჯებზეც: მშობელს, რომელიც ალიმენტს უხდის არასრულწლოვან შვილებს, შეიძლება დაეკისროს მონაწილეობა დამატებით ხარჯებში, რომლებიც გამოწვეულია განსაკუთრებული გარემოებებით — ბავშვის მძიმე ავადმყოფობით, დასახიჩრებით და სხვა. ასევე, მშობლებს შეიძლება დაევალოთ, გაწიონ თავიანთ მეურვეობას ან მზრუნველობას გადაცემული შვილის რჩენის ხარჯები კოდექსის ან სასამართლოს გადაწყვეტილების შესაბამისად. ამ ნორმების გამოყენება ზუსტ დოკუმენტაციას საჭიროებს — სამედიცინო ჩანაწერები, დიაგნოზები, ხარჯების დადასტურება — და ჩვენ ვაწყობთ ამ მტკიცებულებების ჯაჭვს ისე, რომ სასამართლოსთვის დამატებითი ხარჯის აუცილებლობა ცალსახა იყოს.
დროებითი განჩინება და ყოველთვიური გადასახდელი თანხა
მნიშვნელოვანი პრაქტიკული ინსტრუმენტია სასამართლოს შესაძლებლობა, საქმის არსებითად განხილვამდე გამოიტანოს განჩინება შვილის შესანახი სახსრების გადახდევინების შესახებ, თუ მოპასუხე სააგენტოს შესაბამის ტერიტორიულ სამსახურში ბავშვის მშობლად არის ჩაწერილი კოდექსით დადგენილი წესით — ეს შვილს დავის განხილვის პერიოდშიც არჩენს. ოდენობის ჩარჩოს კი აწყობს შემდეგი წესი: გადასახდელი ალიმენტის ოდენობას, ყოველ ცალკეულ შემთხვევაში, განსაზღვრავს სასამართლო ყოველთვიურად გადასახდელი თანხის სახით, ალიმენტის გადამხდელისა და მიმღების მატერიალური და ოჯახური მდგომარეობის გათვალისწინებით. ხოლო თუ ოჯახის რჩენა ერთდროულად რამდენიმე პირის მოვალეობაა, სასამართლო მათი მატერიალური და ოჯახური მდგომარეობის გათვალისწინებით განსაზღვრავს თითოეულის წილს ამ მოვალეობის შესრულებაში. ჩვენ ვაწყობთ ამგვარ მოთხოვნებს ისე, რომ დროებითი დაცვა და საბოლოო გადაწყვეტილება თქვენი პოზიციით იქნეს განსაზღვრული. აღსანიშნავია კიდევ ერთი გარემოება: სასამართლო მხედველობაში იღებს ალიმენტის გადამხდელ ყველა პირს, იმისდა მიუხედავად, ალიმენტს სთხოვენ ყველა ამ პირს, თუ მხოლოდ ერთ ან რამდენიმე მათგანს — ეს ნიშნავს, რომ მოპასუხეთა წრე და მათი მდგომარეობა წინასწარ უნდა იყოს გაანალიზებული და საქმეში სრულად წარმოდგენილი.
ხშირად დასმული კითხვები
ქვემოთ ვპასუხობთ იმ კითხვებს, რომლებიც ალიმენტის ოდენობასთან დაკავშირებით ყველაზე ხშირად ისმის.
შეიძლება თუ არა ალიმენტის ოდენობის შეთანხმება მშობლებს შორის?
დიახ — არასრულწლოვანი ან სრულწლოვანი შრომისუუნარო შვილებისათვის გადასახდელი ალიმენტების ოდენობას მშობლები ურთიერთშეთანხმებით განსაზღვრავენ. თუ შეთანხმება ვერ მიიღწევა, დავას გადაწყვეტს სასამართლო.
რას იხედება სასამართლო ოდენობის განსაზღვრისას?
სასამართლო განსაზღვრავს ოდენობას გონივრული, სამართლიანი შეფასების საფუძველზე, შვილის ნორმალური რჩენა-აღზრდისთვის აუცილებელ მოთხოვნათა ფარგლებში და მხედველობაში იღებს როგორც მშობლების, ისე შვილის რეალურ მატერიალურ მდგომარეობას.
მძიმე ავადმყოფობის შემთხვევაში რა ხდება?
მშობელს, რომელიც ალიმენტს უხდის არასრულწლოვან შვილებს, შეიძლება დაეკისროს მონაწილეობა დამატებით ხარჯებში, რომლებიც გამოწვეულია განსაკუთრებული გარემოებებით — ბავშვის მძიმე ავადმყოფობით, დასახიჩრებით და სხვა.
შეიძლება თუ არა დავის განხილვამდე ალიმენტის მიღება?
დიახ — თუ მოპასუხე ბავშვის მშობლად არის ჩაწერილი კოდექსით დადგენილი წესით, სასამართლოს შეუძლია საქმის არსებითად განხილვამდე გამოიტანოს განჩინება შვილის შესანახი სახსრების გადახდევინების შესახებ.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
ჩვენ ვაწყობთ მოლაპარაკებებს და შეთანხმების პროექტს, ვითვლით დასაბუთებულ თანხას, ვამზადებთ სარჩოს და მტკიცებულებებს, ვითხოვთ დროებით განჩინებას და წარმოგადგენთ სასამართლოს ყველა სესიაზე. დაგვიკავშირდით Legal.ge-ზე — შევაფასავთ თქვენს მატერიალურ ფაქტებს და ავაწყობთ ოდენობის დაცვად პოზიციას.