შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის გაფორმება: საერთო წესები
შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას ყოველი დოკუმენტი საქართველოში ერთი კანონიერი საფუძვლის ჯაჭვს უნდა ეყრდნობოდეს. აშშ-ში გავრცელებული „ნებისმიერ დროს გათავისუფლების" მოდელი აქ არ მოქმედებს: შრომის კოდექსი შეწყვეტის საფუძვლებს ჩაკეტილი ნუსხით ადგენს და თითოეულ შემთხვევას წერილობითი ფორმა, ვადები და კომპენსაციის ზღვარი აწესრიგებს. გვერდი სწორედ ამ გაფორმების ტექნოლოგიას აღწერს: რომელი საფუძველი რომელ დოკუმენტში უნდა იყოს დასახელებული, რომელ ვადებში რა უნდა გაეგზავნოს თანამშრომელს და სად არის ის ზღვრები, რომლის გადალახვაც გათავისუფლებას ბათილს ხდის.
ოთხი მუხლი ატარებს მთელ პროცესს: 47-ე მუხლი — საფუძვლების ჩამონათვალი; 48-ე მუხლი — შეტყობინების წესი, ვადები და კომპენსაციები; 44-ე მუხლი — საბოლოო ანგარიშსწორების ვადა; და 46-ე მუხლი — შრომითი ურთიერთობის შეჩერება, რომელიც შეწყვეტა არ არის და დოკუმენტურადაც აქედან უნდა გამოიყოფოდეს.
საფუძვლების ჩაკეტილი ნუსხა და შინაგანაწესის როლი
47-ე მუხლის პირველი პუნქტი შეწყვეტის საფუძვლებს ჩამოთვლის: ეკონომიკური, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები, რომლებიც სამუშაო ძალის შემცირებას აუცილებელს ხდის; ხელშეკრულების ვადის გასვლა; ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოს შესრულება; დასაქმებულის მიერ სამუშაოს საკუთარი ნებით, წერილობითი განცხადების საფუძველზე დატოვება; მხარეთა წერილობითი შეთანხმება; კვალიფიკაციის ან პროფესიული უნარ-ჩვევების შეუსაბამობა; ვალდებულების უხეში დარღვევა; ვალდებულების განმეორებითი დარღვევა ბოლო 1 წლის განმავლობაში დისციპლინური ზომის გამოყენების შემდეგ; ხანგრძლივი შრომისუუნარობა, თუ მას ზედიზედ 40 კალენდარული დღე აღემატება ან 6 თვეში ჯამურად 60 კალენდარულ დღეს; სასამართლო განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლა; გაფიცვის უკანონოდ ცნობის შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილება; გარდაცვალება; ლიკვიდაციის წარმოების დაწყება; და სხვა ობიექტური გარემოება, რომელიც შეწყვეტას ამართლებს.
დისციპლინურ საფუძვლებთან მიმართებაში კანონი მკაფიო პირობას აწესებს: შრომის შინაგანაწესით დაკისრებული ვალდებულების დარღვევა შეწყვეტის საფუძველი მხოლოდ მაშინ ხდება, თუ შინაგანაწესი შრომითი ხელშეკრულების ნაწილია. ანუ დოკუმენტური ჯაჭვი ასეთია: შინაგანაწესი → მისი ხელშეკრულებასთან მიბმულობა → დარღვევის ფიქსაცია → შეწყვეტა. ამ ჯაჭვის რომელიმე რგოლის არქონა გათავისუფლებას სასამართლოში ანგრევს. იმავე მუხლით აკრძალულია შეწყვეტა სხვა საფუძვლით, დისკრიმინაციის საფუძვლით, ორსულობის შესახებ შეტყობინების შემდეგ დაცვით პერიოდში, სამხედრო სამსახურში გაწვევისას და ნაფიც მსაჯულად ყოფნის პერიოდში.