პირდაპირი მარკეტინგი და მონაცემთა დაცვის კანონი
მოკლე შეტყობინებები, ელექტრონული წერილები, ზარები და ფოსტით გავრცელებული მასალა — ეს ყველაფერი პირდაპირი მარკეტინგის ფორმებია, და საქართველოში ის „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლით არის განსაზღვრული. კანონის მე-3 მუხლის შესაბამისი ქვეპუნქტი პირდაპირ მარკეტინგს განსაზღვრავს, როგორც ტელეფონის, ფოსტის, ელექტრონული ფოსტის ან სხვა ელექტრონური საშუალებით მონაცემთა სუბიექტისთვის ინფორმაციის პირდაპირ და უშუალო მიწოდებას იმ მიზნით, რომ ჩამოყალიბდეს, შენარჩუნდეს, რეალიზდეს ან მხარდაიჭეროს ინტერესი ფიზიკური ან იურიდიული პირის, საქონლის, იდეის, მომსახურების ან წამოწყების მიმართ.
ამ სფეროს მართვა მარტივად ჩანს, მაგრამ სწორედ მარკეტინგული კამპანიებია ის ადგილი, სადაც მონაცემთა დაცვის წესები ყველაზე ხშირად ირღვევა. ქვემოთ განხილულია თანხმობის წესი, უარის თქმის მექანიზმი, მტკიცების ტვირთი და სანქციები.
თანხმობის წესი: რა შეიძლება და რა არა
მე-12 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, მიუხედავად მონაცემთა შეგროვების საფუძვლისა და მათი ხელმისაწვდომობისა, პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით მონაცემთა დამუშავება შეიძლება მხოლოდ მონაცემთა სუბიექტის თანხმობით. ეს გადამწყვეტი დეტალია: ის ფაქტი, რომ მონაცემები კანონიერად იყო შეგროვებული სხვა მიზნით, მარკეტინგული გამოყენების უფლებას ავტომატურად არ იძლევა.
მე-2 პუნქტი განსაზღვრავს, რომ მონაცემთა სუბიექტის სახელის, გვარის, მისამართის, ტელეფონის ნომრისა და ელექტრონული ფოსტის მისამართის გარდა, პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით სხვა მონაცემთა დამუშავებისთვის აუცილებელია წერილობითი თანხმობა. ანუ საკონტაქტო მონაცემებზე ჩვეულებრივი თანხმობა კმარის, ხოლო სხვა მონაცემებზე — მხოლოდ წერილობითი.
თანხმობის მიღებამდე და კამპანიის განხორციელებისას კანონი მოითხოვს, რომ სუბიექტს ნათლად, მარტივ და გასაგებ ენაზე განემარტოს თანხმობის ნებისმიერ დროს გამოხმობის უფლება და ამ უფლების განხორციელების მექანიზმი. აგრეთვე, სუბიექტს შესაძლებლობა უნდა ჰქონდეს მოითხოვოს დამუშავების შეწყვეტა იმავე ფორმით, რომლითაც მარკეტინგი ხორციელდება, და ამ საშუალება მარტივი უნდა იყოს. დაუშვებელია გამოხმობისთვის საფასურის ან სხვა შეზღუდვის დაწესება.
შეწყვეტა და თანხმობის გამოხმობა
მე-12 მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, დამუშავებისთვის პასუხისმგებელი პირი ან დამუშავებაზე უფლებამოსილი პირი ვალდებულია შეწყვიტოს პირდაპირი მარკეტინგის მიზნით მონაცემთა დამუშავება სუბიექტის შესაბამისი მოთხოვნის მიღებიდან გონივრულ ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 7 სამუშაო დღისა. თანხმობის ინფორმაციის გაცვლის ვალდებულება ორგანიზაციის შიდა პროცესებში უნდა იყოს ჩადებული, რათა სხვადასხვა განყოფილება ერთი და იმავე სუბიექტს აღარ დააბეზღოს.
ზოგადი საფუძველიც მოქმედებს: მე-20 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, სუბიექტს უფლება აქვს ნებისმიერ დროს, ყოველგვარი განმარტების ან დასაბუთების გარეშე გამოიხმოს თანხმობა. ამ შემთხვევაში დამუშავება უნდა შეწყდეს ან მონაცემები წაიშალოს ან განადგურდეს მოთხოვნიდან არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა, თუ სხვა საფუძველი არ არსებობს. სუბიექტს თანხმობის გამოხმობამდე შეუძლია მოითხოვოს და მიიღოს ინფორმაცია გამოხმობის შესაძლო შედეგების შესახებ.