რას კრძალავს მუხლი 172⁹
საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 172⁹ მუხლი ეხება ჟურნალ-გაზეთებისა და სხვა სახის ბეჭდური მედიის იმ პუბლიკაციებს, რომლებიც ბავშვისათვის საფრთხის შემცველ ინფორმაციას შეიცავს. მუხლი კრძალავს ასეთი პუბლიკაციის ბავშვისათვის მიყიდვას, ჩუქებას ან სხვა ფორმით ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას. სამივე ფორმა თანაბრად ისჯება — კანონი არ მოითხოვს, რომ გამოცემა ბავშვს აუცილებლად ფულად მიჰყიდოთ. მესამე ფორმულირება, „სხვა ფორმით ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა“, ყველაზე ფართოა და სწორედ მისი საზღვრები ხდება პრაქტიკაში დავის მთავარი საგანი. თავად მუხლი არ განმარტავს, კონკრეტულად რომელი ქმედება ჩაითვლება ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფად — ეს ყოველ ცალკეულ საქმეში ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების საკითხია და არა წესი, რომელსაც ტექსტში ამოიკითხავთ.
რა სანქციას ითვალისწინებს კანონი
მუხლი 172⁹ ორი ნაწილისგან შედგება. პირველი ნაწილის მიხედვით, ბავშვისათვის საფრთხის შემცველი ინფორმაციის შემცველი ბეჭდური გამოცემის ბავშვისათვის მიყიდვა, ჩუქება ან სხვა ფორმით ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა გამოიწვევს დაჯარიმებას 500 ლარის ოდენობით. მეორე ნაწილის მიხედვით, იგივე ქმედება, ჩადენილი განმეორებით, გამოიწვევს დაჯარიმებას 1000 ლარის ოდენობით. ორივე შემთხვევაში კანონი ასახელებს ზუსტ თანხას და არა დიაპაზონს. ეს დეტალი მნიშვნელოვანია: რაკი ნორმა ფიქსირებულ ოდენობას ადგენს, ჯარიმის თანხაზე მსჯელობა ამ მუხლის ფარგლებში არ მიმდინარეობს — მისი შემცირებაც შეუძლებელია და გაზრდაც. ყველაფერი ორ კითხვაზე დაიყვანება: ჩადენილია თუ არა ქმედება და პირველია იგი თუ განმეორებითი. ორ ნაწილს შორის სხვაობა 500 ლარია, ამიტომ განმეორებითობის კვალიფიკაცია ცალკე გასაჩივრების ღირსია.
ვის ეკისრება პასუხისმგებლობა
მუხლის ტექსტი პასუხისმგებელ პირთა კატეგორიებს არ ჩამოთვლის: იგი არ განასხვავებს მოქალაქეს, თანამდებობის პირსა და საწარმოს და ყველასთვის ერთსა და იმავე თანხას ადგენს. ამიტომ პრაქტიკული კითხვა მარტივია — ვინ განახორციელა მიყიდვა, ჩუქება ან ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა. ეს კითხვა ეხება ყველას, ვინც ამ სამი ქმედებიდან რომელიმეს განხორციელების პოზიციაში იმყოფებოდა, მათ შორის:
- პრესის ჯიხურის ან მაღაზიის გამყიდველს, რომელმაც გამოცემა უშუალოდ გადასცა ბავშვს;
- სავაჭრო ობიექტს, სადაც გამოცემა ბავშვისათვის თავისუფლად მისაწვდომ ადგილას იყო განთავსებული;
- პირს, რომელმაც გამოცემა ბავშვს უსასყიდლოდ, ჩუქების ფორმით გადასცა.
ვინაიდან თანხა ყველა კატეგორიისთვის ერთია, სუბიექტის კვალიფიკაცია ჯარიმის ოდენობაზე არ აისახება. სამაგიეროდ ის განსაზღვრავს, ვის სახელზე დგება ოქმი, ვინ არის მხარე დავაში და ვის ერიცხება საქმე, თუ მომავალში განმეორებითობის საკითხი დადგება. სწორედ ამიტომ, თუ ოქმში სუბიექტი არასწორადაა მითითებული, ეს ტექნიკური უზუსტობა არ არის — იგი განაპირობებს, ვინ იხდის ჯარიმას დღეს და ვის მიმართ შეიძლება მეორე ნაწილი გამოიყენონ ხვალ.

