არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირის (ა(ა)იპ) წესდება არის ორგანიზაციის უმთავრესი კონსტიტუციური დოკუმენტი, რომლის საფუძველზეც ხდება მისი რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში და შემდგომი ოპერირება. ხარისხიანი წესდება არ არის მხოლოდ ფორმალური მოთხოვნა; ეს არის ორგანიზაციის მართვის, გადაწყვეტილების მიღებისა და კრიზისების გადაჭრის გზამკვლევი. წესდებასთან ერთად, ორგანიზაციებს ხშირად სჭირდებათ შიდა რეგულაციების (Bylaws) შემუშავება, რომლებიც უფრო დეტალურად არეგულირებს ყოველდღიურ საქმიანობას, თანამშრომელთა ქცევის კოდექსს, შესყიდვების პროცედურებსა და დონორებთან ურთიერთობის წესებს. ცუდად შედგენილი წესდება შეიძლება გახდეს ბარიერი გრანტების მიღების პროცესში, რადგან დონორები ყურადღებით ამოწმებენ მმართველობით სტრუქტურას და ინტერესთა კონფლიქტის მექანიზმებს.
აღნიშნული სერვისი გულისხმობს ინდივიდუალურად მორგებული სადამფუძნებლო და შიდა დოკუმენტაციის პაკეტის მომზადებას. სპეციალისტები უზრუნველყოფენ:
- წესდების პროექტის მომზადებას, რომელიც სრულ შესაბამისობაშია „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსთან“ და „საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონთან;
- ორგანიზაციის სპეციფიკური მიზნების (საგანმანათლებლო, საქველმოქმედო, უფლებადაცვითი) სწორ სამართლებრივ ფორმულირებას;
- მართვის ორგანოების (გამგეობა, დირექტორატი, საერთო კრება) კომპეტენციების მკაფიო გამიჯვნას;
- ლიკვიდაციისა და რეორგანიზაციის პროცედურების გაწერას;
- შიდა დებულებების (Internal Bylaws) შემუშავებას: შესყიდვების პოლიტიკა, ფინანსური მართვის წესი, ეთიკის კოდექსი;
- არსებული წესდების ანალიზს და ცვლილებების (ახალი რედაქციის) რეგისტრაციას.
წესდებისა და შიდა რეგულაციების გამართვა აუცილებელია კონკრეტულ სიტუაციებში. მაგალითად, ორგანიზაცია გეგმავს ევროკავშირის გრანტზე განაცხადის შეტანას, სადაც სავალდებულო მოთხოვნაა გენდერული თანასწორობის პოლიტიკისა და კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის მექანიზმების არსებობა წესდებაში ან შიდა აქტებში. სხვა შემთხვევაში, ორგანიზაციის დამფუძნებლებს შორის წარმოიშვა დავა დირექტორის უფლებამოსილებაზე — თუ წესდებაში მკაფიოდ არ არის გაწერილი დირექტორის არჩევისა და გათავისუფლების წესი, დავა შეიძლება წლობით გაგრძელდეს. ასევე, როდესაც ორგანიზაცია იწყებს კომერციულ საქმიანობას (მაგ. სოციალური საწარმო), წესდებაში აუცილებლად უნდა იყოს დამატებული შესაბამისი პუნქტები ეკონომიკური საქმიანობისა და მოგების განაწილების აკრძალვის შესახებ.
სამართლებრივი ჩარჩო ეყრდნობა „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსს“, რომელიც განსაზღვრავს ა(ა)იპ-ის სადამფუძნებლო დოკუმენტის სავალდებულო რეკვიზიტებს (სახელწოდება, მიზნები, მისამართი, მართვის ორგანოები). ასევე მნიშვნელოვანია „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის ცალკეული ნორმები, რომლებიც ანალოგიით გამოიყენება იურიდიული პირების მართვის ნაწილში. დონორების მოთხოვნებიდან გამომდინარე, ხშირად საჭირო ხდება საერთაშორისო საუკეთესო პრაქტიკის (Best Practices) გათვალისწინება კორპორატიულ მმართველობაში. იურისტის როლია ამ სამართლებრივი მოთხოვნების ჰარმონიზაცია ორგანიზაციის რეალურ საჭიროებებთან.
მუშაობის პროცესი იწყება კლიენტთან ინტერვიუთი, სადაც დგინდება ორგანიზაციის სტრუქტურა და სამომავლო გეგმები. ამის საფუძველზე იურისტი ამზადებს წესდების პირველად ვერსიას. განხილვისა და კორექტირების შემდეგ, დოკუმენტი მზადდება სანოტარო წესით დასამოწმებლად (ან იუსტიციის სახლში ხელმოსაწერად). შიდა რეგულაციების (Bylaws) შემთხვევაში, იურისტი ამზადებს დოკუმენტებს, რომლებსაც ამტკიცებს ორგანიზაციის გამგეობა ან დირექტორი და არ საჭიროებს საჯარო რეესტრში წარდგენას. Legal.ge-ზე სპეციალისტის ჩართულობა გარანტიაა იმისა, რომ თქვენი წესდება არ იქნება „შაბლონური“ და უსიცოცხლო დოკუმენტი, არამედ რეალურად იმუშავებს თქვენი ორგანიზაციის სასიკეთოდ.
Legal.ge გაძლევთ წვდომას გამოცდილ იურისტებზე, რომლებმაც იციან არასამთავრობო სექტორის სპეციფიკა. ნუ შეაფერხებთ თქვენს განვითარებას ხარვეზიანი დოკუმენტაციის გამო. შეუკვეთეთ პროფესიონალური წესდებისა და შიდა რეგულაციების მომზადება Legal.ge-ზე და შექმენით მყარი სამართლებრივი საფუძველი თქვენი საქმიანობისთვის.
განახლდა: ...