ჰუმანიტარული ოპერაციების საგადასახადო საფუძვლები
ჰუმანიტარული ოპერაციების სამართლებრივი უზრუნველყოფა პირველ რიგში საგადასახადო საკითხებზეა აგებული: გრანტებით დაფინანსებული მიწოდებების დაბეგვრა, დღგ-ის დაბრუნება და ჰუმანიტარული დახმარების იმპორტის გათავისუფლება. კანონი ამ სფეროს მკაფიო წესებით აწესრიგებს, და დონორებთან თუ ოპერატორებთან მომუშავეთათვის ამ წესების ცოდნა დანახარჯების ოპტიმიზაციის საწინააღმდეგო არაა — კანონიერების პირობაა.
უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა, რომლის მიზანი მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება არ არის, უსასყიდლოდ მიწოდებად ითვლება. მოგების გადასახადით არ იბეგრება მაგალითად: საქველმოქმედო ორგანიზაციაზე გაცემული შემოწირულება, რომელიც მის მიერ წინა წელს მიღებულ წმინდა მოგებას 10 პროცენტამდე არ აღემატება; სახელმწიფოსათვის, მუნიციპალიტეტისათვის ან საჯარო სამართლის იურიდიული პირისათვის უსასყიდლოდ გაცემა; საქველმოქმედო ორგანიზაციისთვის უძრავი ქონების გადაცემა, თუ ორგანიზაცია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიმართ ქველმოქმედებს ახორციელებს.
დღგ-ის დაბრუნება გრანტის მიმღებისთვის
დასაბეგრ პირს დღგ-ის თანხის დაბრუნების უფლება წარმოეშობა, თუ საანგარიშო პერიოდში ჩასათვლელი თანხა დასარიცხს აღემატება. გრანტის მიმღებ პირს, რომელმაც გრანტის ხელშეკრულების ფარგლებში შეიძინა საქონელი ან მომსახურება, უფლება აქვს ჩაითვალოს ან დაიბრუნოს გადახდილი დღგ — საგადასახადო ორგანოში საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის ან დამადასტურებელი დოკუმენტის წარდგენის საფუძველზე.
ვადა აქ კრიტიკულია: დღგ-ის ჩათვლა ან დაბრუნება ხორციელდება, თუ გრანტის მიმღებმა დოკუმენტი საგადასახადო ორგანოს დასაბეგრი ოპერაციის თვის დასრულებიდან 3 თვის ვადაში წარუდგინა. გაცდენილი ვადა უფლების დაკარგვას ნიშნავს, ამიტომ დოკუმენტური დისციპლინა ჰუმანიტარული პროექტის ფინანსური მენეჯმენტის განუყოფელი ნაწილია.
იმპორტის გათავისუფლება
იმპორტის გადასახადისაგან გათავისუფლებულია საქონლის იმპორტი სტიქიური უბედურებისა და კატასტროფის ლიკვიდაციის, აგრეთვე ჰუმანიტარული დახმარების მიზნით; იმ საქონლის იმპორტი, რომელიც გათვალისწინებულია გრანტის შესახებ ხელშეკრულებით; და იმ საქონლის იმპორტი, რომელიც ფინანსდება გრანტებით ან შეღავათიანი კრედიტით, რომელიც არანაკლებ 25 პროცენტის ოდენობით შეიცავს გრანტის ელემენტს — გრანტის ელემენტს ფინანსთა სამინისტრო პარლამენტის დადგენილების შესაბამისად გაიანგარიშებს.
ეს გათავისუფლებები ჰუმანიტარული ტვირთის სასწრაფო გატარების საფუძველია: სწორად გაფორმებული გრანტის ხელშეკრულება და დოკუმენტაცია საბაჟოზე დროისა და ხარჯის ეკონომიას ნიშნავს. შესაბამისობის შეცდომა კი — სრულ გადასახადს და პროექტის ბიუჯეტის გადაფასვას.