კონკურენციის სამართლის კონსულტაციის სამართლებრივი ჩარჩო
კონკურენციის სამართლის კონსულტაცია საქართველოში ოთხ ფუნდამენტურ ნორმაზეა აგებული: დომინანტური მდგომარეობის განსაზღვრის კრიტერიუმები (მუხლი 5), მისი ბოროტად გამოყენების აკრძალვა (მუხლი 6), კონკურენციის შემზღუდველი შეთანხმებების აკრძალვა (მუხლი 7) და კონცენტრაციის თაობაზე შეტყობინების პროცედურა (მუხლი 11). ეს ოთხეული აგებს იმ რუკას, რომელიც ნებისმიერ ბიზნეს-გადაწყვეტილებას — ფასწარმოქმნას, პარტნიორობას, შესყიდვას — ანტიმონოპოლიური რისკების პრიზმით აფასებს.
დომინანტური მდგომარეობა — მუხლი 5
მუხლი 5 განსაზღვრავს, რომ დომინანტური მდგომარეობა განისაზღვრება შესაბამის ბაზარზე ეკონომიკური აგენტის საბაზრო წილის, აგრეთვე მისი კონკურენტების საბაზრო წილების, ბაზარზე შესვლის ბარიერების, წარმოების გაფართოების ბარიერების, მყიდველის საბაზრო ძალაუფლების, ნედლეულის წყაროს ხელმისაწვდომობის, ვერტიკალური ინტეგრაციის ხარისხის, ქსელური ეფექტებისა და საბაზრო ძალაუფლების განმსაზღვრელი სხვა ფაქტორების გათვალისწინებით. საბაზრო წილს და ძალაუფლებას სააგენტო ბაზრის ანალიზის მეთოდური მითითებებით განსაზღვრავს. ეს მრავალფაქტორიანი ტესტია — წილი მარტო არ კმარა, და სწორედ ამიტომ ბაზრის განსაზღვრა და ბარიერების შეფასება ყოველი კონსულტაციის საწყისი ეტაპია. ბაზრის განსაზღვრა კი თავისთავად ხელოვნებაა: ერთი და იგივე პროდუქტი სხვადასხვა გეოგრაფიულ და სასაქონლო ბაზრებზე შეიძლება განსხვავებულ წილებს იძლეოდეს, და სწორედ ამიტომ სააგენტოს მეთოდური მითითებები და ბაზრის ანალიზის პრაქტიკა კონსულტანტის ყოველდღიური ინსტრუმენტია. ამავდროულად, დომინანტურობა თავისთავად არ არის აკრძალული — აკრძალულია მისი ბოროტად გამოყენება, და ეს განსხვავება საკონსულტაციო დასკვნების საწოლი პრინციპია. კოდექსი დომინანტურობის კრიტერიუმებს ღია ჩამონათვლით განსაზღვრავს: განიხილება ეკონომიკური აგენტის და მისი კონკურენტების საბაზრო წილები, ბაზარზე შესვლისა და წარმოების გაფართოების ბარიერები, მყიდველის საბაზრო ძალაუფლება, ნედლეულის წყაროს ხელმისაწვდომობა, ვერტიკალური ინტეგრაციის ხარისხი და ქსელური ეფექტები; საბაზრო წილსა და ძალაუფლებას სააგენტო ბაზრის ანალიზის მეთოდური მითითებებით განსაზღვრავს. კონცენტრაციის შეტყობინების განხილვისას კი სააგენტოს გადაწყვეტილება ორივე მიმართულებით შეიძლება მიიღეს: თავსებადობის დადგენა ან გონივრული ეჭვის არსებობისას განხილვის ვადის გაგრძელება.