სასამართლო ბუღალტერია

შესავალი: რა არის სასამართლო ბუღალტერია?

სასამართლო ბუღალტერია (Forensic Accounting) არის ბუღალტრული აღრიცხვის, აუდიტისა და საგამოძიებო უნარების სინთეზი, რომელიც გამოიყენება ფინანსური შეუსაბამობების, თაღლითობისა და ფარული გარიგებების გამოსავლენად. ეს მომსახურება სცდება ტრადიციული აუდიტის ფარგლებს; თუ ჩვეულებრივი აუდიტორი ამოწმებს ფინანსური ანგარიშგების სისწორეს სტანდარტებთან მიმართებაში, სასამართლო ბუღალტერი ეძებს განზრახ დამალულ ინფორმაციას, მანიპულაციებსა და დანაშაულებრივ სქემებს. საქართველოში, სადაც ბიზნესურთიერთობები სულ უფრო რთული ხდება, სასამართლო ბუღალტერიის საჭიროება იზრდება როგორც კორპორატიული დავების, ისე შიდა მოკვლევების დროს. ეს სერვისი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია კომპანიის მფლობელებისთვის, ინვესტორებისა და იურისტებისთვის, რომლებსაც სჭირდებათ უტყუარი ფინანსური მტკიცებულებები სიმართლის დასადგენად.

რას მოიცავს ეს მომსახურება?

სასამართლო ბუღალტერიის სპეციალისტები ახორციელებენ ღრმა და დეტალურ ფინანსურ კვლევას. მომსახურება მოიცავს ფართო სპექტრს:

• ფინანსური თაღლითობის გამოძიება: კომპანიის შიგნით არსებული საეჭვო ტრანზაქციების, თანხების მითვისების ან გაფლანგვის ფაქტების გამოვლენა.
• აქტივების მოძიება და მიკვლევა: უკანონოდ გადამალული ან გასხვისებული ქონებისა და ფულადი სახსრების მარშრუტების დადგენა.
• ფინანსური დოკუმენტაციის რეკონსტრუქცია: დაზიანებული, განადგურებული ან არასრული ბუღალტრული ჩანაწერების აღდგენა რეალური სურათის მისაღებად.
• ზიანის გაანგარიშება: ფინანსური დანაკარგების ზუსტი ოდენობის დადგენა, რაც გამოწვეულია თაღლითობით, კონტრაქტის დარღვევით ან სხვა ქმედებით.
• გკოტრების (გადახდისუუნარობის) ანალიზი: კომპანიის ფინანსური კრახის რეალური მიზეზების დადგენა — იყო ეს ბუნებრივი პროცესი თუ განზრახ გაკოტრება.
• კონფლიქტური სიტუაციების ანალიზი: პარტნიორთა შორის დავის დროს ფინანსური მდგომარეობის ობიექტური შეფასება.

გავრცელებული სიტუაციები და სცენარები

სასამართლო ბუღალტრის ჩართვა ხშირად ხდება მაშინ, როდესაც კომპანიის მფლობელებს უჩნდებათ საფუძვლიანი ეჭვი მენეჯმენტის კეთილსინდისიერებასთან დაკავშირებით. მაგალითად, თუ კომპანიის შემოსავლები იზრდება, მაგრამ მოგება მცირდება აუხსნელი მიზეზებით, ეს შეიძლება მიანიშნებდეს ე.წ. „ატკატებზე“ ან ხარჯების ხელოვნურ გაბერვაზე. მეორე გავრცელებული სცენარია ბიზნესპარტნიორების გაყრა: როდესაც ერთი პარტნიორი ტოვებს ბიზნესს, საჭიროა ზუსტად დადგინდეს კომპანიის რეალური ღირებულება და განაწილდეს აქტივები, რათა არ მოხდეს მეორე მხარის მოტყუება. ასევე, განქორწინების საქმეებში, როდესაც ერთ-ერთი მეუღლე ცდილობს ბიზნესაქტივების დამალვას რეალური ქონებრივი მდგომარეობის შესანიღბად, სასამართლო ბუღალტერი აუცილებელია. გარდა ამისა, კომპანიის შესყიდვისას (M&A), ინვესტორმა შეიძლება მოითხოვოს ღრმა ფინანსური შესწავლა, რათა დარწმუნდეს, რომ არ ყიდულობს „კატას ტომარაში“.

საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო

სასამართლო ბუღალტერია მჭიდრო კავშირშია საქართველოს სამართლებრივ ნორმებთან. დანაშაულის ნიშნების გამოვლენისას აქტუალურია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი, კერძოდ მუხლები, რომლებიც ეხება თაღლითობას, მითვისებასა და გაფლანგვას. სამოქალაქო დავების დროს, ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნა ეფუძნება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსს, სადაც ზუსტი გაანგარიშება გადამწყვეტია სასამართლოსთვის. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი განსაზღვრავს ხელმძღვანელი პირების ფიდუციარულ ვალდებულებებს, რომელთა დარღვევაც ხშირად ხდება სასამართლო ბუღალტრული კვლევის საგანი. გარდა ამისა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის დარღვევების გამოვლენა ასევე შეიძლება იყოს ამ პროცესის ნაწილი, განსაკუთრებით თუ საქმე ეხება გადასახადებისგან თავის არიდების სქემებს.

პროცესი: როგორ მუშაობს სპეციალისტი?

პროცესი იწყება პრობლემის იდენტიფიცირებით და მიზნების განსაზღვრით. სპეციალისტი აგროვებს დიდ მოცულობის ფინანსურ და არა-ფინანსურ მონაცემებს: საბანკო ამონაწერებს, ინვოისებს, ელექტრონულ მიმოწერას და კონტრაქტებს. შემდეგ ხდება მონაცემთა ღრმა ანალიზი სპეციალური მეთოდოლოგიით, რაც გულისხმობს ტრენდების შესწავლას, ანომალიების გამოვლენას და კავშირების დადგენას სხვადასხვა ტრანზაქციას შორის. ხშირად საჭირო ხდება გასაუბრება თანამშრომლებთან. პროცესის დასასრულს, სასამართლო ბუღალტერი ამზადებს დეტალურ ანგარიშს, სადაც ასახულია გამოვლენილი ფაქტები, მტკიცებულებები და დასკვნები. ეს დოკუმენტი შემდგომში შეიძლება გამოყენებულ იქნას როგორც მტკიცებულება მოლაპარაკებებისას ან სამართლებრივი დავის პროცესში.

რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?

Legal.ge არის პლატფორმა, სადაც თავმოყრილია საქართველოში მოქმედი მაღალკვალიფიციური სასამართლო ბუღალტრები და ექსპერტები. ჩვენი გადამოწმებული სპეციალისტები ფლობენ როგორც აუდიტორულ, ისე საგამოძიებო უნარებს, რაც გარანტიაა ხარისხიანი მომსახურებისა. Legal.ge-ზე თქვენ შეგიძლიათ იპოვოთ პროფესიონალები, რომლებსაც აქვთ კონფიდენციალურობის დაცვის მაღალი სტანდარტი და რთული ფინანსური თავსატეხების ამოხსნის გამოცდილება. იპოვეთ თქვენი ნდობით აღჭურვილი სპეციალისტი ჩვენთან და დაიცავით თქვენი ბიზნესინტერესები ფინანსური რისკებისგან.