სასამართლო-ბუღალტრული ექსპერტიზის პროფესიული საფუძველი
სასამართლო-ბუღალტრული ექსპერტიზის სანდოობა საქართველოში სერტიფიცირებული ბუღალტრის ინსტიტუტზე დგას, რომელიც ბუღალტრული აღრიცხვისა და ფინანსური ანგარიშგების შესახებ კანონით არის განსაზღვრული. კანონის მე-11 მუხლის თანახმად, სამსახური პირის სერტიფიცირებულ ბუღალტრად აღიარებისათვის ადგენს პროფესიული სერტიფიცირებისა და განგრძობითი განათლების სტანდარტებს, რომლებიც შეესაბამება ევროკავშირის დირექტივების მოთხოვნებს და ბუღალტერთა საერთაშორისო ფედერაციის მიერ დადგენილ განათლების საერთაშორისო სტანდარტებს. პროფესიულ სერტიფიცირებას ახორციელებენ ის პროფესიული ორგანიზაციები, რომთა სასერტიფიკაციო პროგრამები ან/და საგამოცდო პროცესი აკმაყოფილებს სამსახურის მიერ დადგენილ სტანდარტებს და აღიარებულია დადგენილი წესით; წარმატებული სერტიფიცირების შედეგად პირს სერტიფიცირებული ბუღალტრის სტატუსი ენიჭება. სასამართლო დავაში სწორედ ეს სტატუსი და მისი რეესტრით დადასტურება ხდება ექსპერტის კვალიფიკაციის პირველი სამოწმო საფუძველი.
სერტიფიცირებული ბუღალტრის სტატუსი და რეესტრი
სტატუსს თან ახლავს მკაცრი სანდოობის პირობები. კანონის მე-11 მუხლის შენიშვნის თანახმად, სერტიფიცირებული ბუღალტერი არ უნდა იყოს მსჯავრდებული ან ნასამართლევი განზრახ ეკონომიკური დანაშაულის — მათ შორის საფინანსო სფეროში — ან განზრახ მძიმე ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულის ჩადენისთვის, და ნასამართლობა მოხსნილი ან გაქარწყლებული უნდა ჰქონდეს. სერტიფიცირებული ბუღალტრების რეესტრს საჯაროს ხდის და წარმოადგენს სამსახური. მე-12 მუხლი ამავე ლოგიკას აგრძელებს: აუდიტორებისა და აუდიტორული ფირმების სახელმწიფო რეესტრის წარმოებას უზრუნველყოფს სამსახური, რეესტრი საჯაროა და ყოველი აუდიტორი იდენტიფიცირდება ინდივიდუალური სარეგისტრაციო ნომრით. რეესტრში ასახულია აუდიტორის სახელ-გვარი და საქმიანობის ადგილი, მისი დამსაქმებელი ან პარტნიორული ფირმა, სხვა ქვეყანაში აუდიტორად რეგისტრაციის შესახებ ინფორმაცია, პროფესიული ორგანიზაცია, რომლის წევრიც არის, ხარისხის მართვის სისტემის მონიტორინგის შედეგები, ბოლო 3 წლის შემოსავლები არადაქირავებული საქმიანობიდან და პროფესიული პასუხისმგებლობის დაზღვევა. სანქციების შესახებ ადმინისტრაციული აქტები სამსახური აქვეყნებს არანაკლებ 5 წლის ვადით — ეს ინფორმაცია სასამართლო დავაში მხარის მოწინააღმდეგის შესამოწმებლადაც გამოიყენება.