ექსპერტის წარმომადგენლობა საადვოკატო საქმიანობის სახით
ექსპერტ-მოწმის წარმომადგენლობა საქართველოში საადვოკატო საქმიანობის ჩვეულებრივი ფორმაა: საადვოკატო საქმიანობის შესახებ კანონი განსაზღვრავს, რომ ის მოიცავს იურიდიული რჩევის მიცემას იმ პირისთვის, რომელმაც დახმარებისთვის მიმართა, კლიენტის წარმომადგენლობას სხვადასხვა სამართლის საქმეზე სასამართლოში, არბიტრაჟსა და დაკავების, გამოძიების ორგანოებში, სამართლებრივი დოკუმენტების მომზადებას და ისეთი იურიდიული დახმარების გაწევას, რომელიც არ უკავშირდება მესამე პირის წინაშე წარმომადგენლობას. ექსპერტი, რომელიც დავის ან გამოძიების ეპილოგში აღმოჩნდება, ამ ჩარჩოს შიგნით ჯდება როგორც კლიენტი — და მისი ინტერესების დაცვა ადვოკატის ზოგადი უფლებებითა და ვალდებულებებით წყდება. აღვნიშნავთ: სხვა სისტემებში ცნობილი „ექსპერტთან კონსულტაციის“ სასამართლო-დამხმარე ჩარჩო ქართულ პრაქტიკაში ცალკე ინსტიტუტს არ წარმოადგენს — აქ ეს ჩვეულებრივი კლიენტის წარმომადგენლობაა საადვოკატო კანონის საფუძველზე, ხოლო ექსპერტის საპროცესო სტატუსი საპროცესო კანონმდებლობას ეკუთვნის; საადვოკატო კანონი კი წარმომადგენლობის ფორმას, უფლებებს და ზღვრებს განსაზღვრავს.
საადვოკატო საქმიანობის ფარგლებში ადვოკატი მესამე პირის მიმართ სამართლებრივ დოკუმენტებსაც ამზადებს და კლიენტის სახელით ნებისმიერ დოკუმენტაციას წარადგენს — ექსპერტის შემთხვევაში ეს ნიშნავს, რომ დასკვნასთან დაკავშირებული განმარტებები, მოთხოვნები და პასუხები ფორმალურად სწორად იფორმება და სახელით წარიდგენა.
ადვოკატის უფლებები ექსპერტის საქმეში
ადვოკატს უფლება აქვს წარმოადგინოს და დაიცვას კლიენტი, მისი უფლებები და თავისუფლებები საკონსტიტუციო, უზენაეს და საერთო სასამართლოებში, არბიტრაჟში და გამოძიების ორგანოებში, სხვა ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან. ინტერესების დაცვის მიზნით მას შეუძლია კანონმდებლობით დადგენილი წესით მოითხოვოს და მიიღოს საადვოკატო საქმიანობისთვის საჭირო დოკუმენტები, ცნობები და სხვა ფაქტობრივი მონაცემები — ექსპერტის საქმეში ეს ნიშნავს დასკვნასთან დაკავშირებული მასალებზე წვდომას. ადვოკატის საქმიანობა შეიძლება შეიზღუდოს მხოლოდ კანონით — და ეს ფორმულა მისი დამოუკიდებლობის გარანტიაა. ექსპერტის კლიენტად ქონისას ამ უფლებებს განსაკუთრებული ფუნქცია აქვს: ექსპერტის პოზიცია ხშირად მისივე დასკვნის ხელახლა გააზრებას საჭიროებს, და ადვოკატი სწორედ ამ გააზრებას უზრუნველყოფს დოკუმენტური ბაზით.
ცალკე უნდა აღინიშნოს კონტაქტის გარანტია: ადვოკატს უფლება აქვს დაუბრკოლებლად, ნებისმიერ დროს და კონტროლის გარეშე — სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით — შეხვდეს დაკავებულ, დაპატიმრებულ ან თავისუფლების სხვაგვარი შეზღუდვის ადგილებში მოთავსებულ პირს და მასთან მიმოწერა ჰქონდეს. ექსპერტის საქმეს როცა ეს გარანტია ერთვის მასალებზე წვდომასთან ერთად, დაცვის არქიტექტურა სრული ხდება: არც დოკუმენტი რჩება მიუწვდომელი და არც ადამიანი — იზოლირებული.