შესავალი: საკუთარი თავის წინააღმდეგ ჩვენების მიცემის აკრძალვა
მოწმე სისხლის სამართლის პროცესის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი, მაგრამ ამავდროულად, მოწყვლადი ფიგურაა. საქართველოს კონსტიტუცია და კანონმდებლობა განამტკიცებს ფუნდამენტურ უფლებას – არავინ არის ვალდებული მისცეს ჩვენება საკუთარი თავის ან ახლო ნათესავის წინააღმდეგ. ამ პრინციპის პრაქტიკული რეალიზაცია ხშირად რთულია, რადგან სამართალდამცავები ზოგჯერ ცდილობენ, მოწმე აიძულონ, თქვას ისეთი რამ, რაც მას პოტენციურ ბრალდებულად აქცევს. მოწმის იმუნიტეტი და კონსულტაცია გულისხმობს ადვოკატის მიერ მოწმის უფლებების დაცვას, რათა მან არ დააზიანოს საკუთარი სამართლებრივი მდგომარეობა და, საჭიროების შემთხვევაში, მიაღწიოს საპროცესო შეთანხმებას თანამშრომლობის სანაცვლოდ.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
ეს სერვისი უზრუნველყოფს მოწმის სრულ სამართლებრივ მხარდაჭერას:
- კონსულტაცია დაკითხვამდე: ადვოკატი დეტალურად უხსნის მოწმეს მის უფლებებს, მათ შორის დუმილის უფლებასა და საკუთარი თავის ინკრიმინაციის აკრძალვას.
- თანხლება დაკითხვაზე: ადვოკატის ფიზიკური დასწრება გამოკითხვისა და დაკითხვის პროცესში, რათა აღიკვეთოს ფსიქოლოგიური ზეწოლა და ჩამჭრელი კითხვები.
- იმუნიტეტის მოლაპარაკება: განსაკუთრებულ შემთხვევებში, ადვოკატი აწარმოებს მოლაპარაკებას პროკურატურასთან ე.წ. "თანამშრომლობის შესახებ შეთანხმებაზე" (საპროცესო შეთანხმების ფორმა), როდესაც პირი აწვდის ინფორმაციას სხვისი დანაშაულის შესახებ საკუთარი პასუხისმგებლობის შემსუბუქების ან გათავისუფლების სანაცვლოდ.
- ჩვენების შეცვლის/უარის თქმის სამართლებრივი შეფასება: კონსულტაცია იმ რისკებზე, რაც ახლავს ჩვენების შეცვლას ან უარის თქმას (რათა არ დადგეს სსკ-ის 370-371 მუხლებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა).
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
მოწმეს ადვოკატი ესაჭიროება, როდესაც:
- სტატუსის ცვლილების რისკი: არსებობს რეალური საფრთხე, რომ მოწმე გადაკვალიფიცირდეს ბრალდებულად მისივე ჩვენების საფუძველზე.
- მხილება: მოწმემ იცის დანაშაულის შესახებ, რომელშიც შესაძლოა თავადაც მონაწილეობდა ირიბად, და სურს ითანამშრომლოს გამოძიებასთან უსაფრთხოების გარანტიით.
- ნათესავის წინააღმდეგ ჩვენება: მოწმეს აიძულებენ მისცეს ჩვენება ოჯახის წევრის წინააღმდეგ, რაც მას არ სურს.
- კორპორატიული დანაშაულები: კომპანიის თანამშრომლები იკითხებიან ხელმძღვანელობის წინააღმდეგ მიმდინარე გამოძიების ფარგლებში.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
„საქართველოს კონსტიტუციის“ მე-15 მუხლი და „სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის“ 49-ე მუხლი ადგენს მოწმის უფლებას, არ მისცეს მამხილებელი ჩვენება საკუთარი თავის ან ახლო ნათესავის წინააღმდეგ. ამავდროულად, მოწმე ვალდებულია ითანამშრომლოს გამოძიებასთან და თქვას სიმართლე სხვა გარემოებებზე. ცრუ ჩვენება სისხლის სამართლის დანაშაულია. ადვოკატის ამოცანაა, დაიცვას ეს დელიკატური ბალანსი – მოწმემ შეასრულოს მოქალაქეობრივი ვალი ისე, რომ არ შელახოს საკუთარი ინტერესები.
პროცესი ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. ადვოკატის ჩართვა: უწყების მიღებისთანავე დაუკავშირდით ადვოკატს.
2. სტრატეგიის შემუშავება: ადვოკატი აფასებს რისკებს და გირჩევთ, რომელ კითხვებზე ისარგებლოთ დუმილის უფლებით.
3. გამოკითხვა/დაკითხვა: პროცესი მიმდინარეობს ადვოკატის თანდასწრებით. ადვოკატი აპროტესტებს უკანონო ქმედებებს.
4. ოქმის ხელმოწერა: ჩვენების დასრულების შემდეგ ადვოკატი ამოწმებს ოქმის სისწორეს ხელმოწერამდე.
5. მოლაპარაკება (საჭიროების შემთხვევაში): იმუნიტეტის ან შეღავათების განხილვა პროკურორთან.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
"მოწმე ადვოკატის გარეშე" ხშირად ხდება "ბრალდებული". Legal.ge-ზე წარმოდგენილი ადვოკატები არიან სისხლის სამართლის ექსპერტები, რომლებმაც იციან, როგორ დაიცვან თქვენი კონსტიტუციური უფლებები დაკითხვის ოთახში. ნუ ენდობით მხოლოდ საკუთარ თავს სამართალდამცავებთან ურთიერთობისას – დაიზღვიეთ თავი პროფესიონალის დახმარებით.
განახლდა: ...