შესავალი: უსაფრთხოება მართლმსაჯულების ინტერესებისთვის
სისხლის სამართლის საქმეებზე სიმართლის დადგენა ხშირად დამოკიდებულია მოწმეთა ჩვენებებზე. თუმცა, როდესაც საქმე ეხება ორგანიზებულ დანაშაულს, კორუფციას ან ძალადობრივ ჯგუფებს, მოწმის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას შეიძლება რეალური საფრთხე დაემუქროს. მოწმის დაცვის პროგრამა არის სახელმწიფოს მიერ უზრუნველყოფილი სპეციალური ღონისძიებების ერთობლიობა, რომელიც მიზნად ისახავს პროცესის მონაწილის დაცვას. მიუხედავად იმისა, რომ პროგრამას მართავს სახელმწიფო, ადვოკატის როლი გადამწყვეტია იმის დასადასტურებლად, რომ საფრთხე რეალურია და კლიენტი იმსახურებს დაცვის სპეციალური ღონისძიებების გამოყენებას. ეს სერვისი გულისხმობს იურიდიულ ადვოკატირებას დაცვის პროგრამაში ჩართვისთვის და პროცესუალური უსაფრთხოების გარანტიების მიღებას.
რას მოიცავს ეს მომსახურება?
მოწმის დაცვის სერვისი მოიცავს როგორც პროცესუალურ, ისე ფიზიკურ დაცვასთან დაკავშირებულ შუამდგომლობებს:
- დაცვის სპეციალური ღონისძიების მოთხოვნა: პროკურორისთვის შუამდგომლობის წარდგენა დაცვის პროგრამის გამოყენების შესახებ (სსსკ-ის 106-ე მუხლი).
- პროცესუალური დაცვა: მონაცემების გასაიდუმლოება (ფსევდონიმის გამოყენება), დახურული სასამართლო სხდომის მოთხოვნა, ჩვენების მიცემა დისტანციურად ან ხმის/ვიზუალური გამოსახულების შეცვლით.
- ფიზიკური დაცვა: პირადი დაცვის დანიშვნა, საცხოვრებელი ადგილის დროებითი ან მუდმივი შეცვლა, დაცულ ადგილას გადაყვანა.
- რისკების შეფასება: მტკიცებულებების შეგროვება (მუქარის შემცველი შეტყობინებები, თავდასხმის ფაქტები), რაც ადასტურებს საფრთხის რეალურობას.
- დაცვის რეჟიმის მონიტორინგი: კონტროლი იმაზე, რომ სახელმწიფო სრულად ასრულებდეს დაცვის ვალდებულებებს.
გავრცელებული სიტუაციები და საჭიროებები
დაცვის პროგრამის საჭიროება დგება მაღალი რისკის საქმეებში:
- ორგანიზებული დანაშაული: მოწმე აძლევს ჩვენებას ე.წ. "კანონიერი ქურდების" ან მაფიოზური ჯგუფების წინააღმდეგ.
- ოჯახური დანაშაული: მსხვერპლი აძლევს ჩვენებას მოძალადე ოჯახის წევრის წინააღმდეგ და ემუქრება შურისძიება ნათესავების მხრიდან.
- მაღალი პროფილის საქმეები: პოლიტიკური ან კორუფციული საქმეები, სადაც მოწმეზე ხორციელდება სისტემური ზეწოლა.
- ადამიანით ვაჭრობა (ტრეფიკინგი): მსხვერპლს ესაჭიროება დაცვა ტრეფიკიორებისგან.
საქართველოს სამართლებრივი ჩარჩო
მოწმის დაცვის საკითხებს არეგულირებს „საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი“ (თავი XIV - დაცვის სპეციალური ღონისძიება). გადაწყვეტილებას იღებს პროკურორი, ხოლო ამტკიცებს სასამართლო ან გენერალური პროკურორი (ღონისძიების ტიპის მიხედვით). ფიზიკურ დაცვას ახორციელებს შინაგან საქმეთა სამინისტრო ან სპეციალური დაცვის სამსახური. ადვოკატის როლია, დაარწმუნოს პროკურატურა, რომ დაცვის გარეშე მოწმე ვერ შეძლებს ჩვენების მიცემას, რაც დააზიანებს მართლმსაჯულების ინტერესებს.
პროცესი ნაბიჯ-ნაბიჯ
1. საფრთხის იდენტიფიცირება: მოწმე აცნობებს ადვოკატს მუქარის შესახებ.
2. განცხადება: ადვოკატი მიმართავს პროკურორს დაცვის სპეციალური ღონისძიების გამოყენების მოთხოვნით.
3. განხილვა: პროკურორი 48 საათში იღებს გადაწყვეტილებას. უარის შემთხვევაში შესაძლებელია მისი გასაჩივრება ზემდგომ პროკურორთან.
4. განხორციელება: თანხმობის შემთხვევაში, ფორმდება შეთანხმება დაცვის პირობებზე და მოწმეს ენიშნება დაცვა (ან ენიჭება ფსევდონიმი).
5. სასამართლო: ჩვენების მიცემა ხდება უსაფრთხოების ზომების დაცვით (მაგ. სხვა ოთახიდან).
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
მოწმის დაცვის პროგრამაში ჩართვა რთული პროცედურაა, რომელიც მოითხოვს დასაბუთებულ არგუმენტაციას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით გამოცდილ სისხლის სამართლის ადვოკატებს, რომლებმაც იციან, როგორ აამუშაონ დაცვის მექანიზმები თქვენი უსაფრთხოებისთვის. თუ თქვენი სიცოცხლე საფრთხეშია ჩვენების გამო, ნუ დაელოდებით – იმოქმედეთ დაუყოვნებლივ ადვოკატთან ერთად.
განახლდა: ...