ექსტრადიციისგან დაცვა — სამართლებრივი სტრატეგია და პრევენცია
ექსტრადიცია არის სამართლებრივი პროცესი, რომლის დროსაც ერთი სახელმწიფო (საქართველო) გადასცემს მის ტერიტორიაზე მყოფ ბრალდებულს ან მსჯავრდებულს მეორე სახელმწიფოს სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების ან სასჯელის მოხდის მიზნით. ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე რთული და სტრესული პროცესი, რომლის წინაშეც შეიძლება აღმოჩნდეს უცხო ქვეყნის მოქალაქე. ხშირ შემთხვევაში, ექსტრადიციის მოთხოვნა ეფუძნება პოლიტიკურ მოტივებს, ფაბრიკაციულ ბრალდებებს ან მომდინარეობს ისეთი ქვეყნებიდან, სადაც ადამიანის უფლებების დაცვის სტანდარტი კრიტიკულად დაბალია. საქართველო, როგორც ევროსაბჭოს წევრი და ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის ხელშემკვრელი მხარე, ვალდებულია არ განახორციელოს ექსტრადიცია, თუ არსებობს წამების, არაადამიანური მოპყრობის ან უსამართლო სასამართლო დევნის რეალური რისკი. ექსტრადიციისგან დაცვა არ გულისხმობს მხოლოდ სასამართლოში გამოსვლას; ეს არის კომპლექსური სტრატეგია, რომელიც მოიცავს მტკიცებულებების შეგროვებას უცხოეთიდან, პოლიტიკური კონტექსტის ანალიზს და საქართველოს იუსტიციის სამინისტროსთან კომუნიკაციას.
code Code download content_copy expand_lessრას მოიცავს ეს მომსახურება?
Legal.ge-ზე რეგისტრირებული, საერთაშორისო სისხლის სამართლის სპეციალისტები გთავაზობენ სრულმასშტაბიან დაცვას:
- საქმის მასალების ანალიზი: ექსტრადიციის მოთხოვნის (Request for Extradition) დეტალური შესწავლა, ფორმალური და შინაარსობრივი ხარვეზების გამოვლენა კანონის „სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“ მიხედვით.
- რისკების შეფასება: იმის დასაბუთება, რომ მოთხოვნილ ქვეყანაში პირს ემუქრება პოლიტიკური დევნა, წამება ან სიცოცხლის ხელყოფა (მე-3 მუხლის დარღვევის რისკი).
- თავშესაფრის პროცედურის ინიცირება: ექსტრადიციის პროცესის პარალელურად პოლიტიკური თავშესაფრის მოთხოვნა, რაც ავტომატურად აჩერებს ექსტრადიციის განხილვას საბოლოო გადაწყვეტილებამდე.
- სტრასბურგის სასამართლოს (ECHR) ჩართვა: საჭიროების შემთხვევაში, დროებითი ღონისძიების (Rule 39) მოთხოვნა ევროპული სასამართლოსგან ექსტრადიციის შესაჩერებლად.
- იუსტიციის მინისტრთან შუამდგომლობა: ვინაიდან ექსტრადიციაზე საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს იუსტიციის მინისტრი, ადვოკატი ამზადებს სამართლებრივ და პოლიტიკურ არგუმენტაციას მის სახელზე.
ხშირი სცენარები და რეალური სიტუაციები
ექსტრადიციის საქმეები ხშირად შემდეგი სცენარებით ვითარდება:
პირველი სცენარია „პოლიტიკური დევნა“. ყოფილი მაღალჩინოსანი ან ოპოზიციონერი იდევნება თავისი ქვეყნის ხელისუფლების მიერ კორუფციული ბრალდებებით. საქართველომ უნდა შეაფასოს, არის თუ არა ეს ბრალდება რეალური თუ პოლიტიკური ანგარიშსწორება.
მეორე სცენარია „ბიზნეს დავა“. ბიზნესმენს, რომელსაც კონფლიქტი მოუვიდა გავლენიან პირებთან სამშობლოში, აბრალებენ თაღლითობას. დაცვამ უნდა დაამტკიცოს, რომ საქმე სამოქალაქო ხასიათისაა და სისხლის სამართლებრივი დევნა უკანონოა.
მესამე შემთხვევაა „არაადამიანური პირობები“. პირი იდევნება ჩვეულებრივი კრიმინალური დანაშაულისთვის, მაგრამ ქვეყანაში, სადაც ციხეებში არსებული პირობები უთანაბრდება წამებას. ეს არის ექსტრადიციის უარის თქმის უპირობო საფუძველი.
მეოთხე სცენარია „დაუსწრებელი განაჩენი“. პირი გაასამართლეს დაუსწრებლად ისე, რომ მან არც კი იცოდა პროცესის შესახებ. ეს არღვევს სამართლიანი სასამართლოს უფლებას და წარმოადგენს ექსტრადიციის დაბრკოლებას.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
ექსტრადიციის პროცედურები რეგულირდება:
- კანონი „სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“: ეს არის მთავარი დოკუმენტი, რომელიც განსაზღვრავს ექსტრადიციის საფუძვლებსა და უარის თქმის პირობებს.
- ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენცია: განსაკუთრებით მე-3 (წამების აკრძალვა) და მე-6 (სამართლიანი სასამართლო) მუხლები.
- ორმხრივი ხელშეკრულებები: საქართველოსა და მოთხოვნილ ქვეყანას შორის არსებული შეთანხმებები.
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
- დაკავება და საექსტრადიციო პატიმრობა: ადვოკატი ერთვება პირველადი დაკავებისთანავე და იბრძვის გირაოს ან შინაპატიმრობისთვის 3-თვიანი (გაგრძელებადი 9 თვემდე) საექსტრადიციო პატიმრობის ნაცვლად.
- მასალების მოპოვება: ადვოკატი ითხოვს საქმის მასალებს პროკურატურისგან და პარალელურად აგროვებს ინფორმაციას დამკვეთი ქვეყნიდან.
- დასაშვებობის განხილვა სასამართლოში: სასამართლო წყვეტს, რამდენად აკმაყოფილებს მოთხოვნა კანონის სტანდარტებს.
- მინისტრის გადაწყვეტილება: სასამართლოს დადებითი გადაწყვეტილების შემთხვევაშიც კი, მინისტრს შეუძლია უარი თქვას ექსტრადიციაზე.
რატომ Legal.ge?
ექსტრადიციის საქმეები მოითხოვს არა მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობის, არამედ საერთაშორისო სამართლისა და ადამიანის უფლებების ღრმა ცოდნას. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით ადვოკატებს, რომლებსაც აქვთ წარმატებული გამოცდილება რთულ საექსტრადიციო დავებში და შეუძლიათ დაიცვან თქვენი უფლებები საერთაშორისო დონეზე. ნუ დაელოდებით გადაცემას — დაიწყეთ დაცვა დღესვე.
განახლდა: ...