საერთაშორისო ექსტრადიცია და ინტერპოლი

ექსტრადიციის დაცვა

რომელი დანაშაულია ექსტრადიციას დაქვემდებარე?

ორივე სახელმწიფოში დასჯადი და სულ მცირე ერთი წლით თავისუფლების აღკვეთით სისხლდებადი; მსჯავრდებულისთვის — მისჯილი არანაკლებ ოთხი თვისა.

რა გამორიცხავს ექსტრადიციას?

პოლიტიკური დანაშაულის ქვეშ კლასიფიკაცია, საქართველოს მოქალაქეობა, არსებული სასამართლო განაჩენი ან დევნის შეწყვეტის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება.

რამდენია საექსტრადიციო პატიმრობის ვადა?

3 თვე, გაგრძელებადი 3 თვით არაუმეტეს ორჯერ; მაქსიმალური საერთო ვადა — 9 თვე.

ვინ წყვეტს ექსტრადიციის დასაშვებობას?

რაიონული (საქალაქო) სასამართლო მხარეთა მოსაზრებების მოსმენის შემდეგ; განჩინება 7 დღეში საკასაციო წესით გასაჩივრდება უზენაეს სასამართლოში.

4 წთ·8 თებ 2026

ექსტრადიციის დაცვის სამართლებრივი ჩარჩო

ექსტრადიცია — პირის უცხო სახელმწიფოსთვის გადაცემა სისხლისსამართლებრივი დევნისათვის — მკაცრად რეგულირებული პროცედურაა: ის ექსტრადიციის შესახებ კანონით, საერთაშორისო ხელშეკრულებებით და ინდივიდუალური შეთანხმებებითაა განსაზღვრული. დაცვის ეფექტიანობა ხშირად იმაზეა დამოკიდებული, რამდენად ადრე ჩაერთება ადვოკატი: დაკავებიდანვე იწყება ვადების მიმდინარეობა, რომლებიც გამიჯნავს დასაშვებ და უცვლელ გადაწყვეტილებებს. ამ გვერდზე განვმარტავთ, რომელი დანაშაულებია ექსტრადიციას დაქვემდებარე, რომელი გარემოებები გამორიცხავს გადაცემას, როგორ მიმდინარეობს დაკავება და საექსტრადიციო პატიმრობა და როგორია სასამართლო წესი.

ექსტრადიციას დაქვემდებარე დანაშაულები

ორმაგი დასჯადობის წესით, ექსტრადიცია შესაძლებელია მხოლოდ ისეთი დანაშაულისთვის, რომელიც როგორც საქართველოს, ისე მომთხოვნი სახელმწიფოს კანონმდებლობით ისჯება სულ მცირე ერთი წლის ვადით თავისუფლების აღკვეთით ან უფრო მკაცრი სასჯელით; მსჯავრდებულისთვის აუცილებელია მისჯილი ჰქონდეს სულ მცირე ოთხი თვით. თუ შუამდგომლობა რამდენიმე დანაშაულს ეხება, ექსტრადიცია მაინც შესაძლებელია, თუ ისინი ორივე სახელმწიფოშია დასჯადი და ზოგიერთი მათგანი ზომის მოთხოვნას ვერ აკმაყოფილებს, მაგრამ ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ან ჯარიმით. ეს წესი ორივე მიმართულებით მოქმედებს.

საერთაშორისო ხელშეკრულება სხვა წესსაც შეიძლება ითვალისწინებდეს, ამიტომ პირველი ნაბიჯი გამოყენებადი ინსტრუმენტის განსაზღვრაა — მან დააწესოს დოკუმენტაციის ფორმა, პროცედურა და, ზოგჯერ, უფრო დათმობიანი პირობები.

ექსტრადიციის აკრძალვები და გამომრიცხავი გარემოებები

კანონი რამდენიმე მტკიცე ბარიერს შეიცავს. ექსტრადიცია არ განხორციელდება, თუ დანაშაულს საქართველო პოლიტიკურ დანაშაულად ან პოლიტიკურ დანაშაულთან დაკავშირებულ დანაშაულად მიიჩნევს; პოლიტიკური დანაშაულის განსაზღვრისას კანონის სხვა ნორმაზეა ნათელი მითითება, რომელიც თავშესაფრის ინსტიტუტთან აკავშირებს ამ ცნებას. ამავდროულად, პოლიტიკურ დანაშაულად არ განიხილება სახელმწიფო მეთაურის ან მისი ოჯახის წევრის სიცოცხლის ხელყოფა ან ასეთი ხელყოფის მცდელობა, აგრეთვე ყველა ის დანაშაული, რომლის შემთხვევაშიც საქართველოს ექსტრადიციის ვალდებულება აქვს აღებული საერთაშორისო ხელშეკრულებებით.

ცალკე გარანტია ეხება მოქალაქეობას: დაუშვებელია საქართველოს მოქალაქის უცხო სახელმწიფოში ექსტრადირება, გარდა საერთაშორისო ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. თუ დაკავებული პირი საქართველოს მოქალაქედ დადგინდა, ის პატიმრობიდან დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს. მესამე ბარიერი ორმაგი დევნის აკრძალვაა: ექსტრადიცია არ განხორციელდება, თუ იმავე დანაშაულთან დაკავშირებით არსებობს საქართველოს სასამართლოს განაჩენი ან საქართველოს შესაბამისმა ორგანოებმა სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღეს. და ბოლოს, თუ არსებობს გარემოება, რომელიც შემდგომი პროცედურების განხორციელებამდე აშკარად გამორიცხავს ექსტრადიციას, იუსტიციის მინისტრი ექსტრადიციის დაკმაყოფილებაზე უარის ბრძანებას გამოსცემს.