ექსტრადიციის სმენის წარმოდგენა — ქართული კანონის საყრდენები
ექსტრადიციის საქმეში ადვოკატის საქმე ორ ფენად იშლება: საერთაშორისო თანამშრომლობის პროცედურული ფენა, რომელიც სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით არის რეგულირებული და რომლის დეტალებიც ამ გვერდის ფარგლებს გარეთ რჩება, და სისხლის სამართლის კოდექსის მატერიალური ფენა — ის ნორმები, რომლებიც გადაცემის შესაძლებლობას და მის ალტერნატივებს განსაზღვრავს. ამ მეორე ფენას ემსახურება ეს გვერდი: მუხლი 6 — მოქალაქეობრივი ბარიერი და ხელშეკრულებითი მოთხოვნა; მუხლი 47-2 — გაძევება და შემოსვლის აკრძალვა, როგორც ხშირად რეალურად დაკისრებული სასჯელი; და მუხლი 380-1 — გაძევების გადაწყვეტილების აღსრულებისთვის ხელის შეშლა. სწორედ ეს სამი ნორმა ქმნის იმ სამართლებრივ რუკას, რომელზეც სმენის პოზიცია იგება.
მუხლი 6 — ვინ არ შეიძლება ექსტრადირებულ იქნეს
კოდექსის მუხლის 6 პირველი ნაწილი კატეგორიულ ბარიერს აწესრიგებს: საქართველოს მოქალაქე და საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირი სისხლისსამართლებრივ პასუხისგებაში მისაცემად ან სასჯელის მოსახდელად არ შეიძლება ექსტრადირებულ იქნეს სხვა სახელმწიფოში, თუ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. მეორე ნაწილით უცხო ქვეყნის მოქალაქე და მოქალაქეობის არმქონე პირი, რომლებიც საქართველოს ტერიტორიაზე იმყოფებიან, საერთაშორისო ხელშეკრულების შესაბამისად შეიძლება ექსტრადირებულნი იყვნენ. მესამე ნაწილი დამატებით გამორიცხვებს აწესრიგებს: არ შეიძლება სხვა სახელმწიფოს გადაეცეს შემოხიზნული პირი, რომელსაც დევნიან პოლიტიკური მრწამსისთვის, აგრეთვე ის, ვინც ჩაიდინა ქმედება, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დანაშაულად არ ითვლება, ან თუ ჩადენილი დანაშაულისთვის სიკვდილით დასჯაა დაწესებული მომთხოვნ სახელმწიფოში. ეს ჩამონათვალი სმენის პოზიციის ანბანია.
პრაქტიკაში სმენამდე სამი შემოწმება ტარდება. პირველი — სუბიექტის სტატუსი: მოქალაქეობა თუ უცხოური წესრიგი თითოეულ შემთხვევაში დოკუმენტურად ფიქსირდება, რადგან სწორედ ეს წყვეტს, ბარიერი მუხლის 6 პირველი ნაწილით მოქმედებს თუ ხელშეკრულებითი მოთხოვნის გზა იხსნება. მეორე — ხელშეკრულების არსებობა და შინაარსი: თუ ხელშეკრულება არ არსებობს, გადაცემის საკითხი საერთოდ არ დგას. მესამე — გამორიცხვის წერტილები: თავშესაფრის, ორმაგი დანაშაულობის და სიკვდილით დასჯის გარემოებები, რომლებიც მოთხოვნას კანონით გამორიცხავენ.