კიბერდანაშაული წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე დინამიურ და სწრაფად მზარდ გამოწვევას თანამედროვე სამართალში. საქართველოში კიბერდანაშაული მოიცავს კომპიუტერულ სისტემებთან და ინტერნეტთან დაკავშირებულ უკანონო ქმედებების ფართო სპექტრს, დაწყებული ჰაკერული თავდასხმებით და მონაცემების ხელყოფით, დამთავრებული კიბერთაღლითობითა და მავნე პროგრამების გავრცელებით. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის XXXV თავი (კიბერდანაშაული) სპეციალურად არეგულირებს ამ სფეროს. ბრალდებები შეიძლება იყოს ძალიან მრავალფეროვანი: კომპიუტერულ სისტემაში უნებართვო შეღწევა, მონაცემების უკანონო მოპოვება ან შეცვლა, კიბერშანტაჟი, ბავშვთა პორნოგრაფიის ონლაინ გავრცელება და სხვა. ეს სფერო ტექნიკურად რთულია, რადგან დანაშაულის კვალი ციფრულია, ხშირად ტრანსსასაზღვრო ხასიათს ატარებს და მტკიცებულებების შეგროვება მოითხოვს სპეციფიკურ საგამოძიებო მოქმედებებს. ბრალდებულებს ხშირად ესაჭიროებათ ისეთი ადვოკატი, რომელსაც არა მხოლოდ იურიდიული, არამედ ტექნიკური კომპეტენციაც გააჩნია.
რას მოიცავს კიბერდანაშაულის დაცვის სერვისი?
Legal.ge-ს სპეციალისტები გთავაზობენ სრულმასშტაბიან იურიდიულ დახმარებას ციფრული დანაშაულების საქმეებზე. მომსახურება მოიცავს:
- სისხლისსამართლებრივ დაცვას: წარმომადგენლობას გამოძიების ყველა ეტაპზე და სასამართლოში კიბერდანაშაულის ნებისმიერი მუხლით.
- ციფრულ ექსპერტიზას (Forensics): კომპიუტერული ტექნიკის, სერვერების და მობილური მოწყობილობების ალტერნატიულ ექსპერტიზას მტკიცებულებების გადასამოწმებლად.
- საერთაშორისო თანამშრომლობის ანალიზს: თუ საქმე ტრანსსასაზღვროა, საერთაშორისო სამართლებრივი დახმარების ფარგლებში მოპოვებული მტკიცებულებების კანონიერების შემოწმებას.
- კონსულტაციას პრევენციაზე: კომპანიებისთვის და IT სპეციალისტებისთვის კონსულტაციას, თუ სად გადის ზღვარი "ეთიკურ ჰაკინგსა" და დანაშაულს შორის.
- ქონების დაყადაღების მართვას: დაცვას კრიპტოვალუტის ან საბანკო ანგარიშების დაყადაღების დროს, რაც ხშირად თან სდევს კიბერდანაშაულის გამოძიებას.
ხშირი სიტუაციები და სცენარები
კიბერდანაშაულის საქმეები ხშირად აღიძვრება შემდეგი ფაქტების გამო:
- მონაცემთა ბაზების გატეხვა: კორპორაციულ სერვერზე შეღწევა და კონფიდენციალური ინფორმაციის მოპარვა ან დაშიფვრა გამოსასყიდის მოთხოვნით (Ransomware).
- DDoS შეტევები: ვებ-გვერდის ან სერვერის მუშაობის შეფერხება დიდი რაოდენობით მოთხოვნების გაგზავნით.
- მავნე პროგრამების შექმნა/გავრცელება: ვირუსების, ტროას ცხენების ან ჯაშუშური პროგრამების გავრცელება სხვათა კომპიუტერებზე კონტროლის მოსაპოვებლად.
- კიბერთაღლითობა: ყალბი ონლაინ მაღაზიების შექმნა ან კრიპტოვალუტის საინვესტიციო პირამიდები.
საქართველოს საკანონმდებლო ჩარჩო
საქართველო არის ბუდაპეშტის კონვენციის (კიბერდანაშაულის შესახებ) ხელმომწერი ქვეყანა, რაც ნიშნავს, რომ ადგილობრივი კანონმდებლობა ჰარმონიზებულია საერთაშორისო სტანდარტებთან. მთავარი მარეგულირებელია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსი (მუხლები 284-286, 157-159). ასევე მნიშვნელოვანია კანონი ინფორმაციული უსაფრთხოების შესახებ. გამოძიებას აწარმოებს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სპეციალიზებული კიბერდანაშაულის სამმართველო. კანონი ითვალისწინებს მკაცრ სასჯელებს, განსაკუთრებით მაშინ, თუ დანაშაული ეხება კრიტიკულ ინფორმაციულ სისტემებს (მაგ. ბანკები, სახელმწიფო სტრუქტურები).
მომსახურების პროცესი ეტაპობრივად
დაცვის სტრატეგია მოითხოვს სიღრმისეულ მიდგომას:
- ტექნიკური აუდიტი: ბრალდების საფუძვლად არსებული ელექტრონული ლოგებისა და IP მისამართების ვალიდურობის შემოწმება.
- განზრახვის შეფასება: იმის დადგენა, იყო თუ არა ქმედება მიზანმიმართული, თუ გამოწვეული იყო გაუფრთხილებლობით ან სისტემური შეცდომით.
- საპროცესო დაცვა: ჩხრეკისა და კომპიუტერული ტექნიკის ამოღების კანონიერების მონიტორინგი.
რატომ უნდა აირჩიოთ სპეციალისტი Legal.ge-ზე?
ტრადიციული სისხლის სამართლის ადვოკატები ხშირად ვერ ფლობენ კიბერუსაფრთხოების ტექნიკურ ნიუანსებს. Legal.ge-ზე თქვენ იპოვით იურისტებს, რომლებსაც აქვთ სპეციალიზაცია IT სამართალში და მჭიდროდ თანამშრომლობენ ტექნიკურ ექსპერტებთან. ეს კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან კიბერდანაშაულის საქმეებში ერთი ციფრული მტკიცებულების არასწორმა ინტერპრეტაციამ შეიძლება გადაწყვიტოს საქმის ბედი.
განახლდა: ...