რას ფარავს ეს გვერდი
ნარკოტიკული საშუალებების წრეში ბრუნვასთან დაკავშირებული საქმეები საქართველოში სისხლის სამართლის კოდექსის ცალკე თავით რეგულირდება. ამ გვერდის საფუძველია ამ თავის ორი მუხლი: პირველი განიხილავს ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის, პრეკურსორის ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო შეძენას ან შენახვას; მეორე — ამ ნივთიერებების საქართველოში უკანონოდ შემოტანას, საქართველოდან უკანონოდ გატანას ან ტრანზიტით საერთაშორისო გადაზიდვას. ტრანზიტის და გასაღების საქმეებში ბრალდება ყველაზე ხშირად სწორედ ამ ორ ნორმას ეყრდნობა, და მათი სასჯელები ერთ-ერთი ყველაზე მკაცრია კოდექსში — თავისუფლების აღკვეთით ექვსი წლიდან ოც წლამდე, განსაკუთრებულ შემთხვევებში კი უვადო პატიმრობის ჩათვლით.
ამ კატეგორიის საქმეები თითქმის ყოველთვის აგებს საბაჟო-სასაზღვრო ღონისძიებებზე, ოპერატიულ დაკვირვებასა და ექსპერტულ შეფასებებზე. ამიტომ დაცვისთვის პირველი კითხვები ყოველთვის ტექნიკურია: რა და რამდენი იყო ჩამორთმეული, როგორ დაფიქსირდა ეს ფაქტი და რა კავშირი აქვს ბრალდებულს აღმოჩენილ ტვირთთან.
უკანონო შეძენა ან შენახვა: სასჯელის სამი საფეხური
ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის, პრეკურსორის ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო შეძენა ან შენახვა პირველ საფეხურზე ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვს წლამდე. იგივე ქმედება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ხუთიდან რვა წლამდე, თუ ის ჩადენილია: დიდი ოდენობით; წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ; სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით; არაერთგზის; ან იმის მიერ, ვინც ნასამართლევია ამ თავით გათვალისწინებული რომელიმე განზრახი დანაშაულის ჩადენისთვის. ყველაზე მძიმე საფეხური — თავისუფლების აღკვეთა ვადით რვიდან ოც წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთა — გათვალისწინებულია განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ან ორგანიზებული ჯგუფის მიერ ჩადენილი ქმედებისთვის.
შემოტანა, გატანა და ტრანზიტი: ექვსიდან ცხრა წლამდე
ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის ან პრეკურსორის საქართველოში უკანონოდ შემოტანა, საქართველოდან უკანონოდ გატანა ან ტრანზიტით საერთაშორისო გადაზიდვა ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან ცხრა წლამდე. ამ ნორმის მიმართ საკონსტიტუციო სასამართლომ გამოიყენა შეზღუდვა ერთი კონკრეტული შემთხვევისთვის: მშრალი მარიხუანის, პირადი მოხმარების მიზნით, გამომშრალი მარიხუანის არაუმეტეს 9,68 გრამის ოდენობით შემოტანისთვის თავისუფლების აღკვეთის შესაძლებლობა ძალადაკარგულად ცნობილად მის გადაწყვეტილებასთან ერთად — ეს ნიუანსი დაცვას შესაძლებლობას აძლევს, ასეთ შემთხვევაში პატიმრობის საფუძველი ეჭვქვეშ დააყენოს.
ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების შემოტანა, გატანა ან ტრანზიტით გადაზიდვა ცალკე ნორმით რეგულირდება და უფრო მსუბუქი ჩარჩოთი — თავისუფლების აღკვეთით ვადით ხუთ წლამდე. ამავდროულად, კანონი პირდაპირ აწერს, რომ ეს ნორმა ვრცელდება ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების ნებისმიერ ოდენობაზე, ხოლო დიდი და განსაკუთრებით დიდი ოდენობის დამამძიმებელი გარემოებები მასზე არ ვრცელდება.
ტრანზიტის დამამძიმებელი შემადგენლობები
ტრანზიტის მუხლით სასჯელი სამივე შემდეგ საფეხურზე იზრდება. პირველი საფეხური: შემოტანა, გატანა ან ტრანზიტი, ჩადენილი დიდი ოდენობით ან წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით რვიდან თორმეტ წლამდე. მეორე საფეხური: იგივე ქმედება, ჩადენილი სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, არაერთგზის ან იმის მიერ, ვისაც წინათ ჩადენილი აქვს ამ თავით გათვალისწინებული რომელიმე დანაშაული, — თავისუფლების აღკვეთით ვადით თერთმეტიდან თხუთმეტ წლამდე. მესამე საფეხური: განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ან ორგანიზებული ჯგუფის მიერ ჩადენილი ქმედება — თავისუფლების აღკვეთით ვადით თხუთმეტიდან ოც წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთა. კანონი ასევე ითვალისწინებს, რომ ამ მუხლით გათვალისწინებული ქმედებისთვის იურიდიული პირი ისჯება ჯარიმით, საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ან ლიკვიდაციით და ჯარიმით.
ოდენობის კლასიფიკაცია და ნებაყოფლობით ჩაბარება
სასჯელის საფეხური პირდაპირ არის დამოკიდებული ნივთიერების ოდენობაზე: „დიდი“ და „განსაკუთრებით დიდი“ ოდენობის ზღვრები ამ მუხლების ტექსტში არ არის მოყვანილი — ისინი ნარკოტიკულ საშუალებებთან დაკავშირებული კანონმდებლობის სხვა დებულებებით არის დადგენილი და საქმეში თითოეული ნივთიერებისთვის ცალკე ქიმიკურ-ექსპერტული შეფასებით დგინდება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კოდექსის ამ თავის შენიშვნა: სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან თავისუფლდება ის, ვინც ნებაყოფლობით ჩააბარებს ნარკოტიკულ საშუალებას, მის ანალოგს, პრეკურსორს, ახალ ფსიქოაქტიურ ან ფსიქოტროპულ ნივთიერებას, თუ მის ქმედებაში არ არის სხვა დანაშაულის ნიშნები. ეს ინსტიტუტი დაცვის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ინსტრუმენტია, თუმცა მისი გამოყენება მოითხოვს სწორ და დროულ პროცესუალურ ნაბიჯებს.
როგორ იგებს დაცვა ნარკოსაქმეს
პირველი წამოცდება ტექნიკური მხარე: ჩამორთმეული ნივთიერების სახეობა და წონა უნდა დადგინდეს ექსპერტიზით, და ეს დასკვნა ყოველთვის შესაძლებელია გასაჭვრეტი — შეფასების მეთოდი, ტარის ჩათვლა და შერეული ნიმუშების სინამდვილე გადამწყვეტია. მეორე — ჩამორთმევის კანონიერება: ასეთ საქმეებში მოძიებითი ქმედებების წესი სხვა ნორმებით არის განსაზღვრული, და მათი დარღვევა მტკიცებულებებს გამორიცხავს. მესამე — ბრალდებულის კავშირი ტვირთთან: ტრანზიტის საქმეებში ხშირად სადავოა, იცოდა თუ არა პირმა ტრანსპორტში არსებული ნივთიერების შესახებ; ეს სუბიექტური მხარეა, და ბრალდებამ ის უნდა დაამტკიცოს. მეოთხე — როლი ჯგუფურ საქმეში: წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფი და ორგანიზებული ჯგუფი სხვადასხვა ცნებაა სხვადასხვა სასჯელით, და მათი არევა დაცვას კვალიფიკაციის შესაცვლელად აძლევს საფუძველს. ბოლოს, ნებაყოფლობით ჩაბარების შემთხვევაში უნდა მოხდეს ამ ფაქტის სწორი პროცესუალური ფიქსაცია სხვა დანაშაულის ნიშნების გარეშე.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს პლატფორმაზე შეგიძლიათ შეარჩიოთ სისხლის სამართლის ადვოკატი, რომელიც ნარკოსაქმეებზე მუშაობს: ის გადაამოწმებს ექსპერტიზებს, შეაფასებს ჩამორთმევის კანონიერებას, დაიცავს თქვენს უფლებებს გამოძიების ყველა ეტაპზე და წარმოადგენს პოზიციას სასამართლოში. კონსულტაციისთვის შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე — ადვოკატი დაგიკავშირდება და საქმეს შეაფასებს.