რას ფარავს ეს გვერდი
ნარკოტიკული საშუალების წარმოებასთან დაკავშირებული საკითხები საქართველოში სისხლის სამართლის კოდექსის ნარკოტიკულ თავშია განთავსებული. ამ გვერდის საფუძველია ამ თავის ორი აქტუალური ნორმა: პირველი განიხილავს ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის, პრეკურსორის ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო შეძენას ან შენახვას; მეორე კი — ნარკოტიკული საშუალების შემცველი მცენარის უკანონო დათესვას, მოყვანას ან კულტივირებას. გამომშრალად უნდა ვთქვათ: ნარკოტიკული საშუალების დამზადების შესახებ კოდექსში არსებული ძველი ნორმა ამოღებულია, ამიტომ დღეს ამ მიმართულებით ბრალდება აქტუალური ნორმების ფარგლებში ყალიბდება — უმთავრესად შეძენის, შენახვისა და მცენარეთა კულტივირების ნიშნებზე.
ასეთი საქმეები ხშირად იწყება ოპერატიული ინფორმაციით, საცხოვრებლის ან მიწის ნაკვეთის შემოწმებით და მცენარეული მასალის ექსპერტიზით. ბრალდებულისთვის რისკი მაღალია: სასჯელი ექვსი წლის პატიმრობიდან იწყება და ოც წლამდე ან უვადომდე აღწევს, ამიტომ დაცვა პირველივე ღონისძიებებიდან უნდა ჩაერთოს.
შეძენა ან შენახვა: სასჯელის საფეხურები
ნარკოტიკული საშუალების, მისი ანალოგის, პრეკურსორის ან ახალი ფსიქოაქტიური ნივთიერების უკანონო შეძენა ან შენახვა ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვს წლამდე. დამამძიმებელი ნიშნების შემთხვევაში სასჯელი იზრდება: დიდი ოდენობით, წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფის მიერ, სამსახურებრივი მდგომარეობის გამოყენებით, არაერთგზის ან ამ თავით ნასამართლევი პირის მიერ ჩადენილი ქმედება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ხუთიდან რვა წლამდე. განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ან ორგანიზებული ჯგუფის მიერ ჩადენილი ქმედება კი — თავისუფლების აღკვეთით ვადით რვიდან ოც წლამდე ან უვადო თავისუფლების აღკვეთით.
ნარკოტიკული შემცველი მცენარის კულტივირება
მეორე აქტუალური ნორმა შეეხება ნარკოტიკული საშუალების შემცველი მცენარის უკანონო დათესვას, მოყვანას ან კულტივირებას. ამ ქმედებისთვის კანონი რამდენიმე ალტერნატიულ სასჯელს ითვალისწინებს:
- ჯარიმა;
- საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომა ვადით ორასიდან ოთხას საათამდე;
- შინაპატიმრობა ვადით ექვსი თვიდან ორ წლამდე;
- ანდა თავისუფლების აღკვეთა ვადით ორიდან ექვს წლამდე.
ეს ნორმა პრაქტიკაში ხშირად ეხება ისეთ შემთხვევებს, როდესაც პირი საკუთარ ნაკვეთზე ან საცხოვრებელში აზროვნების გარეშე აღმოჩენს მცენარეს, რომელიც შეიძლება ამ ჩამონათვალში მოხვდეს. სწორედ აქ არის გადამწყვეტი ბოტანიკური ექსპერტიზა, მცენარის რაოდენობა და ის, იყო თუ არა პირს ინფორმაცია მისი ნარკოტიკული შემცველობის შესახებ.
ყურადღება მიაქციეთ ნორმის სამ ფორმას: დათესვა, მოყვანა და კულტივირება ცალკე ქმედებებად არის ჩამოყალიბებული, და პრაქტიკაში მათი საზღვარი ხშირად სადავო ხდება. დათესვა ნიშნავს თესლის მიწაში ჩაყრას, მოყვანა — მცენარის ზრდას და მოვლას, კულტივირება კი განსაკუთრებულ პირობებში (მაგალითად, სპეციალურად მოწყობილ სივრცეში) შეგნებულ მოშენებას გულისხმობს. სასჯელი ოდენობასა და ფორმაზე არის დამოკიდებული, და თითოეული ფორმის დადგენა ბრალდების ცალკე ამოცანაა: შემთხვევით აღმოცენებული მცენარე და შეგნებულად მოშენებული მცენარე სრულიად სხვაგვარად შეფასდება. ამიტომ დაცვა დეტალურად აღწერს ფაქტობრივ ვითარებას: საიდან მოხვდა თესლი ან ნერგი ნაკვეთში, ვინ იზრუნა მასზე და იყო თუ არა ეს განზრახული.
მეორე მნიშვნელოვანი საზღვარი ოდენობაა. „დიდი“ და „განსაკუთრებით დიდი“ ოდენობის ზღვრები მუხლების ტექსტში არ არის მოყვანილი — ისინი ნარკოტიკულ საშუალებებთან დაკავშირებული კანონმდებლობის სხვა დებულებებით არის დადგენილი. ეს ნიშნავს, რომ ერთი და იმავე ფიზიკური მასა სხვადასხვა ნივთიერებისთვის სხვადასხვა კლასს შეიძლება მიეკუთვნოს, და კვალიფიკაცია საბოლოოდ ქიმიკურ-ექსპერტული დასკვნით თამაშობს. ბრალდების მიერ დასახელებული რაოდენობა ყოველთვის დამოუკიდებელ შეფასებას საჭიროობს, წინააღმდეგ შემთხვევაში შეცდომა პირდაპირ აისახება სასჯელის საფეხურზე.
ნებაყოფლობით ჩაბარების შესაძლებლობა
კოდექსის ნარკოტიკულ თავში არსებობს მნიშვნელოვანი შენიშვნა: ამ თავით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისთვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობისგან თავისუფლდება ის, ვინც ნებაყოფლობით ჩააბარებს ნარკოტიკულ საშუალებას, მის ანალოგს, პრეკურსორს, ახალ ფსიქოაქტიურ ნივთიერებას, ფსიქოტროპულ ნივთიერებას ან ძლიერმოქმედ ნივთიერებას, თუ მის ქმედებაში არ არის სხვა დანაშაულის ნიშნები. დაცვისთვის ეს ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი ინსტრუმენტია, თუმცა მისი გამოყენება მკაცრად დროულ და სწორ პროცესუალურ ნაბიჯებს მოითხოვს — ეს უნდა მოხდეს მხოლოდ ადვოკატთან შეთანხმებით.
როგორ იგებს დაცვა ასეთ საქმეებს
კულტივირების საქმეებში დაცვა პირველ რიგში ამოწმებს მცენარის სახეობას და რაოდენობას ბოტანიკურ-ქიმიური ექსპერტიზით, შემდეგ კი — პირის ინფორმირებულობას: იცოდა თუ არა ის, რომ მცენარე ნარკოტიკულ შემცველ ჩამონათვალში იყო. შეძენისა და შენახვის საქმეებში ცენტრალურია ჩამორთმევის კანონიერება და ოდენობის ზუსტი შეფასება: „დიდი“ და „განსაკუთრებით დიდი“ ოდენობის ზღვრები მუხლების ტექსტში არ წერია — ისინი შესაბამისი კანონმდებლობით არის დადგენილი, და თითოეული ციფრი გადამოწმებას საჭიროობს. ცალკე საკითხია როლი ჯგუფურ ეპიზოდებში: წინასწარი შეთანხმებით ჯგუფი და ორგანიზებული ჯგუფი სხვადასხვა ცნებაა და მათი გამიჯვნა სასჯელს საგრძნობლად ცვლის. გამოძიების წესები კოდექსის სხვა ნორმებით არის განსაზღვრული — დარღვევები დაცვის საშუალებას წარმოადგენს.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ს პლატფორმაზე შეგიძლიათ შეარჩიოთ სისხლის სამართლის ადვოკატი, რომელიც ნარკოსაქმეებზე მუშაობს. ადვოკატი გადაამოწმებს ექსპერტიზებს, შეაფასებს ჩამორთმევისა და შემოწმების კანონიერებას, განიხილავს ნებაყოფლობით ჩაბარების შესაძლებლობას და დაიცავს თქვენს ინტერესებს ყველა ეტაპზე. კონსულტაციისთვის შეავსეთ მოთხოვნა საიტზე — ადვოკატი დაგიკავშირდება და საქმეს შეაფასებს.