სამშობლოს ღალატის ცნება მუხლი 307¹-ის მიხედვით
სამშობლოს ღალატი საქართველოს სისხლის სამართლის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე დანაშაულია. კოდექსის მუხლი 307¹ განსაზღვრავს, რომ სამშობლოს ღალატად ითვლება საქართველოს მოქალაქის ან საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირის მიერ ამ კოდექსის 308-ე, 309-ე, 310-ე, 311-ე, 312-ე, 313-ე, 314-ე, 315-ე, 318-ე ან 319-ე მუხლით გათვალისწინებული რომელიმე დანაშაულის ჩადენა. ასეთი დანაშაულისთვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა განისაზღვრება შესაბამისი მუხლით, ამ მუხლზე მითითებით. ეს ნიშნავს, რომ 307¹ საკუთარი სასჯელი არ განსაზღვრავს: ის ცნებითი კავშირია, რომელიც აერთიანებს სახელმწიფოს საფუძვლების წინააღმდეგ მიმართულ ცალკეულ დანაშაულებს და ბრალდებულს შესაბამისი მუხლით ეკისრება პასუხისმგებლობა. ამ გვერდზე დეტალურად განვიხილავთ ამ ოჯახის იმ მუხლებს, რომლებიც პრაქტიკაში ყველაზე ხშირად გვხვდება ბრალდებებში, და ავხსნით, როგორ აგებს დაცვა პოზიციას ამ კატეგორიის საქმეებში.
ანტიკონსტიტუციური ხელშეკრულების დადება ან მოლაპარაკების წარმოება
მუხლი 309 ორ ქმედებას აღწერს. უცხო ქვეყანასთან, უცხოეთის ორგანიზაციასთან ან მათ წარმომადგენელთან ანტიკონსტიტუციური მოლაპარაკების წარმოება საქართველოს სუვერენიტეტის შეზღუდვის ან მისი სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობისათვის სხვაგვარი ზიანის მიყენების მიზნით ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ექვსიდან ათ წლამდე, თანამდებობის დაკავების ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე. მეორე ნაწილი უფრო მკაცრია: საქართველოს სახელით უცხო ქვეყანასთან ან უცხოეთის ორგანიზაციასთან ისეთი ანტიკონსტიტუციური ხელშეკრულების დადება, რომელიც ზღუდავს სახელმწიფოებრივ დამოუკიდებლობას, სუვერენიტეტს ან საფრთხეს უქმნის სხვა სახელმწიფოებთან მშვიდობიან თანაარსებობას, აგრეთვე ამგვარი ხელშეკრულების დასადებად სხვისთვის რწმუნების მინიჭება ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით ათიდან თხუთმეტ წლამდე, ამავე დამატებითი სასჯელით. დაცვისთვის აქ ცენტრალურია მიზნის და ანტიკონსტიტუციურობის ნიშანი: ჩვეულებრივი საგარეო მოლაპარაკება დანაშაულს არ წარმოადგენს.
დაზვერვასთან დაკავშირებული დანაშაულები
მუხლი 311 განსაზღვრავს უცხოეთის სადაზვერვო სამსახურში შესვლას ან საქმიანობას საქართველოს წინააღმდეგ, რისთვისაც გათვალისწინებულია თავისუფლების აღკვეთა ვადით ათიდან თხუთმეტ წლამდე. მუხლი 313 ეხება სახელმწიფო საიდუმლოების გაცემას: სახელმწიფოებრივი ინტერესის საზიანოდ უცხო ქვეყნისთვის, უცხოეთის ორგანიზაციისთვის ან მათი წარმომადგენლისთვის სახელმწიფო საიდუმლოების მიწოდება ან საჯაროდ გამჟღავნება, აგრეთვე ამავე მიზნით სხვა ქმედება, რომელიც საიდუმლოს გარეშესთვის ხელმისაწვდომს ხდის, ჩადენილი იმ პირის მიერ, ვინც ასეთი საიდუმლო იცოდა სამსახურებრივი მდგომარეობის გამო ან ვისაც ის გაანდეს განსაკუთრებულ გარემოებასთან დაკავშირებით, ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით რვიდან თხუთმეტ წლამდე, თანამდებობის ან საქმიანობის უფლების ჩამორთმევით ვადით სამ წლამდე, ხოლო იგივე ქმედება ომიანობის დროს ან მძიმე შედეგით – თავისუფლების აღკვეთით ვადით თორმეტიდან ოც წლამდე. მუხლი 314 განსაზღვრავს ჯაშუშობას: უცხო ქვეყნისთვის, უცხოეთის ორგანიზაციისთვის ან მათი წარმომადგენლისთვის სახელმწიფო საიდუმლოების შემცველი ნივთის, დოკუმენტის, ცნობის ან სხვაგვარი მონაცემის შეგროვება, შენახვა ან გადაცემა, ანდა გამოძალვა ან გატაცება მათთვის გადაცემის მიზნით, აგრეთვე საქართველოს ინტერესის საზიანოდ უცხო ქვეყნის დაზვერვის დავალებით სხვა ინფორმაციის შეგროვება ან გადაცემა ისჯება თავისუფლების აღკვეთით ვადით რვიდან თორმეტ წლამდე, ხოლო ომიანობის ან შეიარაღებული კონფლიქტის დროს ან მძიმე შედეგით – თორმეტიდან ოც წლამდე. 313-სა და 314-ს შორის განსხვავება სუბიექტშია: 313 გამოიყენება იმ პირზე, ვისაც საიდუმლო სამსახურის ან განდობის გამო უცოდია, 314 კი ნებისმიერ პირზე, ვინც ინფორმაციას უცხო მხარისთვის აგროვებს ან გადასცემს.

