უმაღლესი განათლება

აკადემიური პერსონალი — თანამდებობა, უფლებები, შეუთავსებლობა

როგორ იკავებს პირი აკადემიურ თანამდებობას?

აკადემიური თანამდებობის დაკავება შესაძლებელია მხოლოდ ღია კონკურსის წესით, გამჭვირვალობის, თანასწორობისა და სამართლიანი კონკურენციის პრინციპების დაცვით. არჩევისათვის საჭიროა შესაბამისი ან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხი, სამეცნიერო-პედაგოგიური მუშაობის არანაკლებ 8 წლის გამოცდილება და განსაკუთრებული სამეცნიერო მიღწევები.

რომელი უფლებები აქვს აკადემიურ პერსონალს?

აკადემიურ პერსონალს უფლება აქვს მონაწილეობა მიიღოს დაწესებულების მართვაში, ჩარევის გარეშე განახორციელოს სწავლება, კვლევა და შემოქმედებითი საქმიანობა, გამოაქვეყნოს სამეცნიერო ნაშრომები და დამოუკიდებლად განსაზღვროს სილაბუსების შინაარსი, სწავლების მეთოდები და საშუალებები საგანმანათლებლო პროგრამის ფარგლებში.

რა საფუძვლებით წყდება სამეცნიერო პერსონალთან შრომითი ხელშეკრულება?

საფუძვლებია: პირადი განცხადება; ვადიანი ხელშეკრულების ვადის გასვლა; დისციპლინური ნორმების უხეში ან სისტემატური დარღვევა; ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დარღვევა; კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა შემთხვევები. ხელშეკრულება წერილობითი ფორმით იდება.

შეიძლება თუ არა 65 წელს მიღწეული პირის ადმინისტრაციულ თანამდებობაზე დანიშვნა?

არა, სახელმწიფოს მიერ დაფუძნებულ დაწესებულებაში ასეთი პირის არჩევა ან დანიშვნა დაუშვებელია, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სხვაგვარი შესაძლებლობა პირდაპირ არის გათვალისწინებული წესდებით. 65 წლის ასაკის მიღწევა ვადამდე გათავისუფლების საფუძველიცაა იმავე გამონაკლისით.

რა აკრძალავს თანამდებობრივი შეუთავსებლობის წესი?

ადმინისტრაციული თანამდებობის პირს არ შეიძლება ეკავოს სხვა ადმინისტრაციული თანამდებობა ან სხვა სტრუქტურული ერთეულის ხელმძღვანელობა. რეგენტთა საბჭოს წევრს არ შეიძლება ეკავოს ადმინისტრაციული ან აკადემიური თანამდებობა, აკადემიური საბჭოს წევრს — ადმინისტრაციული თანამდებობა გარდა რექტორისა.

4 წთ·26 აგვ 2026

აკადემიური თანამდებობის დაკავების წესი და არჩევის პირობები

აკადემიური თანამდებობის დაკავება შეიძლება მხოლოდ ღია კონკურსის წესით, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს გამჭვირვალობის, თანასწორობისა და სამართლიანი კონკურენციის პრინციპებს. მართლმადიდებლურ საღვთისმეტყველო უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებაში აკადემიური თანამდებობის დაკავება ხდება სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მიერ დადგენილი წესით. ღია კონკურსი არის ძირითადი გარანტია, რომ აკადემიურ პოზიციაზე დანიშვნა ხდება პიროვნულ ურთიერთობებზე და არა უნარზე დაყრდნობით.

კანონი განსაზღვრავს აკადემიურ თანამდებობაზე არჩევის პირობებსაც: თანამდებობაზე უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების წესდებით განსაზღვრული ვადით შეიძლება აირჩეს შესაბამისი ან მასთან გათანაბრებული აკადემიური ხარისხის მქონე პირი, რომელსაც აქვს სამეცნიერო-პედაგოგიური მუშაობის არანაკლებ 8 წლის გამოცდილება, განსაკუთრებული სამეცნიერო მიღწევები — წამყვან ადგილობრივ და საერთაშორისო ჟურნალებსა და სხვა გამოცემლებში გამოქვეყნებული სამეცნიერო ნაშრომები, მონაწილეობა ეროვნულ და საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევით პროექტებში და სხვა — და რომელიც აკმაყოფილებს დაწესებულების წესდებით განსაზღვრულ დამატებით პირობებს. ანუ არჩევისას გადაწყვეტილება ეყრდნობა როგორც ხარისხს და გამოცდილებას, ისე კონკრეტულ სამეცნიერო საქმიანობას.

შრომითი ურთიერთობები აკადემიურ და სამეცნიერო პერსონალთან

აკადემიურ პერსონალთან შრომითი ხელშეკრულება იდება საქართველოს შრომის კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით. სამეცნიერო პერსონალთან კი წერილობითი შრომითი ხელშეკრულება იდება — წერილობითი ფორმა აქ პირდაპირ კანონით არის მოთხოვნილი. სამეცნიერო პერსონალთან დადებული შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლებია: პირადი განცხადება; ვადიანი შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლა; დისციპლინური ნორმების უხეში ან სისტემატური დარღვევა; შრომითი ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების დარღვევა; აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული სხვა შემთხვევები.

აკადემიური თანამდებობისა და სამეცნიერო თანამდებობის შეთავსების საკითხი განისაზღვრება უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების წესდებით — კანონი აქ დაწესებულებას ტოვებს გადაწყვეტილების სივრცეს. სამეცნიერო თანამდებობის დაკავებაც ასევე მხოლოდ ღია კონკურსის საფუძველზე არის შესაძლებელი, გამჭვირვალობის, თანასწორობისა და სამართლიანი კონკურენციის პრინციპების შესაბამისად.

აკადემიური პერსონალის უფლებები და მოვალეობები

აკადემიურ პერსონალს უფლება აქვს მონაწილეობა მიიღოს უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების მართვაში კანონისა და დაწესებულების წესდების შესაბამისად; ჩარევის გარეშე განახორციელოს სწავლება, კვლევა, შემოქმედებითი საქმიანობა და სამეცნიერო ნაშრომების გამოქვეყნება; საგანმანათლებლო პროგრამის ფარგლებში დამოუკიდებლად განსაზღვროს სასწავლო კურსის პროგრამების, ანუ სილაბუსების, შინაარსი, სწავლების მეთოდები და საშუალებები. ეს უკანასკნელი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია: ლექტორი თავად წყვეტს, როგორ ააწყოს თავისი კურსი, თუკი ეს პროგრამის ფარგლებში რჩება. გარდა ამისა, აკადემიური პერსონალი ახორციელებს კანონმდებლობით მინიჭებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

აკადემიური პერსონალი ვალდებულია დაიცვას დაწესებულების წესდების მოთხოვნები; დაიცვას ეთიკის კოდექსი და დისციპლინური პასუხისმგებლობის ნორმები; შეასრულოს შრომითი ხელშეკრულებით ნაკისრი მოვალეობები; სამეცნიერო-შემოქმედებითი შვებულების დასრულების შემდეგ წარადგინოს ანგარიში ჩატარებული მუშაობის შესახებ; აგრეთვე პოლიციას ან/და სხვა უფლებამოსილ ორგანოებს მიაწოდოს სტუდენტის ის პირადი ინფორმაცია, რომელიც ეხება ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის შესაძლო ჩადენის ფაქტს, თუ არსებობს ძალადობის განმეორების საშიშროება. თავად დაწესებულება უზრუნველყოფს აკადემიური პერსონალის სამეცნიერო სწავლებისა და კვლევის თავისუფლებას და ქმნის მისი საქმიანობისთვის შესაბამის პირობებს.

განახლდა: 16 ნოე 2026