აკრედიტაციის არსი, მიზანი და სტანდარტები
აკრედიტაციის მიზანია განათლების ხარისხის ასამაღლებლად უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების სისტემატური თვითშეფასების დამკვიდრება და ხარისხის უზრუნველყოფის მექანიზმების განვითარების ხელშეწყობა საგანმანათლებლო პროგრამის აკრედიტაციის სტანდარტებთან მისი შესაბამისობის განსაზღვრის გზით. აკრედიტაციის სტანდარტებია: საგანმანათლებლო პროგრამის მიზანი, სწავლის შედეგები და მათთან პროგრამის შესაბამისობა; სწავლების მეთოდოლოგია და ორგანიზება, პროგრამის ათვისების შეფასების ადეკვატურობა; სტუდენტების მიღწევები და მათთან ინდივიდუალური მუშაობა; სწავლების რესურსებით უზრუნველყოფა; სწავლების ხარისხის განვითარების შესაძლებლობები.
აკრედიტაციის საერთო წესებიდან არსებობს გამონაკლისები: მართლმადიდებლური საღვთისმეტყველო უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულების საღვთისმეტყველო პროგრამებზე და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მიერ განხორციელებულ საგანმანათლებლო პროგრამებზე ეს წესები არ ვრცელდება. ამავდროულად, უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამის, მათ შორის ერთობლივი პროგრამის, აკრედიტაცია შეიძლება განახორციელოს უცხოურმა ორგანიზაციამ, რომელსაც შესაბამისი კომპეტენცია გააჩნია და რომელიც აღიარებულია განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრის მიერ აკრედიტაციის დებულებით დადგენილი წესით. ქართულ ენაში მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამის განხორციელება კი მხოლოდ აკრედიტაციის გავლის შემთხვევაშია შესაძლებელი.
აკრედიტაციის მონაწილეები: ცენტრი, ექსპერტები და საბჭო
აკრედიტაციის ჩატარებას უზრუნველყოფს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი. აკრედიტაციის ჩატარების უზრუნველსაყოფად ცენტრი ქმნის აკრედიტაციის ექსპერტთა ჯგუფს, რომლის შექმნისა და საქმიანობის წესიც აკრედიტაციის დებულებით განისაზღვრება. აკრედიტაციის ჩატარების პირველი საფეხურია აკრედიტაციის მაძიებლის მიერ ცენტრის მიერ წინასწარ მიწოდებული ფორმების მიხედვით განხორციელებული თვითშეფასება — ანუ პროცესი იწყება საკუთარი სისტემის კრიტიკული ანალიზით.
აკრედიტაციის თაობაზე გადაწყვეტილების მისაღებად იქმნება საგანმანათლებლო პროგრამების აკრედიტაციის საბჭო, რომელიც შედგება მუდმივი და მოწვეული წევრებისგან. მოწვეული წევრები საბჭოს საქმიანობაში მონაწილეობენ მხოლოდ მაშინ, როდესაც განაცხადში მითითებულია რეგულირებადი აკადემიური უმაღლესი საგანმანათლებლო პროგრამა, და მათ ხმის უფლებაც აქვთ. საბჭოს წევრებს სამინისტროს წარდგინებით ნიშნავს და ათავისუფლებს საქართველოს პრემიერ-მინისტრი, ხოლო მოწვეული წევრების შერჩევისას სამინისტრო ხელმძღვანელობს სამედიცინო განათლების მსოფლიო ფედერაციის მიერ დადგენილი მოთხოვნებითა და კრიტერიუმებით. ცენტრი აკონტროლებს აკრედიტაციის პირობების შესრულებას და დარღვევის შემთხვევაში უფლებამოსილია მიმართოს საბჭოს აკრედიტაციის გაუქმების მოთხოვნით. დაწესებულებებს, მათ შორის საჯარო სამართლის იურიდიულ პირებს, უფლება აქვთ ხარისხის კონტროლის მიზნით ერთობლივად დააფუძნონ კერძო სამართლის იურიდიული პირი, რომლის შეფასებებიც ცენტრმა შესაძლოა აკრედიტაციის მსვლელობისას განიხილოს.
გადაწყვეტილების სახეები და აკრედიტაციის ვადები
აკრედიტაციის თაობაზე გადაწყვეტილებას იღებს აკრედიტაციის საბჭო აკრედიტაციის დებულების შესაბამისად, მათ შორის ექსპერტთა ჯგუფის დასკვნის საფუძველზე. გადაწყვეტილება შეიძლება იყოს 4 სახის: აკრედიტაციის შესახებ; პირობითი აკრედიტაციის შესახებ; აკრედიტაციაზე უარის თქმის შესახებ; აკრედიტაციის გაუქმების შესახებ. აკრედიტაციის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება, თუ პროგრამა სრულად ან/და მეტწილად აკმაყოფილებს სტანდარტებს, ხოლო პირობითი აკრედიტაცია — თუ პროგრამა ნაწილობრივ აკმაყოფილებს სტანდარტს. პირობითი აკრედიტაციის შესახებ გადაწყვეტილება არ შეიძლება მიღებულ იქნეს ზედიზედ ორჯერ.
საგანმანათლებლო პროგრამის აკრედიტაციის ვადა 7 წელია. პირობითი აკრედიტაციის ვადა არაუმეტეს 4 წლისაა. თუ პროგრამა ცენტრს სააკრედიტაციოდ წარედგინა იმ კალენდარული წლის განმავლობაში, როდესაც ამ სფეროში კლასიფიცირებულ პროგრამებს ხელახალი აკრედიტაცია არ უწევთ, აკრედიტაცია ენიჭება ამ სფეროში კლასიფიცირებულ პროგრამების აკრედიტაციის მომდევნო ვადამდე — პირობითი აკრედიტაციის შემთხვევაში კი იმავე წესით, მაგრამ არაუმეტეს 4 წლისა. ავტორიზაციის ვადის გასვლის ან ავტორიზაციის გაუქმების შემთხვევაში აკრედიტაცია უქმდება. თუ განაცხადი წარდგენილია დებულებით დადგენილ ვადებში და ცენტრის დირექტორმა გამოსცა აქტი აკრედიტაციის მაძიებლად ცნობის თაობაზე, ახალი გადაწყვეტილების ძალაში შესვლამდე პროგრამა ჩაითვლება აკრედიტებულად აკრედიტაციის ვადის გასვლიდან 180 კალენდარული დღის განმავლობაში.

