ენერგიის განაწილების ლიცენზირება — საერთო სურათი
ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის განაწილება საქართველოში სავალდებულო ლიცენზიით არის დარეგულირებული „ელექტროენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონით. ეს გვერდი ხსნის, რომელი საქმიანობები საჭიროებს კომისიის ლიცენზიას, რა პირობებს უნდა აკმაყოფილებდეს ლიცენზიის მაძიებელი, როგორ ხდება ლიცენზიის გაცემა და როგორ უკავშირდება განაწილების სისტემის ოპერატორის სტატუსი განაწილების საქმიანობის ლიცენზიას. თუ თქვენი კომპანია გეგმავს განაწილების ქსელის ოპერირებას, ამ წესების ცოდნა გადამწყვეტია სალიცენზო განაცხადის სწორად მოსამზადებლად.
მნიშვნელოვანია აღინიშნოს თავიდანვე: განაწილება არ არის ერთადერთი ლიცენზირებადი საქმიანობა ენერგეტიკის სფეროში, და განაცხადის მომზადებისას თქვენ ხედავთ მთელ სისტემას, რომლის ნაწილიც არის განაწილების ლიცენზია — მის გარეშე ქსელის მართვა უკანონოა, ხოლო სწორად მომზადებული განაცხადი გზას უშლის უარყოფას, რომელიც მხოლოდ კანონით დადგენილ საფუძვლებზე არის შესაძლებელი.
რომელი საქმიანობები ექვემდებარება სავალდებულო ლიცენზიას
კანონით დადგენილი წესით, კომისია ლიცენზიებს გასცემს შემდეგ საქმიანობებზე: ელექტროენერგეტიკის სექტორში — ელექტროენერგიის წარმოება (გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა), ელექტროენერგიის გადაცემა, ელექტროენერგიის განაწილება და ელექტროენერგიის ბაზრის ოპერირება; ბუნებრივი გაზის სექტორში — ბუნებრივი გაზის გადაცემა, ბუნებრივი გაზის განაწილება, ბუნებრივი გაზის საცავის სისტემის ოპერირება, გათხევადებული ბუნებრივი გაზის მოწყობილობების ოპერირება და ბუნებრივი გაზის ბაზრის ოპერირება; ასევე წყალმომარაგება. აკრძალულია ამ საქმიანობების განხორციელება კომისიის მიერ გაცემული მოქმედი ლიცენზიის გარეშე.
გამონაკლისებიც ზუსტად არის ჩამოყალიბებული: ლიცენზირებას არ საჭიროებს ელექტროენერგიის წარმოება მხოლოდ საკუთარი მოხმარებისთვის, როდესაც წარმოებისა და მოხმარების ობიექტი მიერთებული არ არის გადამცემ ან გამანაწილებელ ქსელთან; ელექტროენერგიის წარმოება ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღების დროს კანონით დადგენილი წესით; ელექტროენერგიის წარმოება მცირე და მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურებით; და დახურული გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორი, რომელსაც კომისიის გადაწყვეტილებით მიენიჭა შესაბამისი სტატუსი. გარდა ამისა, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურმა ან ენერგეტიკულმა საწარმომ, რომელიც აწარმოებს ისეთ საქმიანობას, რომელიც ლიცენზიას არ საჭიროებს, ვალდებულია განაცხადოს ამის თაობაზე კანონით დადგენილი წესით — ეს განცხადებითი ვალდებულება ლიცენზიის არარსებობასთან ერთად მოქმედებს.
სალიცენზო პირობები — რა უნდა დაასაბუთოს მაძიებელმა
კომისია ლიცენზიას გასცემს იმ საწარმოზე, რომელიც აკმაყოფილებს „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით, ენერგეტიკის კანონითა და კომისიის მიერ დამტკიცებული ლიცენზირების წესებით დადგენილ პირობებს. ლიცენზიის მაძიებელი ვალდებულია კანონით გათვალისწინებული დოკუმენტაციის მეშვეობით დაასაბუთოს საწარმოს ტექნიკური, ეკონომიკური, ფინანსური და ოპერატიული, ანუ ადამიანური რესურსების, შესაძლებლობები, რომლებიც აუცილებელია ლიცენზირებად საქმიანობასთან დაკავშირებული ფუნქციების შესასრულებლად.
ასევე უნდა დასაბუთდეს გასაწევი მომსახურების ხარისხის უზრუნველსაყოფად საჭირო ყველა ზომის მიღების შესაძლებლობა და სხვა ვალდებულებების შესრულების უნარი; ენერგეტიკული საქმიანობის შემთხვევაში — საჯარო მომსახურების ვალდებულებების შესრულების შესაძლებლობაც. ეს პირობები სავალდებულოა და, თუ მაძიებელი ვერ შეძლებს მათ დამადასტურებელ შესაძლებლობას დაასაბუთებს, კომისია არ გასცემს ლიცენზიას. ლიცენზიატისთვის ეს მოთხოვნა მთელი ლიცენზიის მოქმედების პერიოდს არ სცილდება: კომისია ზედამხედველობისას უფლებამოსილია მოსთხოვოს სალიცენზო პირობების დაკმაყოფილების დამადასტურებელი დოკუმენტები, და მოთხოვნის შეუსრულებლობა სალიცენზო პირობების დარღვევად ჩაითვლება, რაც პასუხისმგებლობას იწვევს.