იმპორტის ლიცენზირების სახეები ქართულ კანონმდებლობაში
საქართველოში იმპორტთან დაკავშირებული ავტორიზაცია ორ დონედ იყოფა — საქმიანობის ლიცენზიებად და ნებართვებად — და ორივე „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით განისაზღვრება. საქმიანობის ლიცენზიების ნუსხა იმპორტთან დაკავშირებულ პოზიციებსაც შეიცავს: გათვალისწინებულია საქართველოს ტერიტორიაზე დაშვებული, ცხოველის საკვების წარმოებისთვის განკუთვნილი გენმოდიფიცირებული ორგანიზმის (გარდა სიმინდისა, ხორბლისა და ვაზისა) იმპორტისა და გადამუშავების ლიცენზია, რომელიც ამოქმედდება 2027 წლის 31 მარტიდან. ეს ნიშნავს, რომ იმპორტიორს ჯერ უნდა განესაზღვროს, რომელ დონეზე რეგულირდება მისი პროდუქცია — საქმიანობის ლიცენზიით თუ ერთჯერადი ოპერაციის ნებართვით.
იმპორტის ნებართვების კატალოგი
ნებართვათა ნუსხა იმპორტის მიმართულებით დეტალურად არის დაყოფილი. ვეტერინარულ კონტროლს დაქვემდებარებული პროდუქციისთვის გათვალისწინებულია ცალკე ტრანზიტის ნებართვა და ცალკე იმპორტის ნებართვა; ფიტოსანიტარიულ კონტროლს დაქვემდებარებული მცენარეული წარმოშობის პროდუქციის იმპორტს საკუთარი ნებართვა სჭირდება. ნარჩენების იმპორტი, ექსპორტი და ტრანზიტი ერთი ნებართვით არის ასახული, ხოლო „ოზონის შრის დამშლელ ნივთიერებათა შესახებ“ მონრეალის 1987 წლის ოქმით გათვალისწინებული ნივთიერებების იმპორტი, ექსპორტი, რეექსპორტი და ტრანზიტი ცალკე სანებართვო რეჟიმს ექვემდებარება.
რადიოაქტიური მასალების ბლოკში იმპორტი ერთიანი ნებართვის ნორმაშია მოქცეული: რადიოაქტიური მასალის იმპორტი, ექსპორტი, ტრანზიტი, მწარმოებელთან დაბრუნება, აგრეთვე ბირთვული ტექნოლოგიების ან ნოუ-ჰაუს იმპორტი და ექსპორტი; ქვეყნის შიგნით შეძენა ცალკე პოზიციაა, რადიოაქტიური ნარჩენების ექსპორტი — კიდევ ერთი. „გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ველური ფლორისა და ფაუნის სახეობებით საერთაშორისო ვაჭრობის შესახებ“ კონვენციის დანართებში შეტანილი სახეობების, მათი ნაწილებისა და დერივატების ექსპორტი, იმპორტი, რეექსპორტი და ზღვიდან ინტროდუქცია სპეციალურ ნებართვას მოითხოვს. სპეციალურ კონტროლს დაქვემდებარებული სამკურნალო საშუალებების იმპორტის ან ექსპორტის ნებართვა ცალკე კატეგორიაა, ხოლო ნუსხაში ასევე შედის არაიოდიზებული მარილის იმპორტის ნებართვა. ამრიგად, კონკრეტული ტვირთისთვის გადამწყვეტია, რომელ პუნქტს შეესაბამება ის კატალოგში.
განაცხადი და დოკუმენტაცია
ნებართვის მაძიებელი გამცემ ორგანოს წერილობით განცხადებას წარუდგენს; განცხადების წარდგენა, განხილვა და წარმოებაში მიღება ხორციელდება საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მეექვსე თავით დადგენილი წესით. განცხადება უნდა აკმაყოფილებდეს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 78-ე მუხლის მოთხოვნებს და შეიცავდეს მითითებას, თუ ნებართვის რომელი სახის მიღებას ითხოვს მაძიებელი, თანდართული საბუთების ნუსხასთან ერთად. კერძო სამართლის იურიდიული პირი და ინდივიდუალური მეწარმე წარადგენს საჯარო რეესტრიდან ამონაწერებს, ფიზიკური პირი — იდენტიფიკაციის დამადასტურებელი საბუთების ასლებს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი — სადამფუძნებლო დოკუმენტების დამოწმებულ ასლებს.
განცხადებას ერთვის სანებართვო მოსაკრებლის გადახდის დამადასტურებელი საბუთი, გარდა კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისებისა; მოსაკრებლის ოდენობა და გადახდის წესი „სალიცენზიო და სანებართვო მოსაკრებლების შესახებ“ კანონით განისაზღვრება. დამატებითი თანდართული საბუთები მხოლოდ კანონით შეიძლება განისაზღვროს — ეს მნიშვნელოვანი გარანტიაა იმპორტიორისთვის, რადგან ორგანოს არ შეუძლია თვითნებურად გააფართოოს დოკუმენტების წრე. საქმიანობის თავისებურებიდან გამომდინარე დამატებითი სანებართვო პირობები განისაზღვრება კანონით, მთავრობის ნორმატიული აქტით ან მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობითი ორგანოს გადაწყვეტილებით.
თანამონაწილე ადმინისტრაციული ორგანოები და ვადები
თუ სანებართვო პირობების ნაწილის დადასტურება სხვა ადმინისტრაციულ ორგანოს ევალება, გამცემი ორგანო განცხადების კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენიდან არა უგვიანეს 3 დღისა გადასცემს მას განცხადებისა და საბუთების ასლებს. სხვა ორგანო ვალდებულია ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის ან უარის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღოს ასლების წარდგენიდან არა უგვიანეს 15 დღისა; ამ ვადის გაგრძელება შეუძლია დასაბუთებული შუამდგომლობით, ასლების მიღებიდან არა უგვიანეს 5 დღისა, ხოლო გადაწყვეტილება გამცემ ორგანოს უნდა წარუდგინოს წარდგენიდან არა უგვიანეს 17 დღისა. თუ დადგენილ ვადაში ფაქტობრივი გარემოება არ დადასტურდა და დასაბუთებული უარიც არ იყო, დამატებითი სანებართვო პირობები დაკმაყოფილებულად ჩაითვლება. თუ მაძიებელს მსგავსი ქმედებაზე უკვე აქვს ნებართვა, გამცემი ორგანო იმ პირობების შესახებ ფაქტობრივ გარემოებებს ხელახლა არ იკვლევს.
ხშირად დასმული კითხვები
რომელი ვადაში უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება სხვა ადმინისტრაციული ორგანო?
უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილება განცხადების წარდგენიდან არაუგვიანეს 15 დღისა; საჭიროების შემთხვევაში ვადა შუამდგომლობით გაგრძელდება, ხოლო გადაწყვეტილება ნებართვის გამცემს არაუგვიანეს 17 დღისა წარედგინება.
რა ერთობლივი სახელით გაიცემა ნებართვები?
იმპორტის ნებართვების კატალოგისამებრ — კონკრეტული საქმიანობისა და პროდუქციის მიხედვით, თანამონაწილე ადმინისტრაციული ორგანოების მონაწილეობით.
შეიძლება თუ არა განაცხადის უკან დაბრუნება?
დოკუმენტაციის ხარვეზის შემთხვევაში განაცხადი ხარვეზის აღმოფხვრამდე განხილვას არ იწყებს — ამიტომ დოკუმენტაციის სისრულე გადამწყვეტია.
უარის თქმის საფუძვლები
ნებართვა არ გაიცემა, თუ: განაცხადი და თანდართული საბუთები არ აკმაყოფილებს კანონის მოთხოვნებს და დადგენილ ვადაში არ იქნა გამოსწორებული მაძიებლის მიერ; მაძიებელი ვერ აკმაყოფილებს კანონით ან კანონსაფუძველზე დადგენილ სანებართვო პირობებს; ან მაძიებელს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გამამტყუნებელი განაჩენით ჩამორთმეული აქვს შესაბამის სანებართვო სფეროში საქმიანობის უფლება. ეს სამი საფუძველი ამოწურავია — სხვა მოტივით იმპორტის ნებართვის უარყოფა კანონიერი არ არის.
ღირს ასევე იმის გათვალისწინება, რომ კატალოგში თითოეული პოზიცია საგანს კონკრეტული სახის პროდუქციით განსაზღვრავს — ვეტერინარულ და ფიტოსანიტარიულ კონტროლს შორის გამიჯვნა სწორედ აქ იწყება. მაგალითად, მცენარეული წარმოშობის პროდუქცია ფიტოსანიტარიული რეჟიმის ობიექტია, ხოლო ცხოველური წარმოშობის — ვეტერინარულისა; ტრანზიტი და იმპორტი კი ცალკე ნებართვებად არის გამიჯნული ვეტერინარულ ბლოკში. ამიტომ განმცხადებლის პირველი ამოცანაა საკუთარი ტვირთის ზუსტი კლასიფიკაცია — აქედან გამომდინარეობს არა მხოლოდ საჭირო ნებართვის სახე, არამედ ის ორგანოც, რომელსაც განაცხადი ეგზავნება.
იმპორტიორისთვის ეს რეჟიმი ნიშნავს მარტივ, მაგრამ დისციპლინას მოითხოვს სქემას: ჯერ კატალოგიდან გამოიყვანე სწორი ნებართვის სახე, შემდეგ შეავსე ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მოთხოვნების შესაბამისი განაცხადი და ბოლოს აკონტროლე ვადები, რომლებიც თანამონაწილე ორგანოებზეა განაწილებული. სწორად აგებული განაცხადი ამ ეტაპებს პროცედურულად განჭვრეტადს ხდის.
როგორ დაგეხმარებით Legal.ge-ზე
Legal.ge-ის იურისტები იმპორტის ლიცენზირების საკითხებში სრულ თანხლებას გთავაზობენ. დაგვიკავშირდით.