ნახშირბადის კრედიტი ქართულ სამართალში — რეგულაციის არარსებობა
პირდაპირ ვიწყებთ მთავარით: საქართველოს გარემოს დაცვის შესახებ კანონმდებლობაში ნახშირბადის კრედიტი, როგორც სავაჭრო ინსტრუმენტი, ცალკე რეგულირებული არ არის. ამ გვერდის საფუძველში მოქცეული ნორმები არ ქმნიან ემისიებით ვაჭრობის სქემას, არ ადგენენ კრედიტების გამოშვების ან იდენტიფიკაციის ეროვნულ რეგისტრს და არ განსაზღვრავენ კრედიტის, როგორც ქონებრივი უფლების, სტატუსს. რაც კანონით რეგულირებულია, არის სათბურის აირების ემისიების ავტორიზაციისა და მონიტორინგის რეჟიმი — ეს კი კრედიტებით ვაჭრობა არ არის. ამიტომ თუ ეძებთ პასუხს კრედიტების შესყიდვა-გაყიდვაზე, ამ გვერდზე ნახავთ იმ სამართლებრივ ფონს, რომლის ფარგლებშიც ასეთი გარიგებები ხდება, და პირდაპირ მითითებას იმაზე, რომ ცალკე სქემა კანონით არ არსებობს.
კანონის მიზნები — რეგულაციის ფონი
გარემოს დაცვის შესახებ კანონის ძირითადი მიზნები განსაზღვრავს იმ ჩარჩოს, რომელშიც კლიმატის საკითხები წყდება: კანონი იცავს ადამიანის უფლებას — ცხოვრობდეს ჯანმრთელობისთვის უვნებელ გარემოში და სარგებლობდეს ბუნებრივი და კულტურული გარემოთი; უზრუნველყოფს სახელმწიფოს მიერ გარემოს დაცვას და რაციონალურ ბუნებათსარგებლობას აწინარე და მომავალი თაობების ინტერესების გათვალისწინებით; ხელს უწყობს ბიოლოგიურ მრავალფეროვნებასა და ეკოლოგიურ წონასწორობას; და სამართლებრივად უზრუნველყოფს გარემოს დაცვის სფეროში საერთო გლობალური და რეგიონალური პრობლემების გადაჭრასა და ქვეყნის მდგრადი განვითარების პირობებს. ეს მიზნები ხსნის, რატომ არის ემისიების კონტროლი სახელმწიფოს ყურადღების ცენტრში — მაგრამ მიზნების ჩამონათვალი კრედიტების ვაჭრობის მექანიზმს არ შეიცავს.
ძირითადი ცნებები
კანონის განმარტებები აწყობს იმ ცნებით აპარატს, რომელშიც კლიმატის რეგულირება მუშაობს: გარემო — ბუნებრივი და ადამიანის მიერ სახცვლილი (კულტურული) გარემოს ერთობლიობა; გარემოს დაცვა — ღონისძიებათა ერთობლიობა, რომელიც უზრუნველყოფს ბუნებრივი წონასწორობის შენარჩუნებასა და აღდგენას; ინტეგრირებული კონტროლი — დაბინძურების რეგულირების სისტემა, რომელიც მიწის, წყლისა და ატმოსფერული ჰაერის დაბინძურების კომპლექსურ კონტროლს ეფუძნება; და საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნოლოგია — გარემოსდაცვითი თვალსაზრისით საუკეთესო გამოყენებადი და ეკონომიკურად ხელმისაწვდომი ტექნოლოგია. ამავე მუხლშია დამმოწმებლის განმარტებაც: პირი, რომელიც სათბურის აირების წლიური ემისიების ანგარიშის დასამოწმებლად აკრედიტებულია აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს ან ევროპული აკრედიტაციის თანამშრომლობის გამოცდილებით — ეს ნორმა 2028 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედდება.

