ვაჭრობა კრედიტებით — რეგულაციის არარსებობა და რეალური მექანიზმი
ნახშირბადის კრედიტებით ვაჭრობა საქართველოში ცალკე კანონმდებლობით არ არის რეგულირებული: არ არსებობს ემისიებით ვაჭრობის სქემა, არც კრედიტების ეროვნული რეგისტრი და არც გამოშვების წესი. რაც კანონით ნამდვილად არსებობს და ამ გვერდის საფუძველს შეადგენს, არის ემისიის კონტროლის და გაზომვადობის მექანიზმი — ავტორიზაცია, მონიტორინგი, ანგარიშგება და დამოწმება. ეს მექანიზმი სავაჭრო ბაზარს არ ქმნის, მაგრამ სწორედ ის აწვდის პროექტს იმ მონაცემებს, რომლებზეც ნებისმიერი კრედიტის ღირებულება დგას — ამიტომ კრედიტებით ვაჭრობაზე საუბრისას რეალურად საუბარია ამ საზომი აპარატის ხარისხზე.
განმარტებები — გაზომვადობის ენა
კანონის განმარტებები ფიქსავს ცნებებს, რომლებითაც ემისიების სამყარო იზომება: ინტეგრირებული კონტროლი — დაბინძურების რეგულირების სისტემა მიწის, წყლისა და ჰაერის დაბინძურების კომპლექსურ კონტროლზე; საუკეთესო ხელმისაწვდომი ტექნოლოგია — ეფექტურობისა და ეკონომიკური ხელმისაწვდომობის ბალანსი; და დამმოწმებელი — პირი, რომელიც სათბურის აირების წლიური ემისიების ანგარიშის დასამოწმებლად აკრედიტებულია აკრედიტაციის ერთიანი ეროვნული ორგანოს ან ევროპული აკრედიტაციის თანამშრომლობის ჩარჩოში აკრედიტებული შესაბამისობის შემფასებელი ორგანოს მიერ — ეს განმარტება 2028 წლის 1 იანვრიდან ამოქმედდება. ანუ დამოწმებლის აკრედიტაციის ეროვნული სისტემა ჯერ ფორმირდება, და ეს გარემო უნდა გაითვალისწინოს ყველა მონაწილემ.
ავტორიზაციის განაცხადის შინაარსიც კანონით არის განსაზღვრული: ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით გათვალისწინებული ინფორმაციის გარდა, განაცხადი უნდა შეიცავდეს იმ დანადგარებისა და საქმიანობების, მათ შორის ტექნოლოგიების აღწერას, რომლებმაც შესაძლოა სათბურის აირების ემისიები გამოიწვიოს; ინფორმაციას ნედრეული და დამხმარე მასალების შესახებ, რომლებიც ემისიებთან არის დაკავშირებული; მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული ემისიების წყაროების შესახებ ცნობებს; მონიტორინგისა და ანგარიშგების გეგმის პროექტს; და ამ ყველაფრის მოკლე, არატექნიკურ რეზიუმეს — არატექნიკური ენაზე შესრულებულს, საჭიროების შემთხვევაში გრაფიკული ან საილუსტრაციო მასალებით. ავტორიზაცია კი, გარდა ზოგადი მოთხოვნებისა, შეიცავს საქმიანობის განმახორციელებელი პირის დასახელებას, საიდენტიფიკაციო ნომერს ან პირად ნომერს და მისამართს; საქმიანობისა და ემისიების აღწერას; მონიტორინგის გეგმას, რომელიც მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად შედგება და გადაწყვეტილებასთან ერთად მტკიცდება; და ანგარიშგებასთან დაკავშირებულ ვალდებულებებს. ეს დეტალური ჩამონათვალი ზუსტად ის მონაცემებია, რომლებზეც შემდგომი დამოწმება აღიმართება — და შესაბამისად, ის აპარატი, რომელიც კრედიტის საფუძველს ქმნის.